Wynalazki i wzory użytkowe, dotyczące obrony Państwa.

USTAWA
z dnia 20 grudnia 1949 r.
o wynalazkach i wzorach użytkowych, dotyczących obrony Państwa.

Art.  1.
1.
Wynalazki i wzory użytkowe, dotyczące obrony Państwa, stanowią tajemnicę państwową w rozumieniu dekretu z dnia 26 października 1949 r. o ochronie tajemnicy państwowej i służbowej (Dz. U. R. P. Nr 55, poz. 437).
2.
Zarządzenie Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, wydane w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej, może określić, jakiego rodzaju wynalazki i wzory użytkowe dotyczą obrony Państwa.
Art.  2.

Twórca lub twórcy wynalazku lub wzoru użytkowego, dotyczącego obrony Państwa, zarówno obywatele polscy, jak i cudzoziemcy stale zamieszkujący w Polsce albo ich następcy prawni obowiązani są zgłosić niezwłocznie z zachowaniem tajności wynalazek lub wzór użytkowy do Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej bądź podać do wiadomości Ministrowi Obrony Narodowej. Osoby te mogą również wynalazek lub wzór użytkowy zgłosić do Urzędu Patentowego i jednocześnie podać do wiadomości Ministrowi Obrony Narodowej.

Art.  3.

Wynalazki i wzory użytkowe, dotyczące obrony Państwa, dokonane przez obywateli polskich albo dokonane w Polsce przez cudzoziemców stale zamieszkujących w Polsce, nie mogą być bez zezwolenia Ministra Obrony Narodowej zgłaszane do opatentowania lub zarejestrowania za granicę, ani też za granicą przez nich wykonywane lub zbywane pod tytułem odpłatnym bądź darmym.

Art.  4.

Urządzający wystawy mają obowiązek niezwłocznego zawiadomienia Ministra Obrony Narodowej o zgłaszanych na wystawy jako eksponaty wynalazkach i wzorach użytkowych, dotyczących obrony Państwa; te wynalazki i wzory użytkowe mogą być wystawiane jedynie za zgodą Ministra Obrony Narodowej.

Art.  5.

Publikowanie wiadomości o wynalazkach i wzorach użytkowych, dotyczących obrony Państwa, oraz ujawnienie w jakikolwiek sposób ich istoty jest zakazane. Minister Obrony Narodowej może zezwolić na publikowanie wiadomości o wynalazkach i wzorach użytkowych, dotyczących obrony Państwa, i ujawnianie ich w zakresie i na warunkach przez niego ustalonych.

Art.  6.

Osoby, pracujące nad wynalazkami i wzorami użytkowymi, dotyczącymi obrony Państwa, jako też instytucje i zakłady, w których odbywają się prace nad tego rodzaju wynalazkami i wzorami użytkowymi, są obowiązane do zabezpieczenia tajności tych prac.

Art.  7.

Urząd Patentowy przesyła Ministrowi Obrony Narodowej wykazy zgłoszonych wynalazków i wzorów użytkowych, a opisy i rysunki zgłoszonych wynalazków i wzorów użytkowych, dotyczących obrony Państwa, przekazuje temu ministrowi niezwłocznie.

Art.  8.

Osobom upoważnionym przez Ministra Obrony Narodowej przysługuje prawo wglądu do akt zgłoszeń w Urzędzie Patentowym. Minister Obrony Narodowej ma prawo żądania odroczenia na określony czas udzielenia patentu lub zarejestrowania wzoru użytkowego.

Art.  9.
1.
Jeżeli wynalazek lub wzór użytkowy zostanie uznany przez Ministra Obrony Narodowej za dotyczący obrony Państwa, prawo do wynalazku lub wzoru użytkowego oraz prawo wyłącznego korzystania z nich przechodzi na Państwo, a twórca wynalazku lub wzoru użytkowego otrzymuje wynagrodzenie, którego wysokość w braku porozumienia ustala Komisja Rozjemcza do spraw wynalazków i wzorów użytkowych, dotyczących obrony Państwa.
2.
Minister Obrony Narodowej może żądać, aby na taki wynalazek udzielono patentu tajnego, lub aby taki wzór użytkowy zarejestrowano jako tajny.
3.
Minister Obrony Narodowej może zażądać uchylenia tajności zgłoszonego wynalazku lub wzoru użytkowego albo udzielonego patentu lub zarejestrowanego wzoru użytkowego jako tajnego.
Art.  10.

