Statut Tymczasowego Zarządu Państwowego.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA SKARBU
z dnia 14 lipca 1945 r.
w sprawie statutu Tymczasowego Zarządu Państwowego.

§  1.
Na podstawie art. 8 ustawy z dnia 6 maja 1945 r. o majątkach opuszczonych i porzuconych (Dz. U. R. P. Nr 17, poz. 97) zatwierdzam załączony do niniejszego statut Tymczasowego Zarządu Państwowego (T.Z.P.).
§  2.
Zarządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
Statut Tymczasowego Zarządu Państwowego (T.Z.P.).

I.

Postanowienia ogólne.

§  1.
Tymczasowy Zarząd Państwowy majątków opuszczonych i porzuconych z wyjątkiem gospodarstw rolnych sprawuje pod nadzorem Ministra Skarbu Główny Urząd Tymczasowego Zarządu Państwowego, któremu podlegają wydzielone z administracji ogólnej wojewódzkie oddziały Tymczasowego Zarządu Państwowego oraz ich ekspozytury.
§  2.
1)
Tymczasowy Zarząd Państwowy jest osobą prawną; może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania w granicach uprawnień wynikających z ustawy o majątkach opuszczonych i porzuconych.
2)
Budżet Tymczasowego Zarządu Państwowego objęty jest budżetem Ministerstwa Skarbu.
§  3.
1)
Siedzibą Głównego Urzędu T.Z.P. jest miasto Łódź.
2)
Wojewódzkie oddziały T.Z.P. organizuje się w siedzibach Izb Skarbowych. Minister Skarbu może zezwalać na otworzenie ekspozytur oddziałów wojewódzkich T.Z.P. w innych miejscowościach.
§  4.
1)
Zarządzenia ogólne o charakterze publicznym oraz instrukcje w sprawach Tymczasowego Zarządu Państwowego ogłasza się w Dzienniku Urzędowym Ministerstwa Skarbu i w Monitorze Polskim.
2)
Obwieszczenia, komunikaty, ogłoszenia przetargów itp. Tymczasowy Zarząd Państwowy publikuje przez ogłoszenie w Monitorze Polskim, a jeśli względy celowości przemawiają za tym - również przez ogłoszenie w prasie.
§  5.
1)
Na czele Głównego Urzędu T.Z.P. stoi Dyrektor, którego mianuje i zwalnia Minister Skarbu. Do Dyrektora Głównego Urzędu T.Z.P. należy ogólne kierownictwo działalnością Tymczasowego Zarządu Państwowego, za którą jest on przed Ministrem Skarbu odpowiedzialny.
2)
Na wniosek Dyrektora Głównego Urzędu T.Z.P. Minister Skarbu mianuje i zwalnia jego zastępcę (wicedyrektora). Wicedyrektor Głównego Urzędu T.Z.P. kieruje pod nadzorem Dyrektora zleconym mu przez niego działem spraw Tymczasowego Zarządu Państwowego i zastępuje Dyrektora, gdy ten nie może pełnić obowiązków służbowych lub korzysta z przysługujących mu urlopów.
§  6.
Dyrektor Głównego Urzędu T.Z.P. składa Ministrowi Skarbu sprawozdania o działalności i zamierzeniach Tymczasowego Zarządu Państwowego w okresach ustalanych przez Ministra Skarbu.
§  7.
1)
Dyrektor Głównego Urzędu T.Z.P. jest zwierzchnikiem wszystkich funkcjonariuszów Tymczasowego Zarządu Państwowego, których - z wyjątkiem swego zastępcy - mianuje i zwalnia.
2)
Stosunki służbowe funkcjonariuszów Tymczasowego Zarządu Państwowego normują przepisy o państwowej służbie cywilnej.
3)
Stosownie do przepisów o państwowej służbie cywilnej Dyrektor Głównego Urzędu T.Z.P. może również przyjmować i zwalniać pracowników na podstawie zawartych z nimi umów.
4)
Uprawnienia swoje wynikające z postanowień niniejszego paragrafu Dyrektor Głównego Urzędu T.Z.P. może przekazywać podległym sobie urzędnikom.
§  8.
Ustanowieni przez Tymczasowy Zarząd Państwowy zarządcy poszczególnych majątków opuszczonych lub porzuconych nie są pracownikami państwowymi w rozumieniu przepisów o państwowej służbie cywilnej. Stosunki pomiędzy Tymczasowym Zarządem Państwowym a ustanowionymi przezeń zarządcami oparte są na zasadach zlecenia w ramach udzielonych im upoważnień.

