Opinia Europejskiego Banku Centralnego z dnia 2 maja 2025 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 575/2013 w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych w odniesieniu do wymogów dotyczących transakcji finansowanych z użyciem papierów wartościowych w ramach wskaźnika stabilnego finansowania netto (CON/2025/9)
OPINIA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGOz dnia 2 maja 2025 r.w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 575/2013 w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych w odniesieniu do wymogów dotyczących transakcji finansowanych z użyciem papierów wartościowych w ramach wskaźnika stabilnego finansowania netto (CON/2025/9)(C/2025/3176)
W dniach 4 i 22 kwietnia 2025 r. Europejski Bank Centralny (EBC) otrzymał wnioski, odpowiednio, Rady Unii Europejskiej i Parlamentu Europejskiego, o wydanie opinii w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 575/2013 w odniesieniu do wymogów dotyczących transakcji finansowanych z użyciem papierów wartościowych w ramach wskaźnika stabilnego finansowania netto 1 (zwanego dalej "projektem rozporządzenia").
Właściwość EBC do wydania opinii wynika z art. 127 ust. 4 i art. 282 ust. 5 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej z uwagi na fakt, że projekt rozporządzenia dotyczy 1) zadań Europejskiego Systemu Banków Centralnych w zakresie definiowania i realizacji polityki pieniężnej zgodnie z art. 127 ust. 2 tiret pierwsze Traktatu, oraz przyczyniania się do sprawnego prowadzenia polityki prowadzonej przez właściwe organy w odniesieniu do stabilności systemu finansowego zgodnie z art. 127 ust. 5 Traktatu oraz 2) zadań powierzonych EBC w zakresie nadzoru ostrożnościowego nad instytucjami kredytowymi zgodnie z art. 127 ust. 6 Traktatu.
Rada Prezesów wydała niniejszą opinię zgodnie ze zdaniem pierwszym art. 17 ust. 5 Regulaminu Europejskiego Banku Centralnego.
1. Uwagi
1.1. EBC z zadowoleniem przyjmuje zamiar zmiany rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 2 (zwanego dalej "rozporządzeniem w sprawie wymogów kapitałowych" (CRR)) w odniesieniu do ostrożnościowego traktowania transakcji finansowanych z użyciem papierów wartościowych (transakcji SFT) o rezydualnym terminie zapadalności krótszym niż sześć miesięcy, realizowanych z klientami finansowymi w ramach wskaźnika stabilnego finansowania netto (NSFR) w ukierunkowany sposób.
1.2. Standard wskaźnika stabilnego finansowania netto uzgodniony przez Bazylejski Komitet Nadzoru Bankowego (zwany dalej "bazylejskim standardem wskaźnika stabilnego finansowania netto") nakłada na banki obowiązek utrzymywania stabilnego profilu finansowania w stosunku do struktury ich aktywów i działalności pozabilansowej 3 . Wskaźnik stabilnego finansowania netto definiuje się jako kwotę dostępnego stabilnego finansowania (ASF) w stosunku do kwoty wymaganego stabilnego finansowania (RSF). W celu obliczenia kwoty ASF do źródeł finansowania banku przypisuje się współczynniki ASF według ich względnej stabilności, np. w zależności od rezydualnego terminu zapadalności i skłonności do wycofania finansowania przez różne rodzaje podmiotów. Podobnie, aby obliczyć kwotę RSF, do aktywów i pozycji pozabilansowych przypisuje się współczynniki RSF w oparciu o ich rezydualny termin zapadalności i charakterystykę płynności. W kontekście zabezpieczonych transakcji kredytowych współczynniki RSF różnią się również w zależności od charakterystyki płynności zabezpieczenia stanowiącego podstawę tych transakcji.
1.3. EBC rozumie, że celem projektu rozporządzenia jest wprowadzenie na stałe obecnego tymczasowego podejścia ostrożnościowego do krótkoterminowych transakcji finansowanych z użyciem papierów wartościowych i transakcji niezabezpieczonych zawieranych z klientami finansowymi, które - w przypadku braku jakichkolwiek zmian legislacyjnych - zostałyby po zakończeniu okresu przejściowego dostosowane do sposobu traktowania określonego w bazylejskim standardzie wskaźnika stabilnego finansowania netto.
1.4. W odniesieniu do krótkoterminowych transakcji finansowanych z użyciem papierów wartościowych zabezpieczonych aktywami poziomu 1, w tym unijnymi obligacjami skarbowymi, EBC wziął pod uwagę wpływ proponowanej zmiany rozporządzenia na funkcjonowanie rynku transakcji finansowanych z użyciem papierów wartościowych i stabilność finansową 4 .