O decyzji Ministra Obrony Narodowej, uznającej zgłoszony wynalazek lub wzór użytkowy za dotyczący obrony Państwa, Urząd Patentowy zawiadamia niezwłocznie zgłaszającego.

Art.  11.

Patenty i wzory użytkowe tajne wpisuje się do osobnych rejestrów dostępnych dla upoważnionych. Opisów patentów tajnych nie ogłasza się drukiem.

Art.  12.
1.
Jeżeli Minister Obrony Narodowej zawiadomi Urząd Patentowy, że prawo do zgłoszonego wynalazku lub wzoru użytkowego przysługuje Skarbowi Państwa, a nie zgłaszającemu, wówczas Urząd Patentowy - do czasu rozstrzygnięcia sporu o to prawo wstrzyma udzielenie patentu lub zarejestrowanie wzoru użytkowego.
2.
Spór, określony w ust. 1, rozstrzyga Komisja Rozjemcza, o której mowa w art. 9 ust. 1.
Art.  13.

Instrukcje, wydane przez Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej, określą tryb i sposób postępowania przy uznawaniu wynalazków i wzorów użytkowych za dotyczące obrony Państwa, sposób prowadzenia i przechowywania korespondencji i przechowywania tajnych akt zgłoszeń, patentów i zarejestrowanych wzorów użytkowych oraz wskażą osoby upoważnione do wglądu do akt i rejestrów tajnych.

Art.  14.

Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w drodze zarządzenia, wydanego w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej, powoła Komisję Rozjemczą do spraw wynalazków i wzorów użytkowych, dotyczących obrony Państwa, oraz określi jej skład i tryb postępowania.

Art.  15.
1.
Kto nie dopełnia, określonego w art. 2 lub 4, obowiązku niezwłocznego zgłoszenia do Urzędu Patentowego lub zawiadomienia Ministra Obrony Narodowej, albo nie dopełnia, określonego w art. 6, obowiązku zabezpieczenia tajności prac - podlega karze więzienia do lat trzech lub aresztu.
2.
Jeżeli w związku z czynem, określonym w ust. 1, doszło lub mogło dojść do ujawnienia tajemnicy państwowej - sprawca podlega karze więzienia do lat pięciu.
3.
Jeżeli sprawca czynu, określonego w ust. 2, działa nieumyślnie - podlega karze więzienia do lat dwóch lub aresztu.
4.
Jeżeli przestępstwo, określone w ust. 1, 2 lub 3, popełnia urzędnik w związku ze służbą, sąd może wymierzyć karę o połowę wyższą od najwyższego wymiaru kary, przewidzianego za dane przestępstwo.
5.
W przypadkach mniejszej wagi sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary.
Art.  16.

W sprawach o przestępstwa, określone w art. 15, stosuje się przepisy art. 12 i 13 dekretu z dnia 26 października 1949 r. o ochronie tajemnicy państwowej i służbowej (Dz. U. R. P. Nr 55, poz. 437).

Art.  17.

W razie skazania za czyn, stanowiący naruszenie przepisu art. 3, sąd orzeka karę dodatkową przepadku wszelkich praw do wynalazku, patentu lub wzoru użytkowego.

Art.  18.

W rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o ochronie wynalazków, wzorów i znaków towarowych (Dz. U. R. P. Nr 39, poz. 384) z późniejszymi zmianami wprowadza się następujące zmiany:

1)
art. 43 otrzymuje brzmienie:

"Opisy wynalazków, z wyjątkiem opisów wynalazków tajnych, są jawne i dla każdego dostępne od chwili powzięcia przez Urząd Patentowy (Wydział Zgłoszeń Wynalazków) uchwały o udzieleniu patentu.",

2)
art. 128 uchyla się,
3)
art. 129 otrzymuje brzmienie:

"Opisy wzorów użytkowych oraz ich załączniki, z wyjątkiem opisów wzorów użytkowych tajnych, są jawne i dla każdego dostępne od chwili powzięcia przez Urząd Patentowy (Wydział Zgłoszeń Wzorów) uchwały o rejestracji wzoru użytkowego."

Art.  19.

Wykonanie ustawy porucza się Przewodniczącemu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego oraz Ministrowi Obrony Narodowej.

Art.  20.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1949.63.496

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Wynalazki i wzory użytkowe, dotyczące obrony Państwa.
Data aktu: 20/12/1949
Data ogłoszenia: 29/12/1949
Data wejścia w życie: 29/12/1949