II.

Główny Urząd T.Z.P.

§  9.
1)
Do właściwości Głównego Urzędu T.Z.P. należy:
a)
wydawanie w I-ej instancji decyzji w sprawach zastrzeżonych decyzji tego Urzędu w ustawie o majątkach opuszczonych i porzuconych oraz decydowanie ostateczne w administracyjnym toku instancji w sprawach należących do właściwości wojewódzkich oddziałów T.Z.P.,
b)
wykonywanie nadzoru i kontroli nad działalnością wojewódzkich oddziałów T.Z.P. i zarządców poszczególnych majątków opuszczonych lub porzuconych.
2)
Odwołanie od decyzji Głównego Urzędu T.Z.P. wydanych w I-ej instancji rozstrzyga Minister Skarbu.
§  10.
1)
Główny Urząd T.Z.P. dzieli się na sześć wydziałów, mianowicie:

Wydział I - Ogólny,

Wydział II - Finansowy,

Wydział III - Inspekcyjny,

Wydział IV - Nieruchomości,

Wydział V - Ekonomiczny i

Wydział VI - Prawny.

2)
Pracami Wydziałów kierują Naczelnicy Wydziałów. Wydziały dzielą się na Oddziały, którymi kierują Kierownicy Oddziałów.
§  11.
1)
Wydział I - Ogólny - dzieli się na trzy oddziały:

Oddział 1

Organizacyjny,

Oddział 2

Osobowy i

Oddział 3

Gospodarczy.

2)
Oddział 1 - Organizacyjny - załatwia sprawy ustrojowe Głównego Urzędu i Wojewódzkich Oddziałów T.Z.P. i prowadzi statystykę ogólną. Ponad to w zakres działania oddziału wchodzą sprawy ogólne nie należące do właściwości innych oddziałów Głównego Urzędu T.Z.P.; w szczególności oddział ten obejmuje sekretariat Dyrektora Głównego Urzędu, kancelarię, składnicę akt i bibliotekę.
3)
Oddział 2 - Osobowy - załatwia sprawy osobowe funkcjonariuszów i pracowników Głównego Urzędu i Wojewódzkich Oddziałów T.Z.P. W szczególności Oddział 2 Osobowy załatwia sprawy, wynikające z przepisów: o państwowej służbie cywilnej, o uposażeniu, dietach i kosztach podróży, o komisjach dyscyplinarnych, o ubezpieczeniach społecznych, o orderach i odznaczeniach, sprawy doboru i szkolenia personelu, stanów (etatów) osobowych i w związku z tym współdziała w układaniu preliminarzy wydatków osobowych, prowadzi ewidencję i statystykę osobową T.Z.P., oraz akty personalne funkcjonariuszów Głównego Urzędu T.Z.P., a ponad to, zajmuje się sprawami pomocy pracownikom T.Z.P. w zakresie materialnym, kulturalnym i społecznym oraz utrzymuje łączność z organizacjami społecznymi w tej dziedzinie.
4)
Oddział 3 - Gospodarczy - załatwia sprawy: budowy, remontu i administracji budynków Tymczasowego Zarządu Państwowego; sprawy przetargów, dostaw i zaopatrzenia materiałowego, sprawy aprowizacji pracowników T.Z.P., sprawy lokomocji, magazynów i zwózki ruchomości zajętych.
§  12.
1)
Wydział II - Finansowy - dzieli się na trzy oddziały:

Oddział 1

Budżetowy,

Oddział 2

Rachuby i

Oddział 3

Kasowy.

2)
Oddział 1 - Budżetowy - załatwia sprawy układania, wykonywania i kontroli budżetu Tymczasowego Zarządu Państwowego, sprawozdawczości budżetowej oraz przeprowadza rozrachunki w wypadkach zwalniania majątków spod zarządu, jak również rozrachunki z innego tytułu.
3)
Oddział 2 - Rachuby - załatwia sprawy rachunkowe Głównego Urzędu Tymczasowego Zarządu Państwowego, a w szczególności sprawdza pod względem formalnym i cyfrowym rachunki administracyjne Głównego Urzędu Tymczasowego Zarządu Państwowego, wystawia asygnaty i zlecenia wypłaty w zakresie Głównego Urzędu, kontrasygnuje te zlecenia, prowadzi ewidencją wypłat oraz asygnuje uposażenia służbowe personelu Głównego Urzędu, tudzież inne należności periodyczne (zaliczki, ryczałty, komorne itp.), czuwa nad terminowym wyliczaniem się z zaliczek i prowadzi rachunkowość kredytów i wydatków Głównego Urzędu T.Z.P.
4)
Oddział 3 - Kasowy - prowadzi Kasę Głównego Urzędu Tymczasowego Zarządu Państwowego, czuwa nad jej bezpieczeństwem, załatwia sprawy niedoborów oraz nadwyżek kasowych, prowadzi korespondencje w sprawie dochodzeń kasowych, współdziała przy wydawaniu zarządzeń poinspekcyjnych, ustala normy zapasów kasowych, sporządza zestawienia i sprawozdania o obrotach kasowych oraz wydaje zarządzenia w zakresie administracji kasowej.
§  13.
1)
Wydział III - Inspekcyjny - dzieli się na dwa Oddziały:

Oddział 1

Kontroli i

Oddział 2

Dochodzeń.

2)
Oddział 1 - Kontroli - wykonuje wszechstronną kontrolę finansową i administracyjną podległych Oddziałów Wojewódzkich T.Z.P. oraz zarządców majątków opuszczonych i porzuconych, organizuje i nadzoruje pracę inspekcyjną Tymczasowego Zarządu Państwowego, w porozumieniu z innymi Wydziałami ustala plany i zarządzenia inspekcyjne oraz zużytkowuje w porozumieniu z tymi Wydziałami wyniki inspekcji. Zarządzenia poinspekcyjne są wydawane w porozumieniu z Wydziałami fachowymi oraz z Wydziałem 1 Oddział Organizacyjny.
3)
Oddział 2 - Dochodzeń - załatwia sprawy dochodzeń w przedmiocie ujawnienia majątków opuszczonych i porzuconych.
§  14.
1)
Wydział IV - Nieruchomości - dzieli się na dwa Oddziały:

Oddział 1

Nieruchomości opuszczonych i

Oddział 2

Nieruchomości porzuconych.

2)
Oddział 1 - Nieruchomości opuszczonych - prowadzi sprawy, związane z przejęciem i zarządem budynków i placów stanowiących majątek opuszczony, oraz rozstrzyga odwołania od decyzji wojewódzkich oddziałów T.Z.P. w tym zakresie.
3)
Oddział 2 - Nieruchomości porzuconych - załatwia sprawy przejęcia i zarządu budynków i placów stanowiących majątek porzucony oraz rozstrzyga odwołania od decyzji wojewódzkich oddziałów T.Z.P. w tym zakresie.
§  15.
1)
Wydział V - Ekonomiczny - dzieli się na trzy Oddziały:

Oddział 1

Przemysłowy,

Oddział 2

Handlowy i

Oddział 3

Ruchomości.

2)
Oddział 1 - Przemysłowy - załatwia sprawy, związane z przejęciem i zarządem przedsiębiorstw przemysłowych opuszczonych i porzuconych i rozpatruje odwołania od decyzji Wojewódzkich Oddziałów T.Z.P. w sprawach, dotyczących tych przedsiębiorstw.
3)
Oddział 2 - Handlowy - ma identyczny zakres działania w stosunku do przedsiębiorstw handlowych.
4)
Oddział 3 - Ruchomości - załatwia sprawy, związane z zajęciem, zarządem, sprzedażą oraz zwrotem osobom uprawnionym ruchomości oraz rozstrzyga odwołania w tych sprawach.
§  16.
1)
Wydział VI - Prawny - dzieli się na dwa Oddziały:

Oddział 1

Administracyjny i

Oddział 2

Sądowy.

