(Dz.U.UE C z dnia 5 grudnia 2024 r.)
Zainteresowane strony mogą zgłaszać uwagi na temat przedmiotowego środka pomocy w terminie jednego miesiąca od daty publikacji na adres Urzędu Nadzoru EFTA:
EFTA Surveillance Authority
Registry
Avenue des Arts 19H
1000 Bruxelles/Brussel
BELGIQUE/BELGIË
Otrzymane uwagi zostaną przekazane władzom norweskim. Zainteresowane strony zgłaszające uwagi mogą wystąpić z odpowiednio uzasadnionym pisemnym wnioskiem o objęcie ich tożsamości klauzulą poufności.
Streszczenie
Procedura
7 lutego 2023 r. Urzędu Nadzoru EFTA ("ESA") otrzymał formalną skargę zawierającą zarzut, że przedsiębiorstwo Bane NOR SF ("Bane NOR") otrzymywało niezgodną z prawem pomoc państwa poprzez wykorzystanie państwowych zasobów finansowych przeznaczonych na realizację jego misji publicznej na dofinansowanie swojej działalności komercyjnej.
6 czerwca 2023 r., 1 września 2023 r. i 12 stycznia 2024 r. skarżący złożył dodatkowe uwagi. Skarżący wzmocnił swoją pierwotną skargę i rozszerzył ją na domniemaną pomoc otrzymaną przez kontrahentów Bane NOR, którym miano zaoferować warunki korzystniejsze niż warunki rynkowe.
Opis środka(-ów)
Bane NOR jest operatorem infrastruktury kolejowej w Norwegii. Jest to przedsiębiorstwo państwowe, a jego główną funkcją jest zarządzanie różnymi zadaniami operacyjnymi dotyczącymi infrastruktury kolejowej.
Oprócz działalności w branży kolejowej Bane NOR oferuje stronom trzecim dostęp do swojej sieci światłowodowej, w szczególności dostęp do infrastruktury fizycznej (pasywnej) i światłowodu ciemnego. Bane NOR jest właścicielem infrastruktury światłowodowej wzdłuż sieci kolejowej, co ma kluczowe znaczenie dla dobrego i bezpiecznego funkcjonowania przewozów kolejowych. Bane NOR oferuje stronom trzecim nadwyżkę przepustowości swojej sieci światłowodowej.
Ponadto Bane NOR zawarło porozumienia umowne ze stronami trzecimi, w ramach których wnosiły one wkład w część kosztów budowy i utrzymania infrastruktury światłowodowej ("umowy dotyczące budowy i eksploatacji") albo udostępniały one swoje światłowodowe zdolności przesyłowe w zmian za zdolności Bane NOR ("umowy SWAP").
Skarga dotyczyła dwóch następujących środków, które zostały wstępnie ocenione w decyzji.
1. Domniemana pomoc na rzecz Bane NOR poprzez korzystanie z finansowania państwowego przeznaczonego na jego misję publiczną do subsydiowania skrośnego działalności gospodarczej, a mianowicie komercyjnego udostępniania infrastruktury pasywnej i światłowodów ciemnych ("środek 1").
2. Domniemana pomoc na rzecz kontrahentów Bane NOR poprzez warunki korzystniejsze niż warunki rynkowe zawarte w szeregu umów dotyczących budowy i eksploatacji, a także umów SWAP ("środek/środki 2").
Wstępna ocena pomocy państwa
Wprowadzenie
Aby dany środek mógł zostać uznany za pomoc państwa w rozumieniu art. 61 ust. 1 Porozumienia EOG, musi dojść do łącznego spełnienia następujących warunków: (i) beneficjent musi być przedsiębiorstwem (tj. prowadzić działalność gospodarczą); (ii) środek musi być przyznany przez państwo lub przy użyciu zasobów państwowych; (iii) musi przynosić korzyść; (iv) musi sprzyjać niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów (selektywność); oraz (v) musi zakłócać konkurencję lub grozić jej zakłóceniem i wpływać na wymianę handlową w obrębie EOG.
Pojęcie przedsiębiorstwa i działalności gospodarczej
Władze norweskie twierdzą, że przedsiębiorstwo Bane NOR nie prowadzi działalności gospodarczej, zapewniając dostęp do swojej infrastruktury światłowodowej. Wynika to z faktu, że zapewnienie dostępu zarówno do infrastruktury pasywnej, jak i światłowodu ciemnego jest ściśle związane z misją publiczną Bane NOR jako zarządcy infrastruktury kolejowej, a zatem ma charakter niegospodarczy.
W swojej decyzji w odniesieniu do środka 1 ESA wstępnie stwierdził, że zapewnianie połączeń światłowodowych przez Bane NOR jest działalnością gospodarczą, a zatem Bane NOR stanowi przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 61 ust. 1 Porozumienia EOG.
