Nie można wykluczyć, że nawet przy zachowaniu najwyższych standardów, w procesie wykonywania pracy dojdzie do zdarzenia, które będzie wymagało udzielenia pierwszej pomocy. Dlatego też na pracodawcy spoczywa obowiązek wyznaczenia pracowników do jej udzielania. Liczba pracowników, ich szkolenie oraz wyposażenie powinny uwzględniać rodzaj i poziom występujących zagrożeń.
Pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. W szczególności spoczywają na nim obowiązki związane z organizowaniem pracy w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki oraz zapewnieniem przestrzegania w zakładzie przepisów i zasad bhp. Nie można jednak wykluczyć, że nawet przy zachowaniu najwyższych standardów, w procesie wykonywania pracy dojdzie do zdarzenia, które będzie wymagało udzielenia pracownikowi pierwszej pomocy.
Zgodnie z art. 209(1) kodeksu pracy pracodawca jest zobowiązany do zapewnienia środków niezbędnych do udzielania pierwszej pomocy w nagłych wypadkach oraz wyznaczenia pracowników, których zadaniem będzie udzielanie takiej pomocy. Ponadto pracodawca powinien zapewnić łączność ze służbami zewnętrznymi wyspecjalizowanymi w szczególności w zakresie udzielania pierwszej pomocy w nagłych wypadkach, ratownictwa medycznego oraz ochrony przeciwpożarowej. Działania te powinny być dostosowane do rodzaju i zakresu prowadzonej działalności, liczby zatrudnionych pracowników i innych osób przebywających na terenie zakładu pracy oraz rodzaju i poziomu występujących zagrożeń. Natomiast liczba pracowników wyznaczonych do udzielania pierwszej pomocy, ich szkolenie oraz wyposażenie powinny uwzględniać rodzaj i poziom występujących zagrożeń. Artykuł 209(1) par. 4 kodeksu pracy przewiduje, że w przypadku zatrudniania wyłącznie pracowników młodocianych lub niepełnosprawnych, działania w zakresie udzielenia pierwszej pomocy może wykonywać sam pracodawca.
Zobacz w LEX: Zakładowy system udzielania pierwszej pomocy - z uwzględnieniem kompetencji kontrolnych i nadzorczych inspektorów PIP >
Ponadto przepisy prawa pracy nakładają na pracodawcę szereg obowiązków informacyjnych. Zgodnie z art. 207(1) par. 1 kodeksu pracy pracodawca jest obowiązany przekazywać pracownikom informacje o zagrożeniach dla zdrowia i życia występujących w zakładzie pracy, na poszczególnych stanowiskach pracy i przy wykonywanych pracach, w tym o zasadach postępowania w przypadku awarii i innych sytuacji zagrażających zdrowiu i życiu pracowników.
Ponadto spoczywa na nim obowiązek informowania o działaniach ochronnych i zapobiegawczych podjętych w celu wyeliminowania lub ograniczenia zagrożeń oraz pracownikach wyznaczonych do udzielania pierwszej pomocy. W myśl art. 207(1) par. 2 kodeksu pracy informacja o pracownikach wyznaczonych do udzielania pierwszej pomocy obejmuje imię i nazwisko, miejsce wykonywania pracy oraz numer telefonu służbowego lub innego środka komunikacji elektronicznej.
Zobacz procedurę w LEX: Organizacja systemu pierwszej pomocy w razie wypadku >
Czytaj także: Wypadek przy pracy zdalnej poza kontrolą inspektorów pracy >>>
Obowiązki pracodawcy w zakresie pierwszej pomocy zostały doprecyzowane w rozporządzeniu ministra pracy i polityki socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (dalej jako: rozporządzenie). Zgodnie z par. 44 ust. 1 rozporządzenia pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom sprawnie funkcjonujący system pierwszej pomocy w razie wypadku oraz środki do udzielania pierwszej pomocy. W szczególności powinien on zapewnić apteczki w poszczególnych wydziałach (oddziałach) zakładu pracy oraz punkty pierwszej pomocy w wydziałach (oddziałach), w których są wykonywane prace powodujące duże ryzyko wypadku lub związane z wydzielaniem się par, gazów albo pyłów substancji sklasyfikowanych jako stwarzające zagrożenie ze względu na ostre działanie toksyczne.
Czy samochód służbowy osobowy musi być wyposażony w apteczkę? - sprawdź w LEX >
Paragraf 44 ust. 2 rozporządzenia stanowi, że ilość, usytuowanie i wyposażenie punktów pierwszej pomocy i apteczek powinny być ustalone w porozumieniu z lekarzem sprawującym profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami, z uwzględnieniem rodzajów i nasilenia występujących zagrożeń. Obsługa apteczek na każdej zmianie powinna być powierzana wyznaczonym pracownikom, przeszkolonym w udzielaniu pierwszej pomocy. Ponadto w punktach pierwszej pomocy i przy apteczkach, w widocznych miejscach, powinny być wywieszone instrukcje o udzielaniu pierwszej pomocy w razie wypadku oraz wykazy pracowników przeszkolonych w zakresie udzielania takiej pomocy. Przepisy rozporządzenia wymagają też, żeby punkty pierwszej pomocy i miejsca usytuowania apteczek były odpowiednio oznakowane, zgodnie z Polską Normą (zielony krzyż na białym tle), i łatwo dostępne.
Czytaj też w LEX: Wyposażenie apteczki - krok po kroku >
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
