Ceny odsprzedaży we franczyzie można wyłącznie rekomendować?
Rekomendowanie przez franczyzodawcę franczyzobiorcy ceny odsprzedaży nie stanowi ograniczenia konkurencji - tak wynika z zapadłego jeszcze w latach 80. wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.
Zdaniem Trybunału (sygn. 161/84), postanowienia umów, które zagrażają swobodzie franczyzobiorcy w ustalaniu jego własnych cen, stanowią ograniczenie konkurencji. Czy oznacza to zakaz zobowiązywania franczyzobiorcy do przestrzegania jakiegokolwiek poziomu cen odsprzedaży?
Na tak postawione pytanie próbuje dać odpowiedź w opublikowanej w programie LEX Prawo Europejskie glosie do omawianego wyroku specjalista z zakresu prawa konkurencji dr hab. Konrad Kohutek . Zdaniem autora, "aktualnie obowiązujące unormowania (tak w prawie unijnym, jak i polskim) różnicują ewaluację klauzul umów franczyzy dotyczących cen, po jakich towary te (usługi) powinny być zbywane (świadczone) przez franczyzobiorcę w zależności od tego, czy dana cena odsprzedaży jest maksymalna lub rekomendowana (z jednej strony) czy też minimalna lub sztywna – z drugiej. Ten pierwszy przypadek jest co do zasady dozwolony; ten drugi jest zaś w zasadzie zakazany." W ocenie K. Kohutka, tak restrykcyjne podejście do ustalania minimalnych lub sztywnych cen odsprzedaży w ramach umowy franczyzy rodzi jednak wątpliwości chociażby z ekonomicznego punktu widzenia. Tego rodzaju praktyki mogą się bowiem okazać rozwiązaniem koniecznym w celu, przykładowo, utrzymania jednorodności sieci dystrybucji lub ochrony wizerunku marki. W tym względzie, autor wydaje się krytycznie oceniać jedno z ostatnich rozstrzygnięć Prezesa UOKiK w głośnej sprawie restauracji Sphinx dotyczącej praktyk narzucania przez spółkę - franczyzodawcę sztywnych cen sprzedaży produktów oferowanych przez restauratorów należących do jej sieci.
Komentowane rozstrzygnięcie ETS ma, według K. Kohutka, tym większe znaczenie dla uregulowania relacji pomiędzy stronami umowy franczyzy w Polsce, że ani unijne ani polskie prawo nie przewidują szczególnych unormowań poświęconych tej materii. Jest również jednym z nielicznych orzeczeń Trybunału w Luksemburgu dotyczących tej bardzo popularnej formy dystrybucji towarów i usług.
Pełną wersję tekstu glosy znaleźć można w programie LEX Prawo Europejskie. Spośród wielu sposóbów wyszukiwania najszybciej można dotrzeć do jej treści wpisując w wyszukiwarce pełnotekstowej wyraz "glosa" i sygnaturę orzeczenia. Glosa jest również dostępna spod przepisów art. 101 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej zakazującego porozumień ograniczających konkurencję oraz odpowiednich polskich ustaw i rozporządzeń (zob. art. 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz § 3 pkt 6 rozporządzenia w sprawie wyłączenia niektórych rodzajów porozumień wertykalnych spod zakazu porozumień ograniczających konkurencję) po kliknięciu na link "tezy z piśmiennictwa", skąd po odnalezieniu tez omawianej glosy można przejść do pełnej wersji jej treści.