2)
Oddział 1 - Administracyjny - załatwia sprawy przygotowania i opiniowania projektów ustaw, dekretów, rozporządzeń, zarządzeń, statutów, instrukcji itp., ustalania wzorów typowych umów oraz inne sprawy wymagające zaopiniowania z prawnego punktu widzenia.
3)
Oddział 2 - Sądowy - załatwia sprawy wymagające zastępstwa sądowego T.Z.P. oraz sprawy hipoteczne i rejestru handlowego.

III.

Wojewódzkie Oddziały T.Z.P. i ich Ekspozytury.

§  17.
1)
Wojewódzki Oddział Tymczasowego Zarządu Państwowego jest miejscowo właściwy dla spraw majątków opuszczonych i porzuconych, położonych lub znajdujących się na terenie danego województwa.
2)
Dyrektor Głównego Urzędu T.Z.P. może sprawy zarządu majątkiem, należące w myśl ustępu (1) do właściwości miejscowej Wojewódzkiego Oddziału T.Z.P. w danym województwie, przekazać innemu Wojewódzkiemu Oddziałowi T.Z.P., jeżeli majątek ten stanowi gospodarczą całość z majątkiem zarządzanym przez inny Wojewódzki Oddział T.Z.P.
§  18.
1)
Na czele Wojewódzkiego Oddziału T.Z.P. stoi Dyrektor podległy pod względem osobowym i służbowym Dyrektorowi Głównego Urzędu T.Z.P. Jest on służbowym zwierzchnikiem wszystkich funkcjonariuszów Wojewódzkiego Oddziału.
2)
Na wniosek Dyrektora Wojewódzkiego Oddziału T.Z.P. Dyrektor Głównego Urzędu T.Z.P. wyznaczy na jego zastępcę jednego z Naczelników Wydziału w Wojewódzkim Oddziale.
3)
Dyrektor Wojewódzkiego Oddziału składa Dyrektorowi Głównego Urzędu T.Z.P. sprawozdania o działalności w okresach miesięcznych.
§  19.
1)
Wojewódzki Oddział T.Z.P. dzieli się na sześć Wydziałów odpowiadających Wydziałom Głównego Urzędu T.Z.P. z uwzględnieniem zakresu właściwości rzeczowej i miejscowej Wojewódzkiego Oddziału.
2)
Wydziały Wojewódzkiego Oddziału T.Z.P. dzielą się na Oddziały odpowiednio do podziału Wydziałów Głównego Urzędu T.Z.P. z uwzględnieniem zakresu właściwości rzeczowej i miejscowej Wojewódzkiego Oddziału.
3)
Pracami Wydziału Wojewódzkiego Oddziału T.Z.P. kieruje Naczelnik Wydziału, któremu służbowo podlegają kierownicy oddziałów danego Wydziału.
§  20.
1)
Na wniosek Dyrektora Głównego Urzędu T.Z.P. Minister Skarbu może zezwalać na utworzenie ekspozytur Wojewódzkiego Oddziału T.Z.P. w tych miejscowościach, gdzie to z uwagi na ilość lub jakość objektów majątkowych podlegających Tymczasowemu Zarządowi Państwowemu okaże się uzasadnione względami celowej administracji.
2)
Miejscowy i rzeczowy zakres działania ekspozytury określa zarządzenie organizacyjne Ministra Skarbu. Organizacyjnie ekspozytura odpowiada Wydziałowi w Wojewódzkim Oddziale T.Z.P.
3)
Kierownictwo ekspozytury sprawuje urzędnik na stanowisku Naczelnika Wydziału w Wojewódzkim Oddziale T.Z.P. Podlegają mu służbowo kierownicy oddziałów, jeżeli ekspozytura zostanie na nie podzielona w zarządzeniu organizacyjnym.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1945.15.52

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Statut Tymczasowego Zarządu Państwowego.
Data aktu: 14/07/1945
Data ogłoszenia: 04/08/1945
Data wejścia w życie: 04/08/1945