Odbudowa osiedli wiejskich zniszczonych wskutek działań wojennych.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA ODBUDOWY
z dnia 7 maja 1945 r.
w sprawie odbudowy osiedli wiejskich, zniszczonych wskutek działań wojennych.

1.
Celem natychmiastowego wszczęcia odbudowy wsi do czasu ostatecznego ustalenia organizacji władz planowania i odbudowy powołuje się Powiatowy Komitet Odbudowy Wsi i Powiatową Komisję Odbudowy jako organ opiniodawczy.

W skład Powiatowego Komitetu Odbudowy Wsi wchodzą: Powiatowy Komisarz Ziemski, przedstawiciel władz budowlanych i planowania oraz kierownik Powiatowego Urzędu Pomiarowego.

W skład Powiatowej Komisji Odbudowy wchodzą: przedstawiciel Powiatowej Rady Narodowej jako przewodniczący, Starosta powiatowy, Powiatowy Komisarz Ziemski, przedstawiciel władz budowlanych (architekt powiatowy) i władz planowania lokalnego, kierownik Powiatowego Urzędu Pomiarowego i przedstawiciele: administracji lasów, władz drogowych, wodnych, szkolnych, Biura Rolnego, Związku Rewizyjnego Spółdzielni R. P. i Związku Samopomocy Chłopskiej oraz delegat Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego.

2. Przed przystąpieniem do odbudowy zniszczonych wsi Powiatowy Urząd Ziemski wdroży na podstawie art. 15 ustawy z dnia 31.VII.1923 r. o scalaniu gruntów (Dz. U. R. P. Nr 92, poz. 833 z 1927 r.) postępowanie scaleniowe.

3.
Odnośnie zniszczonych osiedli Powiatowa Komisja Odbudowy przy współudziale mierniczego prowadzącego scalenie i Rady Uczestników scalenia poweźmie na gruncie wnioski, w wyniku których ustalonym zostanie:
a)
czy słusznym jest odbudowanie osiedla w miejscu poprzednim,
b)
jeśli po zbadaniu warunków miejscowych okaże się, że dawny teren osiedla lub jego część nie nadają się na ponowną zabudowę z powodu warunków zdrowotnych, gospodarczych lub innych, dostatecznie uzasadnionych, Powiatowa Komisja Odbudowy obierze inne odpowiednie dla tego celu miejsce,
c)
w wypadku, gdy grunty osiedla wiejskiego oraz grunty okoliczne zostaną uznane za nieodpowiednie do zagospodarowania pod względem rolnym, ponowne założenie osiedla będzie zaniechane, przy równoczesnym postawieniu wniosku odnośnie ludności, którą należy skierować na inne tereny nadające się do osadnictwa; decyzja ta wymaga zgody Ministerstwa Rolnictwa i Reform Rolnych i Ministerstwa Odbudowy,
d)
w razie decyzji zmierzającej do odbudowy osiedla w myśl pkt a) i b), Powiatowa Komisja Odbudowy udzieli Powiatowemu Komitetowi Odbudowy Wsi oraz mierniczemu prowadzącemu scalenie ogólnych wytycznych co do przeznaczenia terenów, układu dróg oraz zamierzeń melioracyjnych i wodnych w sposób zgodny z gospodarczymi i społecznymi potrzebami osiedla, miejscowymi warunkami naturalnymi i innymi czynnikami mającymi znaczenie dla planowania oraz zasadami instrukcji Nr I.
4.
Protokół z dokonanych czynności Powiatowej Komisji Odbudowy oraz szkic sytuacyjny ogólnych wytycznych podpisują obecni członkowie Komisji. Przedstawiciele Władz, wchodzących w skład Komisji, odpowiedzialni są za zgodność wyżej wspomnianych wytycznych z zamierzeniami w skali państwowej i regionalnej odnośnie obszarów podlegających scaleniu.
5.
W ten sposób opracowane i uzgodnione ogólne wytyczne będą służyły Powiatowemu Komitetowi Odbudowy Wsi i mierniczemu prowadzącemu scalenie za podstawę do sporządzenia uproszczonego szczegółowego planu zabudowania osiedla.

Przed opracowaniem wymienionego planu Powiatowy Komisarz Ziemski w porozumieniu z władzami administracji ogólnej i organami Związku Samopomocy Chłopskiej ustali ilość gospodarstw rolnych, których właściciele winni być skierowani na przesiedlenie na inne tereny. Mierniczy prowadzący scalenie zbierze od zainteresowanych wnioski dotyczące uproszczonego szczegółowego planu zabudowania osiedla.

6.
Opracowany w ten sposób przez Powiatowy Komitet Odbudowy Wsi i mierniczego prowadzącego scalenie uproszczony szczegółowy plan osiedla winien być przedłożony Powiatowej Komisji Odbudowy do zaopiniowania, czy został opracowany zgodnie z ogólnymi wytycznymi i obowiązującymi przepisami.

