Układy zbiorowe pracy
Zakładowe źrdła prawa pracy są przepisami, ktre można podzielić na przepisy stanowione w drodze porozumienia zawartego pomiędzy partnerami społecznymi, czyli pracodawcami i związkami zawodowymi, lub (w ściśle określonych przypadkach) przepisy wewnątrzzakładowe, ustanawiane przez samego pracodawcę. Te pierwsze, to układy zbiorowe pracy, dzielące się na ponadzakładowe i zakładowe układy zbiorowe pracy.
Przy stanowieniu układów zbiorowych strony nie mogą wprowadzić do układu zbiorowego pracy postanowień mniej korzystnych od zawartych w przepisach powszechnie obowiązujących, takich jak Kodeks pracy i inne ustawy oraz akty wykonawcze do tych ustaw.
Powstaje wobec tego pytanie, czy do układów zbiorowych pracy mogą być wprowadzane np. postanowienia ograniczające obowiązki pracownika w zakresie bhp? Może się wydawać, że ograniczenie obowiązków jest dla pracownika korzystniejsze. Należy jednak pamiętać, że obowiązki pracownika ustanowione zostały w celu zapewnienia właśnie jemu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, a zatem każde ograniczenie nałożonych na niego obowiązków, de facto działałoby na niekorzyść pracownika, powodując ograniczenie jego ochrony. W układach zbiorowych pracy na pracowników nie mogą być również nakładane dodatkowe obowiązki, gdyż mogą być ustanawiane jedynie w drodze przepisów powszechnie obowiązujących.
Z przepisów działu XI k.p., w którym uregulowane zostały sprawy dotyczące porozumień zbiorowych, nie zostały wyłączone sprawy z zakresu bhp, co umożliwia regulowanie tych spraw w układach zbiorowych pracy.
Do najczęściej występujących w układach zbiorowych pracy uregulowań z zakresu bhp zaliczyć można:
– dodatkowe przywileje zdrowotne;
– dodatkowe urlopy dla pracowników pracujących w warunkach szkodliwych lub uciążliwych oraz skrócenie dobowego wymiaru czasu pracy dla pracowników zatrudnionych w takich warunkach;
– rekompensaty finansowe dla pracowników zatrudnionych na stanowiskach pracy w warunkach szkodliwych dla zdrowia, uciążliwych oraz niebezpiecznych.
Dodajmy, iż Kodeks pracy wyklucza zawieranie układów zbiorowych pracy dla:
1) członków korpusu służby cywilnej;
2) pracowników urzędów państwowych zatrudnionych na podstawie mianowania i powołania;
3) pracowników samorządowych zatrudnionych na podstawie wyboru, mianowania i powołania w: urzędach marszałkowskich, starostwach powiatowych, urzędach gminy, biurach (ich odpowiednikach) związków jednostek samorządu terytorialnego, biurach (ich odpowiednikach) jednostek administracyjnych jednostek samorządu terytorialnego oraz sędziów i prokuratorów.
Powstaje wobec tego pytanie, czy do układów zbiorowych pracy mogą być wprowadzane np. postanowienia ograniczające obowiązki pracownika w zakresie bhp? Może się wydawać, że ograniczenie obowiązków jest dla pracownika korzystniejsze. Należy jednak pamiętać, że obowiązki pracownika ustanowione zostały w celu zapewnienia właśnie jemu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, a zatem każde ograniczenie nałożonych na niego obowiązków, de facto działałoby na niekorzyść pracownika, powodując ograniczenie jego ochrony. W układach zbiorowych pracy na pracowników nie mogą być również nakładane dodatkowe obowiązki, gdyż mogą być ustanawiane jedynie w drodze przepisów powszechnie obowiązujących.
Z przepisów działu XI k.p., w którym uregulowane zostały sprawy dotyczące porozumień zbiorowych, nie zostały wyłączone sprawy z zakresu bhp, co umożliwia regulowanie tych spraw w układach zbiorowych pracy.
Do najczęściej występujących w układach zbiorowych pracy uregulowań z zakresu bhp zaliczyć można:
– dodatkowe przywileje zdrowotne;
– dodatkowe urlopy dla pracowników pracujących w warunkach szkodliwych lub uciążliwych oraz skrócenie dobowego wymiaru czasu pracy dla pracowników zatrudnionych w takich warunkach;
– rekompensaty finansowe dla pracowników zatrudnionych na stanowiskach pracy w warunkach szkodliwych dla zdrowia, uciążliwych oraz niebezpiecznych.
Dodajmy, iż Kodeks pracy wyklucza zawieranie układów zbiorowych pracy dla:
1) członków korpusu służby cywilnej;
2) pracowników urzędów państwowych zatrudnionych na podstawie mianowania i powołania;
3) pracowników samorządowych zatrudnionych na podstawie wyboru, mianowania i powołania w: urzędach marszałkowskich, starostwach powiatowych, urzędach gminy, biurach (ich odpowiednikach) związków jednostek samorządu terytorialnego, biurach (ich odpowiednikach) jednostek administracyjnych jednostek samorządu terytorialnego oraz sędziów i prokuratorów.
Autor:
