Jak ustalić czas pracy pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych w systemie równoważnym?

Pytanie pochodzi z publikacji Serwis Prawa Pracy i Ubezpieczeń SpołecznychPracodawca chce wprowadzić w jednostce samorządu terytorialnego (urząd miasta) równoważny czas pracy dla wszystkich pracowników, tj. poniedziałek 7:30-17:30 (10 godzin), wtorek-czwartek 7:30-15:30 (8 godzin), piątek 7:30-13:30 (6 godzin).Jak należy postąpić z osobami niepełnosprawnymi, których dobowa norma nie może przekroczyć 7 godzin, a tygodniowa 35 godzin?Jaki należałoby przyjąć okres rozliczeniowy?Kiedy u pracownika wystąpi praca w godzinach nadliczbowych?Jaki dodatek za nadgodziny należy wypłacić?

Odpowiedź:
Pracownik niepełnosprawny, nie posiadający zgody lekarza na stosowanie względem niego powszechnych norm czasu pracy, nie może pracować przez więcej niż 8 godzin na dobę, a pracownik niepełnosprawny zaliczony do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie może pracować przez więcej niż 7 godzin na dobę.
Uzasadnienie:
Czas pracy osób niepełnosprawnych regulowany jest ustawą z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92, z późn. zm.) – dalej u.r.z.n., którą stosuje się do wszystkich pracowników posiadających orzeczenie o niepełnosprawności. Szczególna regulacja dotycząca czasu pracy osób niepełnosprawnych powoduje, że przepisy Kodeksu pracy znajdują w tym zakresie zastosowanie jedynie posiłkowo, w sprawach w niej nieuregulowanych.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 i 2 u.r.z.n., czas pracy osoby niepełnosprawnej nie może przekraczać 8 godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo. Natomiast czas pracy osoby niepełnosprawnej zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie może przekraczać 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo.
Pamiętać jednak należy, iż powyższych zakazów (tj. dotyczących skróconych norm czasu pracy oraz zakazu pracy w porze nocnej i godzinach nadliczbowych), nie stosuje się:
1) do osób zatrudnionych przy pilnowaniu (tj. wykonujących czynności bezpośrednio związane z pilnowaniem lub monitorowaniem mienia) oraz
2) gdy, na wniosek osoby zatrudnionej, lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne pracowników lub w razie jego braku lekarz sprawujący opiekę nad tą osobą wyrazi na to zgodę (art. 16 u.r.z.n.).
Jeżeli zatem pracownik niepełnosprawny posiada określoną powyżej zgodę lekarza na niestosowanie wobec niego szczególnych regulacji dotyczących czasu pracy osób niepełnosprawnych pracodawca może polecać mu pracę według kodeksowych norm czasu pracy w tym również w ramach równoważnego systemu czasu pracy według rozkładu czasu pracy wskazanego w pytaniu.
Konsekwencją objęcia pracownika niepełnosprawnego zaliczonego do umiarkowanego lub znacznego stopnia niepełnosprawności kodeksowymi normami czasu pracy jest to, iż 8. godzina jego pracy nie stanowi pracy nadliczbowej, z tytułu której pracodawca zobowiązany jest wypłacać pracownikowi dodatkowe wynagrodzenie (jeśli praca nadliczbowa przypada w dniu normalnej pracy pracownika – wynagrodzenie to powinno być powiększone o 50% dodatek).
Jeżeli jednak pracownik niepełnosprawny nie posiada przedmiotowej zgody stosowanie względem niego równoważnego systemu czasu pracy według przedstawionego w pytaniu rozkładu czasu pracy będzie niedopuszczalne.
Pracownik niepełnosprawny może być objęty okresem rozliczeniowym czasu pracy takim samym jak inni zatrudnieni w zakładzie pracy pracownicy. Przepisy cytowanej ustawy nie wprowadzają w tym przypadku żadnych ograniczeń.

Joanna Kaleta,
autorka współpracuje z publikacją Serwis Prawa Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Odpowiedzi udzielono 27.04.2015 r.