Po otrzymaniu przychylnej opinii lub wprowadzeniu zmian Powiatowej Komisji Odbudowy projekt uproszczonego szczegółowego planu zabudowania osiedla winien być wytyczony na gruncie, okazany zainteresowanym, zaś sam operat wyłożony do wglądu na przeciąg dni 7 w Urzędzie Gminnym. Zarzuty zainteresowanych stron (uczestników scalenia) przeciw postanowieniom projektu winny być wniesione w formie oświadczeń do protokółu Powiatowego Komisarza Ziemskiego.

7.
Wspomniane zarzuty rozpatruje Powiatowa Komisja Odbudowy przy współudziale delegata Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego i wydaje opinie w formie uchwały po wprowadzeniu ewentualnych zmian w związku z zarzutami.

W myśl powyższych zasad wydaje Powiatowy Komisarz Ziemski w porozumieniu z Powiatowym Komitetem Odbudowy Wsi ostateczne orzeczenie w sprawie zatwierdzenia uproszczonego szczegółowego planu zabudowania, poczym powyższy plan zabudowania wsi staje się obowiązujący. W wypadku nie zgłoszenia zarzutów odnośnie uproszczonego szczegółowego planu zabudowania wsi powyższy plan staje się obowiązujący już z upływem 8-go dnia od daty wyłożenia planu.

8.
Orzeczenie Powiatowego Komisarza Ziemskiego podlega wykonaniu, zaś z uwagi na konieczność szybkiego przeprowadzenia akcji odbudowy zniszczonych wsi dokonanie dalszego postępowania scaleniowego nastąpi w terminie późniejszym zgodnie z ustawą o scalaniu gruntów.
9.
Uproszczony szczegółowy plan zabudowy wsi winien zawierać zdjęcie poprzedniego stanu własności i posiadania, o ile granice nie zostaną zatarte, celem ustalenia ekwiwalentu dla przyszłego postępowania scaleniowego na obszarze danej wsi.

Posiadacz nowego ekwiwalentu, do czasu przeprowadzenia scalenia na obszarze całej wsi - winien dotychczasowemu właścicielowi lub posiadaczowi wydzielić z własnego gruntu odpowiedni obszar i oddać w użytkowanie.

10.
Przy zabudowie nowopowstałych działek siedliskowych należy stosować przepisy prawa policyjno-budowlanego.
a)
Władze budowlane powiatowe i gminne mają obowiązek ścisłego przestrzegania realizacji opracowanego w trybie niniejszego zarządzenia obowiązującego, uproszczonego, szczegółowego planu zabudowania.
b)
Obowiązujący uproszczony szczegółowy plan zabudowania podlega natychmiastowej realizacji w stosunku do osiedli nowopowstałych i całkowicie zniszczonych, natomiast w części osiedli niezniszczonych realizowany będzie stopniowo po zniesieniu istniejących budynków.
c)
Zabrania się dokonywania kapitalnego remontu, przebudowy i odbudowy budynków usytuowanych niezgodnie z uproszczonym, szczegółowym planem zabudowy.
11.
Z uwagi na znaczne zniszczenie zabudowań na obszarze całego Państwa przewiduje się we wstępnym etapie odbudowa przy pomocy kredytu państwowego, w razie przyznania go, tylko jednego budynku gospodarczego, w którym znajdzie ewentualnie pomieszczenie właściciel gospodarstwa i jego inwentarz żywy.

Charakter i rozmiar budynków projektowanych winien odpowiadać postanowieniom instrukcji Nr II.

12.
Po wykonaniu czynności według p. 5 Powiatowy Komisarz Ziemski z władzami budowlanymi i planowania oraz przy współudziale wykonawcy scalenia i przedstawiciel Związku Samopomocy Chłopskiej sporządzą preliminarz dla danej wsi, na podstawie którego ułożą zapotrzebowanie kredytu i materiałów.
13.
Kredyt państwowy w myśl pkt 11 na odbudowę zostanie przyznany w zależności od zniszczenia całego gospodarstwa i zostanie przekazany w zasadzie w materiale budowlanym.
14.
Powiatowa Komisja Odbudowy podejmie, równocześnie z wykonaniem planu regulacji, starania celem zorganizowania przy udziale Związku Samopomocy Chłopskiej instytucji, które zajmą się:
a)
rozprowadzeniem kredytów i dostarczeniem materiałów budowlanych,
b)
miejscową wytwórczością materiałów budowlanych,
c)
wykonaniem robót,
d)
kształceniem fachowców i robotników budowlanych i innymi sprawami, związanymi z akcją odbudowy zniszczonych wsi.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1945.6.29

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Odbudowa osiedli wiejskich zniszczonych wskutek działań wojennych.
Data aktu: 07/05/1945
Data ogłoszenia: 28/05/1945
Data wejścia w życie: 28/05/1945