RPO: niekonstytucyjne kary w poprawczakach
Ustalając system kar i nagród w zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich, minister sprawiedliwości przekroczył swoje uprawnienia - uważa rzecznik praw obywatelskich. Zdaniem RPO ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich nie dała ministrowi takiego upoważnienia, więc wnioskuje do Trybunału Konstytucyjnego o uznanie rozporzadzenia MS za sprzeczne z konstytucją.
Prof. Irena Lipowicz stwierdza w swoim wniosku, że w związku z wykonywaniem przez rzecznika praw obywatelskich funkcji Krajowego Mechanizmu Prewencji, ujawnił się problem stosowania w zakładach poprawczych oraz schroniskach dla nieletnich systemu kar i nagród. Analiza obowiązujących przepisów prowadzi do wniosku - czytamy w dokumencie - że ów system został stworzony na poziomie rozporządzenia wydanego w tym zakresie bez wyraźnego umocowania ustawowego. Przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 17 października 2001 r. w sprawie zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich określają zachowania, za które wychowankom zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich w trakcie pobytu w tych jednostkach mogą być przyznane nagrody, a także, za które zachowania mogą oni zostać ukarani. Określają one również katalogi nagród i środków dyscyplinarnych. Ponadto przepisy te wprowadzają reguły postępowania w sprawie przyznawania nagród i wymierzania kar.
- Materia ta nie jest regulowana w ustawie o postępowaniu w sprawach nieletnich - stwierdza RPO. W ocenie Rzecznika zaskarżone przepisy rozporządzenia zostały wydane z przekroczeniem upoważnienia ustawowego zawartego w art. 95 § 3 ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich. W rezultacie kwestionowane przepisy są także niezgodne z art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji RP. Stanowi on, że rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania.
