(C/2025/2766)
(Dz.U.UE C z dnia 20 maja 2025 r.)
Konieczność wydania opinii
Odnoszące się do europejskiego systemu kolei techniczne specyfikacje interoperacyjności ("TSI") dla taboru kolejowego i sygnalizacji przewidują szczególne systemy zezwoleń, umożliwiające dostosowanie do postępu technicznego w sektorze kolejowym, np. w odniesieniu do nowych technologii lub materiałów, a także nowoczesnych metod oceny. Możliwe jest zatem wydawanie zezwoleń na stosowanie nowatorskich rozwiązań technicznych, nawet jeśli odbiegają one od obecnych wymogów określonych w TSI, pod warunkiem wykazania ich interoperacyjności i bezpieczeństwa.
Zgodnie z art. 10 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1302/2014 1 Komisja może, przed wydaniem opinii na podstawie art. 10 ust. 4 tego rozporządzenia, zwrócić się do Agencji Kolejowej Unii Europejskiej ("Agencja") o opinię w sprawie proponowanego rozwiązania nowatorskiego. W przypadku pozytywnej opinii Komisji na temat proponowanego rozwiązania nowatorskiego i do czasu zmiany TSI tę pozytywną opinię uznaje się za akceptowalny sposób spełnienia zasadniczych wymagań dyrektywy (UE) 2016/797 2 , który można wykorzystać na potrzeby oceny zgodności projektów.
Kontekst
Dnia 2 maja 2024 r. do Komisji wpłynął wniosek przedsiębiorstwa Alstom Transportation Germany GmbH ("przedsiębiorstwo Alstom"), złożony na podstawie art. 10 rozporządzenia (UE) nr 1302/2014, o wydanie przez Komisję opinii na temat rozwiązania nowatorskiego dotyczącego stosowania profilu koła EPS w przypadku prędkości wyższych niż 230 km/h i nieprzekraczających 250 km/h w sieci o szerokości toru 1 435 mm, przy pochyleniu profilu szyny wynoszącym 1:20.
Przedsiębiorstwo Alstom proponuje wprowadzenie odstępstwa od dopuszczalnych wartości stożkowatości ekwiwalentnej określonych dla profilu koła EPS oraz od metod oceny dotyczących badania i walidacji profili kół określonych w pkt 6.2.3.6 załącznika do rozporządzenia (UE) nr 1302/2014. Przedsiębiorstwo Alstom uzasadniło swój wniosek tym, że przy zastosowaniu obecnie dostępnych metod oceny dopuszczalne wartości nie mogą zostać osiągnięte.
Przedsiębiorstwo Alstom wyjaśniło stosowne odstępstwa od przepisów określonych w pkt 6.2.3.6 załącznika do rozporządzenia (UE) nr 1302/2014 i zaproponowało alternatywne metody oceny zgodnie z nowo opracowaną normą EN 14363:2016+A2:2022.
Zgodnie z art. 10 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1302/2014 Komisja zwróciła się do Agencji o sporządzenie opinii technicznej na temat proponowanego rozwiązania nowatorskiego.
Ocena wniosku
Zgodnie z opinią Agencji (ERA/OPI/2024-6) profil EPS jest powszechnie stosowanym w Europie profilem koła. W porównaniu z innymi profilami kół umożliwia on zapewnienie wysokiego komfortu pasażerów w przypadku dużych prędkości i na łukach. Ponadto zmęczenie stykowe toczenia jest niższe w porównaniu z innymi profilami kół, co pozwala na obniżenie kosztów utrzymania zarówno dla przedsiębiorstwa kolejowego, jak i dla zarządcy infrastruktury.
W przypadku prędkości wyższych niż 230 km/h i nieprzekraczających 250 km/h profil koła EPS nie spełnia wyjściowych dopuszczalnych wartości stożkowatości ekwiwalentnej przy pochyleniu profilu szyny wynoszącym 1:20, określonych w pkt 6.2.3.6 załącznika do rozporządzenia (UE) nr 1302/2014.
Te wyjściowe wartości stożkowatości ekwiwalentnej zostały po raz pierwszy wprowadzone w 2008 r. decyzją Komisji 2008/232/WE 3 i od tego czasu pozostały niezmienione. Wartości te odnoszą się do niezużytego koła i nie uwzględniają ewentualnego zwiększenia stożkowatości ekwiwalentnej w trakcie jego eksploatacji.