1.5. Z jednej strony wygaśnięcie zasad przejściowych z niższymi współczynnikami RSF w odniesieniu do krótkoterminowych transakcji zawieranych z klientami finansowymi mogłoby mieć negatywny wpływ na dystrybucję płynności i absorpcję obligacji skarbowych za pośrednictwem rynków transakcji finansowanych z użyciem papierów wartościowych. W szczególności wzrost kosztów regulacyjnych może doprowadzić do przeszacowania i zmniejszenia głębokości tego segmentu rynku transakcji finansowanych z użyciem papierów wartościowych. Takie tarcia mogą się zmaterializować w czasie, gdy zapowiedziane zmiany ram operacyjnych Eurosystemu w zakresie realizacji polityki pieniężnej będą przewidywać większą zależność od rynku transakcji finansowanych z użyciem papierów wartościowych przy redystrybucji płynności 5 . Ponadto ewentualny spadek aktywności na rynku transakcji finansowanych z użyciem papierów wartościowych może ostatecznie rozprzestrzenić się na rynki obligacji skarbowych, ponieważ oba rynki są ściśle ze sobą powiązane. W tym kontekście kilka jurysdykcji, takich jak Stany Zjednoczone i Zjednoczone Królestwo, nie wymaga stabilnego finansowania tych transakcji zabezpieczonych zabezpieczeniem w postaci aktywów poziomu 1 przy wdrażaniu wskaźnika stabilnego finansowania netto (zob. tabela na końcu pkt 1.8).
1.6. Z drugiej strony aktualne pozostają względy ostrożności i stabilności finansowej leżące u podstaw kalibracji bazylejskiego standardu wskaźnika stabilnego finansowania netto 6 . Przejściowe współczynniki RSF mogą bowiem nie uwzględniać w odpowiedni sposób ryzyka finansowania związanego z transakcjami krótkoterminowymi z klientami finansowymi. W szczególności wymaganie stabilnego finansowania transakcji krótkoterminowych, w tym transakcji finansowanych z użyciem papierów wartościowych zabezpieczonych zabezpieczeniem w formie aktywów poziomu 1, realizowanych z klientami finansowymi, może w większym stopniu uwzględniać związane z tym ryzyko franczyzy (franchise risk), co może zachęcić banki do dalszego przenoszenia części ich krótkoterminowych pożyczek. Ponadto dodatni współczynnik RSF mógłby zmniejszyć ryzyko niedopasowania terminów zapadalności między udzielaniem pożyczek a finansowaniem w ramach kategorii krótkoterminowych transakcji finansowanych z użyciem papierów wartościowych, a także ryzyko wystąpienia efektu zarażenia między instytucjami podczas wstrząsów związanych z płynnością.
1.7. Podsumowując, w świetle obaw dotyczących funkcjonowania rynku i związanych z tym konsekwencji dla realizacji polityki pieniężnej, EBC popiera przedłużenie obecnego sposobu traktowania krótkoterminowych transakcji finansowanych z użyciem papierów wartościowych zabezpieczonych zabezpieczeniem w formie aktywów poziomu 1, na przykład o pięć lat, jako środek tymczasowy, który powinien podlegać klauzuli przeglądu. Obecnie jest jeszcze za wcześnie na stwierdzenie, że obawy dotyczące funkcjonowania rynku ostatecznie przeważają nad stabilnością finansową i korzyściami nadzorczymi. EBC sugeruje zatem ograniczenie tego przedłużenia w czasie, podkreślając również zaangażowanie Unii w przestrzeganie standardów międzynarodowych. Kwestia ta mogłaby zostać następnie ponownie poddana przeglądowi, biorąc pod uwagę funkcjonowanie rynków transakcji finansowanych z użyciem papierów wartościowych po sfinalizowaniu ram operacyjnych Eurosystemu, a także względy ostrożnościowe i związane ze stabilnością finansową.
