Zasady zatrudniania pracowników w uspołecznionych zakładach pracy.

UCHWAŁA NR 521
RADY MINISTRÓW
z dnia 17 sierpnia 1956 r.
w sprawie zasad zatrudniania pracowników w uspołecznionych zakładach pracy.

W celu zapewnienia prawidłowego kierowania do pracy i zatrudniania pracowników w przedsiębiorstwach, instytucjach i urzędach, zwanych dalej "zakładami pracy", w wykonaniu przepisów art. 3 dekretu z dnia 2 sierpnia 1945 r. o urzędach zatrudnienia (Dz. U. Nr 30, poz. 182) Rada Ministrów uchwala, co następuje:
§  1.
1.
Zakłady pracy położone na terenie miast mogą przyjmować do pracy i nauki zawodu osoby nie będące stałymi mieszkańcami miast wyłącznie za pośrednictwem prezydiów rad narodowych (organów zatrudnienia).
2.
a) W przypadkach uzasadnionych miejscowymi warunkami społecznymi i gospodarczymi prezydia wojewódzkich rad narodowych mogą wprowadzić w drodze uchwały w niektórych miastach na obszarze swej działalności zakaz przyjmowania do pracy i do nauki zawodu bez uprzedniego skierowania przez organy zatrudnienia prezydiów rad narodowych - także w stosunku do stałych mieszkańców miast.

b) Zakaz może być wprowadzony również przez Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawie i m. Łodzi na obszarze ich działalności.

c) Prezydia miejskich rad narodowych, na których terenie nie wprowadzono zakazu uchwałą prezydium wojewódzkiej rady narodowej, mogą wprowadzić zakaz na czas określony w odniesieniu do niektórych kategorii pracowników bądź określonych zakładów pracy.

