Sąd: Wizyta u weterynarza nie pozbawia prawa do świadczenia z ubezpieczenia

ZUS nie zastał ubezpieczonej w mieszkaniu i nie przyjął jej tłumaczeń, że w czasie kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnienia lekarskiego pojechała odwieźć psa na zabieg operacyjny i przekazała wyniki badań drugiego pupila. Organ pozbawił ją więc prawa do zasiłku chorobowego. Sąd nie zgodził się z tą decyzją i podkreślił, że sprawowanie opieki nad posiadanymi zwierzętami jest zwykłą czynnością dnia codziennego.

Maria A. (dane zmienione) prowadziła zakład groomerski, w którym strzygła i pielęgnowała zwierzęta. W czasie pracy została ugryziona w palec przez kota. W związku z następstwami tego zdarzenia, Maria A. stała się niezdolna do pracy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przeprowadził kontrolę prawidłowości wykorzystywania zwolnienia lekarskiego, która polegała na udaniu się do miejsca zamieszkania Marii A. Kontrolujący nie zastali ubezpieczonej.

Ubezpieczona wyjaśniła powody nieobecności 

W przesłanych do organu wyjaśnieniach tłumaczyła, że podczas wizyty pracowników organu zajmowała się czynnościami dotyczącymi jej psów, tj. odwiezieniem jednego z nich na zabieg operacyjny i skonsultowaniem z rehabilitantem wyników badań obrazowych drugiego zwierzęcia. Zabieg operacyjny był umówiony z wyprzedzeniem i obejmował usunięcie guzka oraz czyszczenie zębów. Nie miał on charakteru pilnego, ale za jego wykonaniem w tym czasie przemawiał tymczasowo stabilny stan schorzenia kardiologicznego czternastoletniego psa. Maria A. odwiozła pupila osobiście z uwagi na konieczność podpisania zgody na zabieg. Do gabinetu została zawieziona przez znajomego. Natomiast w drodze powrotnej do domu, dostarczyła wyniki badań obrazowych drugiego psa specjaliście zajmującemu się jego rehabilitacją. Organ uznał, że ubezpieczona wykorzystała zwolnienie lekarskie niezgodnie z jego celem. Mając powyższe na uwadze, ZUS wydał decyzję, w której odmówił Marii A. prawa do zasiłku chorobowego.

Sąd nie zgodził się z organem 

Ubezpieczona wniosła odwołanie. Sprawa trafiła na wokandę Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie, który uznał, że analiza zebranego materiału dowodowego nie pozwalała na podzielenie stanowiska organu. Nie było bowiem podstaw do uznania, że Maria A. podejmowała czynności niweczące lub utrudniające realizację celu zwolnienia lekarskiego. Sąd podkreślił, że nie każda aktywność inna niż związana z procesem leczniczym i rehabilitacyjnym oraz zakupem podstawowych artykułów spożywczych oznacza wykorzystywanie zwolnienia niezgodnie z jego celem. W dokumencie tym wskazano, że „chory może chodzić”. Zapis ten oznacza możliwość wykonywania czynności życiowo niezbędnych, takich jak zakupy, spacery na świeżym powietrzu oraz innych zwykłych aktywności dnia codziennego, jeśli nie kolidują z celem zwolnienia, którym jest powrót do zdrowia. Do naruszenia tego celu dochodzi jedynie wówczas, gdy dana czynność może niekorzystnie wpływać na proces leczniczy i rehabilitacyjny.

Sprawowanie opieki jest zwykłą aktywnością dnia codziennego

Sąd wskazał, że za takim rozumieniem regulacji przemawia również dokonana z dniem 13 kwietnia 2026 r. zmiana art. 17 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Zmiana ta polegała m.in. na wprowadzeniu ust. 1b stanowiącego, że aktywnością niezgodną z celem zwolnienia od pracy są wszelkie działania utrudniające lub wydłużające proces leczenia lub rekonwalescencję, z wyłączeniem zwykłych czynności dnia codziennego lub czynności incydentalnych, których podjęcia w okresie zwolnienia od pracy wymagają istotne okoliczności. W ocenie sądu, sprawowanie opieki nad posiadanymi zwierzętami jest zwykłą aktywnością dnia codziennego. Osoba niezdolna do pracy może więc wykonywać czynności w ramach tej opieki, w zakresie w jakim nie rzutuje to negatywnie na czas leczenia, rehabilitacji i nie jest przeciwwskazane w jej stanie zdrowia. Zaistnienie niekorzystnych okoliczności nie zostało wykazane przez organ. W świetle powyższego, zaskarżona decyzja została zmieniona w ten sposób, że ubezpieczonej przyznano prawo do spornego świadczenia.

Orzeczenie SR Szczecin-Centrum w Szczecinie z 27 maja 2026 r., sygn. akt IX U 157/25, prawomocne