W ciągu ostatnich 16 lat opracowano metody oceny uwzględniające w większym stopniu zużycie koła w trakcie eksploatacji. W normie EN 14363:2016+A1:2018 określono metody oceny i warunki badania, które uwzględniają zużycie koła w trakcie eksploatacji i są bardziej rygorystyczne i dokładniejsze niż dopuszczalne wartości określone obecnie w pkt 6.2.3.6 załącznika do rozporządzenia (UE) nr 1302/2014.
Uwzględniwszy również określone w pkt 4.2.3.4.3.2 załącznika do rozporządzenia (UE) nr 1302/2014 wymogi dotyczące eksploatacyjnych wartości stożkowatości ekwiwalentnej zestawu kołowego, Agencja w swojej opinii stwierdza, że badanie dotyczące odpowiedniego zakresu eksploatacji pojazdu ustanowionego w normie EN 14363:2016+A1:2018 jest ważniejsze niż określenie wyjściowych wartości niezużytego koła ustanowionych w pkt 6.2.3.6 załącznika do rozporządzenia (UE) nr 1302/2014.
Agencja jest zdania, że przy spełnieniu pewnych dodatkowych warunków profil koła EPS może być stosowany w sieci o szerokości toru 1 435 mm przy pochyleniu profilu szyny wynoszącym 1:20, 1:30 lub 1:40 w przypadku prędkości nieprzekraczających 250 km/h. Agencja uznaje, że podejście to może służyć jako podstawa do zmiany pkt 6.2.3.6 załącznika do rozporządzenia (UE) nr 1302/2014.
Do czasu zmiany rozporządzenia (UE) nr 1302/2014 Agencja wydała poniższe alternatywne przepisy dotyczące stosowania profilu koła EPS w sieci o szerokości toru 1 435 mm lub 1 437 mm przy pochyleniu profilu szyny wynoszącym 1:20, 1:30 lub 1:40 i w przypadku maksymalnej prędkości eksploatacyjnej pojazdu wyższej niż 230 km/h i nieprzekraczającej 250 km/h.
Dopuszczalny środek zapewnienia zgodności w odniesieniu do stosowania rozwiązania nowatorskiego
| Wymogi określone w rozporządzeniu (UE) nr 1302/2014 | Dopuszczalny środek zapewnienia zgodności do czasu zmiany rozporządzenia (UE) nr 1302/2014 |
|
Pkt 4.2.3.4.3.1 ppkt 2 Nowe profile kół oraz odległość między powierzchniami czynnymi kół sprawdza się pod względem docelowych wartości stożkowatości ekwiwalentnej za pomocą scenariuszy obliczeniowych z pkt 6.2.3.6 niniejszej TSI, tak aby ustalić, czy proponowany nowy profil kół jest odpowiedni do danej infrastruktury zgodnie z TSI "Infrastruktura". |
W odniesieniu do stosowania profilu koła EPS w sieci o szerokości toru 1 435 mm lub 1 437 mm przy pochyleniu profilu szyny wynoszącym 1:20, 1:30 lub 1:40 i w przypadku maksymalnej prędkości eksploatacyjnej pojazdu wyższej niż 230 km/h i nieprzekraczającej 250 km/h obowiązują następujące warunki: |
| Wymogi określone w rozporządzeniu (UE) nr 1302/2014 | Dopuszczalny środek zapewnienia zgodności do czasu zmiany rozporządzenia (UE) nr 1302/2014 | |||||
|
Pkt 6.2.3.6 W przypadku pojazdów kolejowych zaprojektowanych do eksploatacji na szerokości toru 1 435 mm profile kół oraz odległość między powierzchniami czynnymi kół (wymiar SR na rysunku 1, pkt 4.2.3.5.2.1) muszą być dobrane tak, aby dla dowolnej kombinacji projektowanego zestawu kołowego z każdą z prób parametrów torowych określonych w tabeli 12 poniżej nie zostały przekroczone dopuszczalne wartości stożkowatości ekwiwalentnej podane w tabeli 11 poniżej. Ocena stożkowatości ekwiwalentnej została określona w specyfikacji wymienionej w dodatku J.1, indeks [9]. Tabela 11 "Dopuszczalne wartości projektowe stożkowatości ekwiwalentnej", wiersz 4: |
