Izby rzemieślnicze i Związek Izb Rzemieślniczych.

USTAWA
z dnia 11 września 1956 r.
o izbach rzemieślniczych i Związku Izb Rzemieślniczych.

W celu zapewnienia rzemiosłu pełnego udziału w życiu gospodarczym i społecznym kraju, jak również podniesienia na wyższy poziom działalności organizacji rzemieślniczych - stanowi się, co następuje:

I. 

Izby rzemieślnicze.

Art.  1.
1.
Izby rzemieślnicze są organizacjami samorządu gospodarczego i zawodowego rzemiosła.
2.
Izba rzemieślnicza posiada osobowość prawną i odpowiada za swoje zobowiązania własnym majątkiem.
3.
Granice okręgów izb rzemieślniczych pokrywają się z granicami województw; okręg Warszawskiej Izby Rzemieślniczej obejmuje m. st. Warszawę i województwo warszawskie, okręg zaś Łódzkiej Izby Rzemieślniczej - m. Łódź i województwo łódzkie.
Art.  2.
1.
Do zakresu działania izb rzemieślniczych należy:
1)
reprezentowanie rzemiosła wobec władz i instytucji państwowych oraz organizacji politycznych i społecznych,
2)
badanie przejawów życia gospodarczego i zawodowego rzemiosła,
3)
przedstawianie właściwym władzom i instytucjom postulatów, wniosków i opinii dotyczących rzemiosła oraz sposobu wykonywania obowiązujących w tym zakresie przepisów prawnych,
4)
organizowanie samodzielnie lub łącznie z cechami i innymi organizacjami rzemieślniczymi działalności o charakterze gospodarczym,
5)
organizowanie i popieranie wystaw, pokazów, wzorcowni, jarmarków rzemieślniczych, konkursów, muzeów, instytucji badawczych itp.,
6)
współdziałanie z właściwymi instytucjami w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych rzemieślników oraz zwiększania ich potencjału usługowego i produkcyjnego, prowadzenie i popieranie szkół i kursów rzemieślniczych, krzewienie i popieranie wynalazczości i racjonalizatorstwa wśród rzemieślników itp.,
7)
prowadzenie i popieranie akcji socjalnej, kulturalno-oświatowej i wychowania fizycznego,
8)
czuwanie nad wykonywaniem przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy w zakładach rzemieślniczych,
9)
czuwanie nad wykonywaniem przepisów i zarządzeń regulujących sprawy uczniów rzemieślniczych,
10)
roztaczanie opieki nad młodzieżą rzemieślniczą przez ustanawianie stypendiów, prowadzenie i popieranie burs i internatów, organizowanie obozów wczasowych itp.,
11)
przeprowadzanie egzaminów czeladniczych i mistrzowskich przez powoływane w tym celu komisje,
12)
wyznaczanie rzeczoznawców do wydawania opinii w zakresie spraw dotyczących rzemiosła,
13)
przedstawianie kandydatów w przypadkach, w których udział przedstawicieli rzemiosła przewidują obowiązujące przepisy,
14)
zbieranie i opracowywanie danych statystycznych dotyczących rzemiosła,
15)
sprawowanie nadzoru nad działalnością cechów.
2.
Izby rzemieślnicze spełniają ponadto inne czynności zlecone im przepisami szczególnymi.
Art.  3.

Organami izby rzemieślniczej są: rada, zarząd, komisja rewizyjna i sąd izby.

Art.  4.
1.
Radę izby rzemieślniczej stanowią radcowie w liczbie ustalonej przez statut izby.
2.
Ogólna liczba radców w izbie nie może być mniejsza od 15; liczba zastępców odpowiada liczbie radców.
Art.  5.
1.
Wyboru radców i ich zastępców dokonuje okręgowe zgromadzenie wyborcze, złożone z delegatów wybranych przez walne zgromadzenie cechów.
2.
Delegaci, radcowie izby i ich zastępcy są wybierani w tajnym głosowaniu.
3.
Czynne prawo wyborcze posiadają pełnoletni, nie ograniczeni w prawach, samoistni rzemieślnicy, należący w dniu zarządzenia wyborów do cechu.
4.
Bierne prawo wyborcze posiadają rzemieślnicy, którzy odpowiadają warunkom określonym w ust. 3 i przed dniem zarządzenia wyborów ukończyli 21 lat.
Art.  6.
1.
Minister Przemysłu Drobnego i Rzemiosła:
1)
wydaje w drodze rozporządzenia po zasięgnięciu opinii Związku Izb Rzemieślniczych ordynację wyborczą, która ustala tryb wyboru delegatów na okręgowe zgromadzenia wyborcze oraz wyboru radców izby i ich zastępców,
2)
zarządza wybory radców i ich zastępców,
3)
rozstrzyga zarzuty przeciwko ważności wyborów.
2.
Minister Przemysłu Drobnego i Rzemiosła może w ciągu miesiąca unieważnić wybory z powodu uchybienia przepisom niniejszej ustawy lub ordynacji wyborczej. W razie unieważnienia wyborów ponowne wybory powinny się odbyć w ciągu trzech miesięcy od daty decyzji o unieważnieniu.
Art.  7.
1.
Radcowie izby i ich zastępcy są wybierani na trzy lata.
2.
Radcowie izby pełnią swoje obowiązki do czasu zwołania pierwszego posiedzenia nowowybranej rady izby.
3.
Zastępca wchodzi w prawa i obowiązki radcy na czas niemożności pełnienia przez niego czynności, na stałe zaś - w razie utraty przez radcę mandatu.
4.
W razie wszczęcia przeciwko radcy postępowania karno-sądowego rada izby może zawiesić go w czynnościach.
Art.  8.