1.8. W odniesieniu do krótkoterminowych transakcji finansowanych z użyciem papierów wartościowych zabezpieczonych innymi aktywami, jak również transakcji niezabezpieczonych, takie transakcje wiążą się z wyższym ryzykiem finansowania w porównaniu z transakcjami, o których mowa powyżej, co powinno zostać odpowiednio uwzględnione w ramach wskaźnika stabilnego finansowania netto. W odniesieniu do transakcji finansowanych z użyciem papierów wartościowych, cechy aktywów innych niż aktywa poziomu 1 są zróżnicowane, a choć niektóre z nich są wysoce płynne, to inne niekoniecznie są wystarczająco płynne, aby uzasadnić obecny współczynnik RSF wynoszący 5 %. Współczynnik RSF w wysokości 5 % dla transakcji finansowanych z użyciem papierów wartościowych zabezpieczonych innymi aktywami jest niski w porównaniu z innymi jurysdykcjami (zob. poniższą tabelę, przy czym należy zauważyć, że większość jurysdykcji stosujących bazylejski standard stabilnego finansowania netto, które nie są uwzględnione w tabeli, stosuje odpowiednią kalibrację tego standardu 7 ). Podobnie w przypadku transakcji niezabezpieczonych obecny współczynnik RSF wynoszący 10 % jest niższy od współczynnika 15 % stosowanego przez większość kluczowych jurysdykcji. Potencjalne ryzyko finansowania i podejście w innych jurysdykcjach sprawiają, że przewidywane stałe odstępstwa od bazylejskiego standardu wskaźnika stabilnego finansowania netto są nieuzasadnione. W tym kontekście, jeżeli obecne traktowanie tych transakcji ma zostać przedłużone, powinno ono mieć również charakter tymczasowy.
Współczynniki RSF w kluczowych jurysdykcjach dla transakcji krótkoterminowych z kontrahentami finansowymi
| Rodzaj transakcji | UE | CA (1) | CH (2) | JP (3) | UK (4) | US (5) | Bazylea |
| Transakcje STF zabezpieczone aktywami poziomu 1 | 0 % | 5 % | 10 % | 0 % | 0 % | 0 % | 10 % |
| Transakcje STF zabezpieczone aktywami nienależącymi do poziomu 1 | 5 % | 10 % | 10 % (6) | 15 % | 5 % | 15 % | 15 % |
| Kredyty niezabezpieczone | 10 % | 15 % | 15 % (7) | 15 % | 10 % | 15 % | 15 % |
(1) Kanada: zob. Office of the Superintendent of Financial Institutions, "Liquidity Adequacy Requirements (LAR) (2025)", rozdział 3 - "Net Stable Funding Ratio", dostępny na stronie internetowej Office of the Superintendent of Financial Institutions pod adresem www.osfi-bsif.gc.ca.
(2) Szwajcaria: zob. Szwajcarska Rada Federalna, rozporządzenie w sprawie płynności banków i przedsiębiorstw w zakresie papierów wartościowych z dnia 30 listopada 2012 r. (Liquidity Ordinance, LiqO; RS 952.06), dostępne na stronie internetowej Szwajcarskiej Rady Federalnej pod adresem www.fedlex.admin.ch.
(3) Japonia: zob. Bank Rozrachunków Międzynarodowych, Program oceny spójności regulacyjnej (RCAP) - "Assessment of Basel Committee's Net Stable Funding Ratio standard - Japan", dostępne na stronie internetowej BIS pod adresem www.bis.org.
(4) Wielka Brytania: zob. "Bank of England Prudential Regulation Authority Rulebook - Liquidity (CRR)", dostępne pod adresem www.prarulebook.co.uk.
(5) Stany Zjednoczone: zob. "Comptroller of the Currency, Federal Reserve System and Federal Deposit Insurance Corporation, Net Stable Funding Ratio: Liquidity Risk Measurement Standards and Disclosure Requirements", 86 Fed. Reg. 9120, 11 lutego 2021 r., dostępne na stronie internetowej Federal Register pod adresem www.federalregister.gov.
(6) Współczynnik RSF wynoszący 10 % ma zastosowanie do transakcji finansowanych z użyciem papierów wartościowych zabezpieczonych aktywami poziomu 2a.
(7) Współczynnik RSF wynoszący 15 % ma zastosowanie do transakcji finansowanych z użyciem papierów wartościowych zabezpieczonych zabezpieczeniem innym niż aktywa poziomu 1 i 2a, a także transakcji niezabezpieczonych.
W przypadku gdy EBC zaleca zmianę projektu rozporządzenia, szczegółowe propozycje zmian wraz z ich uzasadnieniem zostały zawarte w odrębnym roboczym dokumencie o charakterze technicznym. Dokument roboczy o charakterze technicznym jest dostępny w języku angielskim na stronie EUR-Lex.
Sporządzono we Frankfurcie nad Menem dnia 2 maja 2025 r.
| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2025.3176 |
| Rodzaj: | opinia |
| Tytuł: | Opinia Europejskiego Banku Centralnego z dnia 2 maja 2025 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 575/2013 w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych w odniesieniu do wymogów dotyczących transakcji finansowanych z użyciem papierów wartościowych w ramach wskaźnika stabilnego finansowania netto (CON/2025/9) |
| Data aktu: | 2025-05-02 |
| Data ogłoszenia: | 2025-06-03 |