1. Pkt 6.2.3.6 ma wprawdzie zastosowanie, ale dopuszczalne wartości stożkowatości ekwiwalentnej mogą odbiegać od dopuszczalnych wartości podanych w tabeli 11, choć muszą pozostawać w zakresie badanym zgodnie z normą EN 14363:2016 +A2:2022. 2. Ponadto należy zastosować następujące środki: a) W celu zagwarantowania stabilnego zachowania podczas jazdy pojazd musi być wyposażony w amortyzatory odchylenia, których awaria jest badana zgodnie z normą EN 14363. Awaria systemu musi prowadzić do zmniejszenia prędkości w celu uniknięcia jakiejkolwiek niestateczności do czasu przywrócenia systemu do normalnego stanu funkcjonalnego. b) Pojazd musi być wyposażony w system wykrywania niestateczności. Funkcja ta musi odpowiadać co najmniej poziomowi integralności bezpieczeństwa SIL2. W przypadku wykrycia niestateczności pociąg musi zwolnić, tak aby mógł być eksploatowany w stabilnych warunkach. Awaria systemu musi prowadzić do zmniejszenia prędkości w celu uniknięcia jakiejkolwiek niestateczności do czasu przywrócenia systemu do normalnego stanu funkcjonalnego. 3. Na etapie wprowadzania należy również monitorować w sposób przykładowy zmiany profilu koła (w zależności od zużycia) i niestateczność jazdy do czasu pierwszego regularnego reprofilowania kół. |
|||||
| Maksymalna prędkość eksploatacyjna pojazdu (km/h) | Dopuszczalne wartości stożkowatości ekwiwalentnej | Warunki badania (zob. tabela 12) | ||||
| > 230 i<280 | 0,20 | 1, 2, 3, 4, 5 i 6 | ||||
| Tabela 12 "Warunki próby torowej dla stożkowatości ekwiwalentnej reprezentatywnej dla sieci. Wszystkie odcinki szyn określono w specyfikacji wymienionej w dodatku J.1, indeks [44]", wiersze 1-6: | ||||||
| Nr warunku badawczego | Profil główki szyny | Pochylenie profilu szyny | Szerokość toru | |||
| 1 | Odcinek szyny 60 E 1 | 1:20 | 1 435 mm | |||
| 2 | Odcinek szyny 60 E 1 | 1:40 | 1 435 mm | |||
| 3 | Odcinek szyny 60 E 1 | 1:20 | 1 437 mm | |||
| 4 | Odcinek szyny 60 E 1 | 1:40 | 1 437 mm | |||
| 5 | Odcinek szyny 60 E 2 | 1:40 | 1 435 mm | |||
| 6 | Odcinek szyny 60 E 2 | 1:40 | 1 437 mm | |||
Ocena skutków
Agencja jest zdania, że koszty zapewnienia zgodności z wprowadzonymi wymogami wymienionymi powyżej są równoważone przez korzyści wynikające z faktu, że szerszy zakres eksploatacji pojazdu wyposażonego w profile koła EPS umożliwia zwiększenie prędkości oraz zapewnienie większego komfortu pasażerom i niższych kosztów utrzymania.
Zainteresowane strony, których mogą dotyczyć skutki, to przedsiębiorstwa kolejowe, zarządcy infrastruktury, producenci oraz krajowe organy ds. bezpieczeństwa i Agencja w odniesieniu do udzielania zezwoleń dla pojazdów.
Wniosek
Na podstawie opinii Agencji Komisja jest zdania, że rozwiązanie techniczne zaproponowane przez przedsiębiorstwo Alstom w odniesieniu do stosowania profilu koła EPS umożliwia eksploatację pociągów w sieciach o szerokości toru 1 435 mm przy pochyleniu profilu szyny wynoszącym 1:20 oraz w przypadku prędkości wyższych niż 230 km/h i nieprzekraczających 250 km/h zgodnie z dyrektywą (UE) 2016/797.
Podsumowując, Komisja jest zdania, że wdrożenie wymienionego wyżej rozwiązania nowatorskiego stanowi akceptowalny sposób spełnienia zasadniczych wymagań dyrektywy (UE) 2016/797 i w związku z tym może być wykorzystywane na potrzeby oceny podsystemu do czasu odpowiedniej zmiany rozporządzenia (UE) nr 1302/2014.
Sporządzono w Brukseli dnia 16 maja 2025 r.
Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.
09.01.2026
Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.
08.01.2026
Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.
08.01.2026
Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.
08.01.2026
Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje podpisana przez prezydenta nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.
08.01.2026
W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.
06.01.2026| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2025.2766 |
| Rodzaj: | Opinia |
| Tytuł: | Opinia Komisji z dnia 16 maja 2025 r. na temat rozwiązania nowatorskiego zaproponowanego na podstawie art. 10 rozporządzenia (UE) nr 1302/2014, dotyczącego stosowania profilu koła EPS w przypadku prędkości wyższych niż 230 km/h i nieprzekraczających 250 km/h |
| Data aktu: | 16/05/2025 |
| Data ogłoszenia: | 20/05/2025 |