Pierwsze posiedzenie nowowybranej rady izby zwołuje ustępujący zarząd w ciągu jednego miesiąca od uprawomocnienia się wyborów.

Art.  9.

Rada izby wybiera zarząd, komisję rewizyjną i sąd izby spośród radców i ich zastępców.

Art.  10.
1.
Fundusze izby składają się:
1)
z opłat za świadczenia i czynności,
2)
z dochodów z własnego majątku,
3)
z dochodów nadzwyczajnych,
4)
z dotacji Skarbu Państwa.
2.
Fundusze izby mogą być przeznaczone tylko na wykonywanie zadań określonych w niniejszej ustawie.
3.
Izba pobiera opłaty za świadczenia i czynności wynikające z zadań i zakresu jej działania. Wysokość opłat zatwierdza Minister Przemysłu Drobnego i Rzemiosła na wniosek Związku Izb Rzemieślniczych.
Art.  11.
1.
Wytyczne w sprawie terminu i sposobu układania budżetów, prowadzenia rachunkowości izb rzemieślniczych, sporządzania rocznych zamknięć rachunkowych i bilansów majątkowych oraz sposobu przeprowadzania kontroli całokształtu gospodarki finansowej i majątkowej izb i cechów ustala Minister Przemysłu Drobnego i Rzemiosła po zasięgnięciu opinii Związku Izb Rzemieślniczych.
2.
Rada izby uchwala projekt budżetu na rok następny; projekt zatwierdza Minister Przemysłu Drobnego i Rzemiosła po zasięgnięciu opinii Związku Izb Rzemieślniczych.
Art.  12.

Izby rzemieślnicze korzystają ze zwolnienia od podatków i opłat na równi z innymi organizacjami samorządu gospodarczego i zawodowego.

Art.  13.
1.
Statut izby określa:
1)
siedzibę izby,
2)
szczegółowy zakres działania izby,
3)
liczbę radców izby oraz ich zastępców,
4)
liczbę, funkcje i tryb wyboru członków zarządu, komisji rewizyjnej i sądu,
5)
prawa i obowiązki radców oraz członków zarządu, komisji rewizyjnej i sądu,
6)
zakres działania organów izby,
7)
tryb powoływania dyrektora izby i jego zakres działania,
8)
sposób reprezentowania izby,
9)
tryb zwoływania posiedzeń rady izby i innych jej organów oraz warunki prawomocności ich uchwał,
10)
sposób wydawania regulaminów komisji egzaminacyjnych, czeladniczych, mistrzowskich i innych.
2.
Statut może zawierać ponadto inne postanowienia związane z wykonywaniem przez izbę jej zadań. Postanowienia statutu nie mogą pozostawać w sprzeczności z postanowieniami niniejszej ustawy.
3.
Statut izby i jego zmiany uchwala rada izby. Uchwały te zatwierdza Minister Przemysłu Drobnego i Rzemiosła po zasięgnięciu opinii Związku Izb Rzemieślniczych.
Art.  14.

Wszystkie cechy i inne organizacje rzemieślnicze obowiązane są udzielać na żądanie właściwej izby wiadomości, wykazów i danych statystycznych dotyczących rzemiosła.

II. 

Związek Izb Rzemieślniczych.

