Do kategorii dróg gminnych nie można zaliczyć drogi, która nie stanowi własności gminy

Rada Gminy nie może podjąć uchwały o zaliczeniu drogi do kategorii publicznych dróg gminnych, jeśli gmina nie uzyskała wcześniej prawa własności nieruchomości, na których droga ta przebiega.

Czy można zaliczyć do kategorii dróg gminnych drogę, która nie stanowi własności gminny, lecz w planie miejscowym jest przeznaczona na taką drogę?

Rada Gminy nie może podjąć uchwały o zaliczeniu drogi do kategorii publicznych dróg gminnych, jeśli gmina nie uzyskała wcześniej prawa własności nieruchomości, na których droga ta przebiega. W myśl art. 7 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115, z późn. zm.) , do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym niezaliczone do innych kategorii, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych. Zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu.

Przeznaczenie określonych nieruchomości pod gminną drogę publiczną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie jest równoznaczne z nadaniem jej statusu drogi publicznej. Plan miejscowy wiążąco określa dopuszczalny sposób zagospodarowania nieruchomości, ale tego zagospodarowania nie zmienia. Odpowiednie organy muszą podjąć dalsze czynności prawne i faktyczne, aby nadać drodze status drogi publicznej. NSA w wyroku z dnia 28 maja 2009 r., I OSK 148/09, LEX nr 574429 wskazał na kolejność czynności zmierzających do nadania drodze kategorii drogi publicznej.

Zgodnie z art. 1 ww. ustawy drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie niniejszej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie o drogach publicznych lub innych przepisach szczególnych. Art. 2a ust. 2 tej ustawy jednoznacznie stwierdza, że drogi gminne stanowią własność gminy. Wobec tego przed podjęciem uchwały o zaliczeniu drogi do kategorii dróg gminnych, gmina musi uzyskać prawo własności do nieruchomości.

Przepisy przewidują kilka trybów pozyskiwania prawa własności nieruchomości przeznaczonych pod drogę publiczną. Oprócz nabycia własności w drodze czynności cywilnoprawnej (najczęściej umowy sprzedaży lub zamiany), gmina może nabyć własność nieruchomości w drodze wywłaszczenia lub z mocy prawa wskutek decyzji o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości wydanej na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego – art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651, z późn. zm.) . Szczególny tryb nabywania własności nieruchomości pod drogi publiczne przewiduje art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 z późn.) .

Przydatne materiały:
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.)
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.)
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 z późn.)