Mimo złamania przepisów, dziecko może skorzystać z polisy NNW
Dziecko, jadące hulajnogą elektryczną lub e-rowerem, może naruszyć przepisy ruchu drogowego, a mimo to zachować prawo do świadczenia z polisy NNW. Nie oznacza to jednak, że każda szkoda zostanie pokryta. O tym, czy ubezpieczyciel wypłaci pieniądze, decydują przede wszystkim zakres ochrony i wyłączenia zapisane w ogólnych warunkach ubezpieczenia (OWU).
Co roku pojawiają się nowe pytania związane z polisami następstw nieszczęśliwych wypadków (NNW) dla dzieci. Ostatnio rodzice częściej pytają o szkody związane z użytkowaniem rowerów elektrycznych, urządzenia transportu osobistego (UTO) oraz hulajnóg, w tym elektrycznych. Nieszczęśliwych zdarzeń z tym związanych jest coraz więcej, ale często wiążą się one z nieprzestrzeganiem przez dzieci i młodzież przepisów.
Z danych Polskiego Obserwatorium Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego wynika, że w latach 2022–2025 w aż 30 proc. wypadków z udziałem samych e-hulajnóg kierującym było dziecko w wieku do lat 16. Łącznie przez ostatnie trzy lata doszło do ponad tysiąca takich zdarzeń z udziałem małoletniego.
Pojawiają się wątpliwości co do tego, czy polisa NNW dla dziecka zapewni wypłatę świadczenia, gdy dziecko na hulajnodze elektrycznej wjedzie pod samochód, czy gdy będzie użytkować pojazd, który ma parametry motoroweru, a nie jest zarejestrowany.
Kluczowe są zapisy OWU
W przypadku polisy NNW naruszenie przez ubezpieczonego przepisów nie powoduje automatycznego wyłączenia go z ochrony.
Jak wyjaśnia Teresa Gawrylczyk, kierownik Zespołu Produktów Ubezpieczeń Osobowych i Zdrowotnych, SALTUS Ubezpieczenia, NNW nie jest karą za wykroczenie. To umowa, w której strony ustalają, jakie następstwa nieszczęśliwych wypadków są objęte ochroną, a jakie zostały z niej wyłączone. Dlatego prosty schemat „dziecko złamało przepisy, więc świadczenie się nie należy" jest nieprawidłowy. Decyduje treść konkretnej polisy i ogólnych warunków ubezpieczenia.
Sam brak rejestracji pojazdu czy brak obowiązkowego ubezpieczenia OC nie oznacza, że szkolne NNW nie zadziała. Jeśli w wyniku wypadku dziecko dozna uszczerbku na zdrowiu i będzie wymagało leczenia lub hospitalizacji, może otrzymać świadczenie z polisy szkolnej. Warunkiem jest, aby dane zdarzenie i sposób użytkowania pojazdu nie były wyłączone z zakresu ochrony określonej w OWU - mówi Marzena Homa, specjalistka ds. rozwoju ubezpieczeń w ANG Odpowiedzialne Finanse.
Podobnie będzie w sytuacji, gdy dziecko pojechało tam, gdzie nie powinno.
- Samo naruszenie przepisów ruchu drogowego, np. jazda chodnikiem czy ścieżką rowerową wbrew przepisom, nie oznacza automatycznie utraty ochrony w ramach szkolnego NNW. Jeśli uczeń ulegnie wypadkowi, świadczenie może obejmować m.in. uszczerbek na zdrowiu czy hospitalizację, w zależności od zakresu polisy. O wypłacie decydują jednak zapisy OWU, w tym ewentualne wyłączenia dotyczące rażącego naruszenia przepisów - tłumaczy Marzena Homa.
Inaczej może być z hulajnogami ze zdjętą blokadą prędkości. Rzecznik Finansowy zwraca uwagę, że przekroczenie tych parametrów może prowadzić do zakwalifikowania pojazdu jako motoroweru. Analogiczny problem dotyczy modyfikowanych hulajnóg elektrycznych. Tutaj ubezpieczyciele nie mają już tyle zrozumienia dla naruszenia prawa. Podobnie jest w przypadku braku uprawnień do prowadzenia danego pojazdu. Od 3 czerwca 2026 r. na drodze publicznej hulajnogą elektryczną nie może kierować dziecko, które nie ukończyło 13 lat; w strefie zamieszkania dopuszczono wyjątek pod opieką osoby dorosłej. Od 13. do 18. roku życia wymagana jest karta rowerowa albo odpowiednie prawo jazdy.