Art.  15.
1.
Izby rzemieślnicze zrzeszają się w Związku Izb Rzemieślniczych.
2.
Związek Izb Rzemieślniczych posiada osobowość prawną.
3.
Siedzibą Związku Izb Rzemieślniczych jest m. st. Warszawa.
Art.  16.
1.
Do zakresu działania Związku Izb Rzemieślniczych należy:
1)
reprezentowanie rzemiosła wobec naczelnych władz i instytucji państwowych oraz organizacji politycznych i społecznych,
2)
badanie, opiniowanie, inicjowanie i prowadzenie działalności gospodarczej i zawodowej rzemiosła na tle jego zadań i potrzeb gospodarki narodowej,
3)
koordynacja i nadzorowanie działalności izb rzemieślniczych,
4)
inicjowanie i prowadzenie działalności wydawniczej w zakresie zagadnień rzemiosła.
2.
Właściwe władze i instytucje przesyłają Związkowi Izb Rzemieślniczych do zaopiniowania projekty wszelkich aktów prawnych dotyczących rzemiosła.
Art.  17.

Organami Związku Izb Rzemieślniczych są: rada, zarząd i komisja rewizyjna.

Art.  18.
1.
Rada Związku składa się z prezesów izb rzemieślniczych. Rada wybiera ze swego grona prezesa i wiceprezesa.
2.
Zarząd Związku składa się z prezesa, dwóch wiceprezesów i dwóch członków, wybranych przez radę Związku.
3.
Komisja rewizyjna Związku składa się z trzech członków, wybranych przez radę Związku.
4.
Kadencja rady, zarządu i komisji rewizyjnej Związku trwa trzy lata.
Art.  19.
1.
Statut Związku Izb Rzemieślniczych określa:
1)
szczegółowy zakres działania Związku,
2)
zakres działania organów Związku,
3)
tryb wyboru zarządu i komisji rewizyjnej,
4)
tryb powoływania dyrektora i wicedyrektorów Związku,
5)
sposób reprezentowania Związku,
6)
tryb zwoływania posiedzeń rady Związku i innych jego organów oraz warunki prawomocności ich uchwał,
7)
sposób wydawania regulaminów komisji działających przy Związku.
2.
Statut i jego zmiany uchwala Rada Związku. Uchwały te zatwierdza Minister Przemysłu Drobnego i Rzemiosła.
Art.  20.
1.
Rada Związku uchwala corocznie projekt budżetu na rok następny i przedstawia go do zatwierdzenia Ministrowi Przemysłu Drobnego i Rzemiosła.
2.
Koszty utrzymania Związku Izb Rzemieślniczych ponoszą izby rzemieślnicze w wysokości ustalanej corocznie przez radę Związku.
Art.  21.

Do Związku Izb Rzemieślniczych stosuje się odpowiednio przepisy art. 2, 11, 12, 13 ust. 2 i 14.

III. 

Postanowienia ogólne i końcowe.

Art.  22.
1.
Ogólny nadzór nad izbami rzemieślniczymi i Związkiem Izb Rzemieślniczych sprawuje Minister Przemysłu Drobnego i Rzemiosła.
2.
Od uchwał organów Związku Izb Rzemieślniczych, nakładających obowiązki na izby rzemieślnicze, przysługuje izbom prawo odwołania się w terminie jednego miesiąca do Ministra Przemysłu Drobnego i Rzemiosła.
Art.  23.
1.
Minister Przemysłu Drobnego i Rzemiosła może po zasięgnięciu opinii Związku Izb Rzemieślniczych rozwiązać radę izby rzemieślniczej, jeżeli działalność jej lub innych organów izby narusza obowiązujące przepisy prawne.
2.
Z chwilą rozwiązania rady izby ustają funkcje powołanego przez nią zarządu.
3.
Równocześnie z rozwiązaniem rady izby Minister Przemysłu Drobnego i Rzemiosła ustanawia na czas nie przekraczający sześciu miesięcy zarząd tymczasowy, któremu przysługują uprawnienia rady izby i jej zarządu. W tymże terminie powinny się odbyć ponowne wybory radców izby.
4.
Postanowienia ustępów 1 i 3 (zdanie pierwsze) stosuje się odpowiednio do rozwiązania zarządu Związku Izb Rzemieślniczych, z tym że zarządowi tymczasowemu nie przysługują uprawnienia rady.
Art.  24.

Organy izb rzemieślniczych i Związku Izb Rzemieślniczych, funkcjonujące w dniu wejścia w życie ustawy niniejszej, działają aż do ukonstytuowania się nowych organów stosownie do przepisów ustawy.

Art.  25.

Traci moc obowiązującą ustawa z dnia 19 lipca 1939 r. o izbach rzemieślniczych i ich związku (Dz. U. Nr 65, poz. 434) i dekret z dnia 21 kwietnia 1948 r. o zmianie ustawy z dnia 19 lipca 1939 r. o izbach rzemieślniczych i ich związku (Dz. U. Nr 23, poz. 155).

Art.  26.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1956.41.190

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Izby rzemieślnicze i Związek Izb Rzemieślniczych.
Data aktu: 11/09/1956
Data ogłoszenia: 01/10/1956
Data wejścia w życie: 01/10/1956