- Obowiązek wydawania świadectw szkolnych na drukach państwowych po każdym roku nauki powinien zostać zlikwidowany - uważa nasz Czytelnik, który zgłosił ten postulat w akcji "Poprawmy prawo". Jego zdaniem wystarczyłoby zwykłe zaświadczenie o ocenach wydawane przez szkołę według własnego wzoru. - Oficjalne świadectwo na urzędowym druku powinno być wydawane tylko raz: na zakończenie danego etapu edukacyjnego - ocenia autor zgłoszenia. 

 

Brak w przepisie ułatwia zamiatanie przewinień dyscyplinarnych pod dywan?>>

 

Zbędna biurokracja?

Kwestie formalne związane z dokumentowaniem postępów ucznia reguluje rozporządzenie ministra edukacji i nauki z 7 czerwca 2023 r. w sprawie świadectw, dyplomów państwowych i innych druków szkolnych. Rozróżnia ono wyraźnie "świadectwo szkolne promocyjne" (dla klas pośrednich) i "świadectwo ukończenia szkoły" (dla klasy programowo najwyższej). Ten pierwszy rodzaj reguluje par. 11 tego aktu prawnego - według tego przepisu po ukończeniu nauki w danej klasie, z wyjątkiem klasy programowo najwyższej, uczeń szkoły dla dzieci i młodzieży, w zależności od wyników klasyfikacji rocznej, otrzymuje świadectwo szkolne promocyjne potwierdzające otrzymanie albo nieotrzymanie promocji do klasy programowo wyższej.

 

Dodatkowo, przepis ten wskazuje, że począwszy od klasy IV szkoły podstawowej, uczeń szkoły dla dzieci i młodzieży, który otrzymał promocję do klasy programowo wyższej z wyróżnieniem, otrzymuje świadectwo szkolne promocyjne potwierdzające uzyskanie promocji z wyróżnieniem. W par. 12 uregulowano natomiast (analogicznie) kwestię świadectw ukończenia szkoły. Obie kategorie świadectw wystawia się na państwowych drukach, według ściśle określonych zasad - sformalizowane są też reguły poprawiania błędów i wystawiania duplikatów.

 

Jednocześnie samo świadectwo nie funkcjonuje w próżni i jego zgubienie nie sprawia, że uczeń nie będzie mógł udowodnić, że uzyskał promocję do następnej klasy. Świadectwo szkolne promocyjne, świadectwo ukończenia szkoły, zaświadczenie o zawodzie i zaświadczenie o przebiegu nauczania wydaje się na podstawie dokumentacji przebiegu nauczania prowadzonej przez szkołę i szkołę polską. Przy czym: 

  • świadectwo ukończenia szkoły podstawowej lub liceum ogólnokształcącego po zdaniu egzaminów eksternistycznych przeprowadzanych przez okręgowe komisje egzaminacyjne i zaświadczenie o zdaniu egzaminów eksternistycznych z zakresu wymagań określonych w podstawie programowej kształcenia ogólnego odpowiednio dla branżowej szkoły I stopnia lub branżowej szkoły II stopnia wydaje się na podstawie dokumentacji egzaminów eksternistycznych;
  • zaświadczenie o szczegółowych wynikach egzaminu ósmoklasisty wydaje się na podstawie dokumentacji egzaminu ósmoklasisty;
  • świadectwo dojrzałości, aneks do świadectwa dojrzałości i zaświadczenie o wynikach egzaminu maturalnego wydaje się na podstawie dokumentacji egzaminu maturalnego.
  • certyfikat kwalifikacji zawodowej wydaje się na podstawie dokumentacji egzaminu zawodowego;
  • świadectwo potwierdzające kwalifikację w zawodzie wydaje się na podstawie dokumentacji egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie;
  • informację o gotowości dziecka do podjęcia nauki w szkole podstawowej wydaje się na podstawie dokumentacji prowadzonych obserwacji pedagogicznych dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym w przedszkolu, oddziale przedszkolnym w szkole podstawowej lub innej formie wychowania przedszkolnego.

 

Dodatkowo - jak tłumaczy Agata Piszko, ekspertka od prawa oświatowego, rozporządzenie wymaga, by szkoła prowadziła ewidencję wydanych dokumentów. - Zgodnie z par. 8 rozporządzenia szkoła podstawowa, w której zorganizowano oddział przedszkolny, inna forma wychowania przedszkolnego, szkoła, szkoła polska, okręgowa komisja egzaminacyjna i inny organ właściwy do wydania duplikatu dokumentu publicznego prowadzi ewidencję blankietów i druków dokumentów publicznych - wskazuje.

 

Dałoby się obejść bez tego

– Zgłaszaliśmy taki postulat już kilka lat temu, oczywiście jesteśmy za - mówi Prawo.pl Izabela Leśniewska, wieloletni dyrektor, członek zarządu Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Kadry Kierowniczej Oświaty. - Moim zdaniem przypisujemy nadmierną rangę przechodzeniu ucznia do kolejnej klasy - wskazuje. Podkreśla, że wszystkie niezbędne dane są w dokumentacji nauczania, która "idzie za uczniem" czy to do następnej klasy, czy to do innej szkoły. 

- Nie ma potrzeby, by świadectwo promocyjne miało taki sformalizowany charakter, bo ma wagę czysto symboliczną. O ile uznamy, że otrzymanie przez ucznia jakiegoś materialnego potwierdzenia ukończenia kolejnej klasy, działa na niego motywująco, można przecież znaleźć alternatywę dla państwowego druku, z którego wystawieniem wiąże się tyle biurokratycznych procedur - podkreśla. - Szkoła mogłaby sama opracować metodę doceniania starań, być może w sposób, który byłby lepszy od suchej oceny. Można byłoby np. lepiej doceniać starania i dokonane postępy. Tak, czy inaczej, nie widzę potrzeby utrzymywania obecnych procedur i zgadzam się, że wystarczą świadectwa ukończenia szkoły - mówi Izabela Leśniewska.