(2018/C 55/05)
(Dz.U.UE C z dnia 14 lutego 2018 r.)
Obecny system ECRIS, ustanowiony decyzją ramową Rady 2009/315/WSiSW 1 , wspiera wymianę informacji o wyrokach skazujących, głównie w kontekście współpracy wymiarów sprawiedliwości. System ECRIS może być również wykorzystywany do celów innych niż postępowania karne, zgodnie z prawem krajowym państwa członkowskiego będącego wnioskodawcą oraz państwa członkowskiego, do którego skierowany jest wniosek. Choć system ECRIS w obecnej postaci może być stosowany w przypadku obywateli państw trzecich, nie spełnia on tej funkcji skutecznie. Z tego względu uzasadnione jest wprowadzenie usprawnień systemu.
Kwestię skuteczności systemu ECRIS w przypadku obywateli państw trzecich podkreślono w Europejskiej agendzie bezpieczeństwa i uznano za priorytet ustawodawczy na rok 2017. Już w 2016 r. Komisja przyjęła wniosek dotyczący dyrektywy zmieniającej obowiązujące prawo i wprowadzającej usprawnienia w przypadku obywateli państw trzecich w drodze zdecentralizowanego systemu poprzez zastosowanie filtru indeksu przechowującego odciski palców w postaci zaszyfrowanych szablonów. W przypadku tego rozwiązania wystąpiły problemy techniczne. We wniosku dotyczącym rozporządzenia w sprawie systemu ECRIS-TCN przyjętym w dniu 29 czerwca 2017 r. ustanowiono centralną unijną bazę danych, w której są przechowywane dane dotyczące tożsamości obywateli państw trzecich, w tym odciski palców i wizerunki twarzy, umożliwiające wyszukiwanie na zasadzie "trafienie/brak trafienia" w celu zidentyfikowania państwa członkowskiego posiadającego informacje o wyrokach skazujących wydanych wobec obywatela państwa trzeciego. Ponadto wniosek dotyczący centralnego systemu ECRIS-TCN częściowo znajduje uzasadnienie jako wsparcie przyszłej interoperacyjności wielkoskalowych unijnych systemów w przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości.
EIOD śledzi tę sprawę od czasu rozpoczęcia negocjacji dotyczących ustanowienia systemu ECRIS. Wydał już dwie opinie i zwrócił uwagę na znaczenie skutecznej wymiany informacji zarówno w przypadku obywateli Unii, jak i obywateli państw trzecich. To stanowisko pozostaje niezmienne.
W niniejszej opinii EIOD odnosi się do konkretnych problemów podniesionych w przedmiotowym wniosku dotyczącym rozporządzenia. W stosownych przypadkach EIOD odnosi się w opinii do wniosku dotyczącego dyrektywy, ponieważ dokumenty te mają się wzajemnie uzupełniać. EIOD podnosi cztery główne kwestie oraz przedstawia inne dodatkowe zalecenia, które bardziej szczegółowo opisano w niniejszej opinii. Podsumowując, EIOD zaleca, by - w świetle tego, że system ECRIS został przyjęty przez UE przed wejściem w życie Traktatu z Lizbony - w drodze tych nowych wniosków dotyczących dyrektywy i rozporządzenia system został dostosowany tak, aby spełniał standardy wymagane na mocy art. 16 TFUE oraz Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, w tym wymogi dotyczące wszelkiego uprawnionego ograniczenia praw podstawowych.
Konieczność wdrożenia centralnego unijnego systemu należy poddać ocenie skutków, która powinna również uwzględniać wpływ koncentracji zarządzania wszystkimi wielkoskalowymi unijnymi bazami danych w przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości w ramach jednej agencji. Oczekiwanie interoperacyjności byłoby w tym kontekście przedwczesne, ponieważ należy przede wszystkim zapewnić podstawę prawną oraz zadbać o zgodność tej koncepcji z zasadami ochrony danych.
Wykraczające poza sferę postępowań karnych cele przetwarzania danych osobowych, do których systemy ECRIS i ECRIS-TCN mają służyć, należy ściśle zdefiniować zgodnie z zasadą celowości ochrony danych. Zasada ta ma zastosowanie również do uzyskiwania dostępu przez organy unijne, który to dostęp należy ponadto ocenić w świetle prawa do równego traktowania obywateli Unii i obywateli państw trzecich. W przypadku organów UE należy każdorazowo wykazać konieczność i proporcjonalność dostępu oraz jego zgodność z celem systemu ECRIS, jak również ścisłe ograniczenie dostępu do stosownych zadań leżących w zakresie kompetencji takich organów.
Przetwarzanie przedmiotowych danych osobowych, które są bardzo wrażliwe, powinno być ściśle zgodne z zasadą konieczności: wywołanie "trafienia" powinno następować wyłącznie w sytuacji, gdy państwo członkowskie, do którego skierowano wniosek, jest na mocy prawa krajowego uprawnione do przekazania informacji o wyrokach skazujących do celów innych niż postępowanie karne. Przetwarzanie odcisków palców powinno odbywać się w ograniczonym zakresie i tylko w przypadkach, gdy ustalenie tożsamości danego obywatela państwa trzeciego w inny sposób nie jest możliwe. Co się tyczy wizerunków twarzy, EIOD zaleca przeprowadzenie - bądź (jeśli została już przeprowadzona) udostępnienie - opartej na dowodach oceny konieczności gromadzenia takich danych i wykorzystania ich do celów weryfikacji lub także identyfikacji.
We wniosku dotyczącym rozporządzenia błędnie zakwalifikowano agencję eu-LISA jako podmiot przetwarzający. EIOD zaleca, by wyznaczyć agencję eu-LISA i centralne organy państw członkowskich jako współ-administratorów danych. Ponadto EIOD zaleca, by jasno określić w przepisie materialnym, że eu-LISA ponosi odpowiedzialność za wszelkie naruszenia przedmiotowego wniosku dotyczącego rozporządzenia oraz rozporządzenia (WE) nr 45/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady 2 .
| Giovanni BUTTARELLI | |
| Europejski Inspektor Ochrony Danych |
Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.
12.01.2026W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.
12.01.2026Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.
09.01.2026Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.
08.01.2026Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.
08.01.2026Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.
08.01.2026| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2018.55.4 |
| Rodzaj: | Informacja |
| Tytuł: | Streszczenie opinii Europejskiego Inspektora Ochrony Danych na temat wniosku dotyczącego rozporządzenia w sprawie systemu ECRIS-TCN. |
| Data aktu: | 12/12/2017 |
| Data ogłoszenia: | 14/02/2018 |