- Niemal każda polisa zawiera wyłączenia dotyczące kierowania pojazdem niedopuszczonym do ruchu na drogach publicznych czy braku wymaganych uprawnień. Po zdjęciu blokady prędkości elektryczna hulajnoga pod względem prawnym zbliża się do kategorii motoroweru, co wymaga odrębnych uprawnień. Dodatkowo mamy tu do czynienia z rażącym niedbalstwem lub wręcz złamaniem przepisów - tłumaczy Marzena Homa.
Teresa Gawrylczyk jednak przestrzega przed uproszczeniem w drugą stronę.
- Brak rejestracji pojazdu i brak uprawnień kierującego to dwa różne naruszenia. Zapisu o prowadzeniu pojazdu bez wymaganego uprawnienia nie da się zamienić na regułę „niezarejestrowany motorower oznacza brak świadczenia". Trzeba ustalić, jakie wymagania prawne dotyczyły kierującego i jaki był status pojazdu – tłumaczy Gawrylczyk.
To samo dotyczy urządzeń transportu osobistego. Nie wystarczy nazwa handlowa nadana przez producenta czy sprzedawcę - znaczenie ma to, czym urządzenie jest w rozumieniu prawa i czy dziecko miało prawo z niego korzystać w danym miejscu i w danym wieku.
Małgorzata Bargiełowska, menedżer produktu w Generali Polska, podkreśla, że każda sprawa wymaga indywidualnej analizy.
- W praktyce istotne jest ustalenie, czy brak wymaganych uprawnień rzeczywiście pozostawał w związku z wypadkiem i czy miał wpływ na jego zaistnienie. Sam fakt, że dziecko nie posiadało karty rowerowej, nie powoduje odmowy wypłaty świadczenia – tłumaczy Małgorzata Bargiełowska.
Małgorzata Bargiełowska podkreśla, że fakt objęcia ochroną ubezpieczeniową nie powinien być interpretowany jako przyzwolenie na lekceważenie przepisów czy zasad bezpieczeństwa. Kask, przestrzeganie przepisów ruchu drogowego oraz odpowiedzialne korzystanie z rowerów, hulajnóg elektrycznych i innych urządzeń transportu osobistego są podstawowym elementem ochrony zdrowia i życia.
Ubezpieczenie ma zapewniać wsparcie finansowe, gdy dojdzie do nieszczęśliwego wypadku, ale nie zastąpi rozsądku ani nie ograniczy skutków poważnych urazów, których można uniknąć dzięki bezpiecznemu zachowaniu.
Z polisy NNW nie da się naprawić szkody wyrządzonej innej osobie
Dziecko na e-hulajnodze czy rowerze elektrycznym może nie tylko samo się połamać, ale też wyrządzić szkody innej osobie, np. uszkodzić samochód czy przewrócić człowieka, doprowadzając do uszkodzeń jego ciała.
Polisa NNW nie zastępuje ubezpieczenia OC. Jeśli dziecko na hulajnodze lub e-motorowerze spowoduje szkodę u innej osoby, te koszty mogą kwalifikować się do OC pojazdu, a w niektórych sytuacjach - do OC w życiu prywatnym rodzica. Dlatego warto mieć obie polisy, nie tylko NNW.
Z drugiej strony, jeśli ktoś wyrządzi dziecku szkodę, którą naprawia ze swojej polisy OC, to może mieć znaczenie to, czy dziecko jechało pod prąd, wiozło kogoś na hulajnodze, czy też nie miało obowiązkowego kasku podczas jazdy rowerem, rowerem z napędem, hulajnogą elektryczną oraz urządzeniem transportu osobistego.
- Brak kasku może być oceniany pod kątem przyczynienia się poszkodowanego do powstania lub zwiększenia rozmiaru szkody. To jednak inny reżim niż wypłata z własnego NNW i nie należy tych spraw łączyć – mówi Teresa Gawrylczyk.