W odniesieniu do środka/środków 2 ESA ma wątpliwości, czy wszystkie strony umów SWAP oraz umów dotyczących budowy i eksploatacji zawartych z Bane NOR prowadzą działalność gospodarczą
Możliwość przypisania środków państwu i istnienie zasobów państwowych
Władze norweskie twierdzą, że środka 1 nie można przypisać państwu norweskiemu, ponieważ Bane NOR posiada niezależność w podejmowaniu decyzji.
W swojej decyzji ESA wyraża wątpliwości co do tego, czy środek 1 i środek/środki 2 można przypisać państwu norweskiemu, ponieważ Bane NOR samo jest organem publicznym lub ponieważ w przyjęcie środka zaangażowany był organ publiczny.
Ponadto ESA wstępnie stwierdził, że zarówno w przypadku środka 1, jak i środka/środków 2 korzyść zostałaby przyznana przy użyciu zasobów państwowych.
Przyznanie korzyści
Pomoc państwa w rozumieniu art. 61 ust. 1 Porozumienia EOG nie obejmuje środka przyznanego przedsiębiorstwu przy użyciu zasobów państwowych, jeżeli przedsiębiorstwo to mogłoby uzyskać taką samą korzyść w okolicznościach odpowiadających normalnym warunkom rynkowym. Oceny warunków, na jakich przyznano taką korzyść, dokonuje się przez zastosowanie testu prywatnego inwestora.
W swojej decyzji, na podstawie dostępnych informacji, ESA wyraża wątpliwości i nie może wykluczyć, że środek 1 przyniósł korzyść Bane NOR w rozumieniu art. 61 ust. 1 Porozumienia EOG. ESA doszedł do tego samego wniosku również w odniesieniu do korzyści uzyskanej przez kontrahentów Bane NOR w odniesieniu do środka/środków 2.
Selektywność
Jedynie te środki pomocy, które przyznają korzyść w sposób selektywny niektórym przedsiębiorstwom, kategoriom przedsiębiorstw lub niektórym sektorom gospodarki, mogą zostać uznane za niezgodne z prawem zgodnie z art. 61 ust. 1 Porozumienia EOG.
W swojej decyzji ESA wstępnie stwierdził, że zarówno środek 1, jak i środek/środki 2 przynoszą korzyści określonym przedsiębiorstwom, a zatem są selektywne w rozumieniu art. 61 ust. 1 Porozumienia EOG.
Wpływ na wymianę handlową i zakłócenie konkurencji
Aby środek stanowił pomoc państwa w rozumieniu art. 61 ust. 1 Porozumienia EOG, musi on zakłócać konkurencję i wpływać na wymianę handlową między Umawiającymi się Stronami Porozumienia EOG.
W swojej decyzji ESA wstępnie stwierdził, że zarówno środek 1, jak i środek/środki 2 zakłócają konkurencję i wpływają na wymianę handlową wewnątrz EOG, ponieważ wzmacniają pozycję konkurencyjną poszczególnych przedsiębiorstw.
Wstępny wniosek dotyczący istnienia pomocy państwa
Na podstawie powyższych rozważań ESA nie może wykluczyć, że środek 1 i środek/środki 2 stanowią pomoc państwa w rozumieniu art. 61 ust. 1 Porozumienia EOG.
Ocena zgodności
Władze norweskie nie przedstawiły żadnych argumentów uzasadniających, dlaczego - gdyby środki te stanowiły pomoc państwa - należałoby uznać je za zgodne z funkcjonowaniem Porozumienia EOG. ESA również nie stwierdził żadnych wyraźnych podstaw zgodności.
W związku z tym, jeżeli środki stanowią pomoc państwa, ESA ma wątpliwości co do ich zgodności z funkcjonowaniem Porozumienia EOG.
Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.
09.01.2026
Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.
08.01.2026
Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.
08.01.2026
Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.
08.01.2026
Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje podpisana przez prezydenta nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.
08.01.2026
W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.
06.01.2026| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2024.7104 |
| Rodzaj: | Informacja |
| Tytuł: | Urząd Nadzoru - EFTA Decyzja nr 143/24/COL z dnia 25 września 2024 r. o wszczęciu formalnego postępowania wyjaśniającego w sprawie domniemanej niezgodnej z prawem pomocy państwa przyznanej na rzecz Bane NOR - Zaproszenie do zgłaszania uwag zgodnie z częścią I art. 1 ust. 2 protokołu 3 do Porozumienia między państwami EFTA w sprawie ustanowienia Urzędu Nadzoru i Trybunału Sprawiedliwości dotyczących wyżej wymienionego środka |
| Data aktu: | 25/09/2024 |
| Data ogłoszenia: | 05/12/2024 |