§  2.
Zakaz, o którym mowa w § 1, nie może dotyczyć:
a)
pracowników przyjmowanych na stanowiska kierownicze w administracji państwowej i gospodarczej oraz w uspołecznionych zakładach pracy,
b)
absolwentów szkół zawodowych wszystkich stopni oraz absolwentów szkół wyższych,
c)
fachowego personelu pedagogiczno-wychowawczego oraz nadzoru pedagogicznego w administracji szkolnej,
d)
fachowych pracowników służby zdrowia,
e)
pracowników służbowo przeniesionych do innych zakładów pracy w ramach tego samego resortu,
f)
żołnierzy po odbyciu zasadniczej służby wojskowej wyłącznie w ramach uprawnień przysługujących im z mocy art. 3 dekretu z dnia 6 września 1954 r. o szczególnych uprawnieniach i ulgach dla żołnierzy zasadniczej służby wojskowej i ich rodzin (Dz. U. Nr 55, poz. 277).
§  3.
Prezydia miejskich rad narodowych, na których terenie wprowadzono zakaz, o którym mowa w § 1 ust. 2, mogą zwolnić określone zakłady pracy w stosunku do wszystkich lub niektórych kategorii pracowników od obowiązku przyjmowania do pracy i nauki zawodu wyłącznie osób skierowanych przez organy zatrudnienia.
§  4.
1.
Zobowiązuje się prezydia rad narodowych (organy zatrudnienia) do kierowania w pierwszej kolejności do pracy w miastach stałych mieszkańców miast.
2.
W celu zapewnienia właściwego rozmieszczenia rezerw roboczych oraz ograniczenia trudności mieszkaniowych w miastach należy osobom poszukującym pracy, które mieszkają na wsi lub przybyły ze wsi i nie są zameldowane na pobyt stały w mieście, proponować przede wszystkim skierowanie:
a)
do pracy w miejscowych państwowych gospodarstwach rolnych, państwowym gospodarstwie leśnym, państwowych i gminnych ośrodkach maszynowych oraz innych zakładach pracy, położonych na terenie wiejskim,
b)
do pracy w górnictwie i budownictwie węglowym,
c)
do pracy na wyjazd w ramach zorganizowanego werbunku siły roboczej,
d)
do rolnictwa i leśnictwa w ramach akcji osiedleńczej.
§  5.
1.
Przepisy § 4 ust. 2 nie dotyczą zamieszkałych na wsi pracowników wykwalifikowanych, którzy ze względu na rodzaj wyuczonego zawodu nie mogą uzyskać pracy na wsi, oraz innych osób określonych odrębnymi zarządzeniami bądź zaleceniami Ministra Pracy i Opieki Społecznej.
2.
Prezydia rad narodowych (organy zatrudnienia) województw: stalinogrodzkiego, wrocławskiego, zielonogórskiego, opolskiego, szczecińskiego, koszalińskiego i olsztyńskiego mogą kierować osoby nie będące stałymi mieszkańcami miast, a przybyłe z terenów innych województw, do zakładów pracy, których zapotrzebowanie nie może być pokryte z miejskich rezerw miejscowych.
§  6.
Prezydia rad narodowych (organy zatrudnienia) mogą kierować do pracy w mieście osoby zamieszkałe na wsi, które mają możność codziennego dojazdu do miejsca pracy, a których praca w mieście - zgodnie z opinią właściwych prezydiów gromadzkich rad narodowych - nie spowoduje zaniedbania gospodarki rolnej albo które nie mają możliwości pracy na wsi.
§  7.
1.
Upoważnia się prezydia rad narodowych, na których terenie działania istnieje niedostateczna ilość miejsc pracy dla kobiet przy równoczesnym istnieniu wolnych miejsc pracy dla mężczyzn, do:
a)
wydawania zaleceń kierownikom zakładów pracy przenoszenia mężczyzn ze stanowisk pracy odpowiednich dla kobiet na inne stanowiska w tym samym zakładzie pracy lub w zakładzie wskazanym przez organy zatrudnienia; na zwolnione w ten sposób stanowiska pracy należy przyjmować kobiety poszukujące pracy, a przede wszystkim jedyne żywicielki rodzin,
b)
prowadzenia w zakładach pracy werbunku wśród pracowników (mężczyzn i kobiet), wyrażających zgodę na wyjazd do innej miejscowości, oraz kierowania na zwolnione przez zwerbowanych stanowiska pracy osób poszukujących pracy, zwłaszcza kobiet, które ze względu na warunki rodzinne powinny być zatrudnione w miejscu stałego zamieszkania.
2.
W celu zapewnienia realizacji przepisów ust 1 zobowiązuje się Ministrów: Gospodarki Komunalnej, Kolei, Łączności, Przemysłu Maszynowego, Przemysłu Lekkiego, Przemysłu Spożywczego, Przemysłu Drobnego i Rzemiosła, Handlu Wewnętrznego oraz Prezesów Zarządów Centralnego Związku Spółdzielczości Pracy i Centrali Rolniczej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" do ustalania w porozumieniu z Ministrem Pracy i Opieki Społecznej wykazów stanowisk pracy, na których powinny być zatrudnione w pierwszym rzędzie kobiety.
§  8.
1.
W celu zapewnienia pracy kobietom, które ze względu na warunki rodzinne nie mogą pracować w pełnym wymiarze czasu pracy, oraz inwalidom, którzy ze względu na stan zdrowia nie mogą pracować w pełnym wymiarze czasu pracy, zobowiązuje się ministrów (kierowników urzędów centralnych), a w szczególności Ministrów: Handlu Wewnętrznego, Gospodarki Komunalnej, Przemysłu Drobnego i Rzemiosła, Łączności i Kolei do wydania zarządzeń, zalecających w miarę możności zatrudnianie kobiet i inwalidów na określonych stanowiskach pracy w niepełnym wymiarze czasu pracy (na pół etatach).
2.
Zobowiązuje się Prezesów Zarządów Centralnego Związku Spółdzielczości Pracy i Centrali Rolniczej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" do analogicznego uregulowania tej sprawy w spółdzielniach pracy i w spółdzielczości "Samopomocy Chłopskiej".
§  9.
Upoważnia się Ministra Pracy i Opieki Społecznej i prezydia rad narodowych do sprawowania stałego nadzoru nad przestrzeganiem przepisów niniejszej uchwały i wydanych na jej podstawie uchwał prezydiów rad narodowych oraz do przeprowadzania kontroli zakładów pracy w zakresie racjonalnego gospodarowania siłą roboczą.
§  10.
Minister Kontroli Państwowej zapewni roztoczenie systematycznej kontroli nad realizacją przepisów niniejszej uchwały oraz przepisów wykonawczych.
§  11.
Wykonanie niniejszej uchwały porucza się Ministrowi Pracy i Opieki Społecznej, który wyda szczegółowe zarządzenia wykonawcze.
§  12.
Uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Prezydent podpisał ustawę doprecyzowującą termin wypłaty ekwiwalentu za urlop

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje podpisana przez prezydenta nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Od 7 stycznia mniej formalności budowlanych, więcej budowli bez zgłoszenia i bez pozwolenia

W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.

Agnieszka Matłacz 06.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1956.78.953

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Zasady zatrudniania pracowników w uspołecznionych zakładach pracy.
Data aktu: 17/08/1956
Data ogłoszenia: 18/09/1956
Data wejścia w życie: 18/09/1956