Rzesza Niemiecka-Polska. Ułatwienia w komunikacji kolejowej między Prusami Wschodniemi a trzeciemi Państwami w tranzycie przez Polskę, obszar Wolnego Miasta Gdańska i resztę Niemiec oraz w komunikacji kolejowej między resztą Niemiec a trzeciemi państwami w tranzycie przez Polskę, obszar Wolnego Miasta Gdańska i Prusy Wschodnie. Berlin.1930.11.21.

UMOWA
między Rzecząpospolitą Polską a Rzeszą Niemiecką o ułatwieniach w komunikacji kolejowej między Prusami Wschodniemi a trzeciemi państwami w tranzycie przez Polskę, obszar Wolnego Miasta Gdańska i resztę Niemiec oraz w komunikacji kolejowej między resztą Niemiec a trzeciemi państwami w tranzycie przez Polskę, obszar Wolnego Miasta Gdańska i Prusy Wschodnie, podpisana w Berlinie dnia 21 listopada 1930 r.

(Ratyfikowana zgodnie z ustawą z dnia 18 lutego 1932 r. - Dz. U. R. P. Nr. 18, poz. 184).

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ,

MY, IGNACY MOŚCICKI,

PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ,

wszem wobec i każdemu zosobna, komu o tem wiedzieć należy, wiadomem czynimy:

W dniu dwudziestym pierwszym listopada tysiąc dziewięćset trzydziestego roku podpisana została w Berlinie między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Rzeszy Niemieckiej umowa wraz z protokółem końcowym o ułatwieniach w komunikacji kolejowej między Prusami Wschodniemi a trzeciemi państwami w tranzycie przez Polskę, obszar Wolnego Miasta Gdańska i resztę Niemiec oraz w komunikacji kolejowej między resztą Niemiec a trzeciemi państwami w tranzycie przez Polskę, obszar Wolnego Miasta Gdańska i Prusy Wschodnie, o następującem brzmieniu dosłownem:

UMOWA

o ułatwieniach w komunikacji kolejowej miedzy Prusami Wschodniemi a trzeciemi państwami w tranzycie przez Polskę, obszar W. M. Gdańska i resztę Niemiec oraz w komunikacji kolejowej między resztą Niemiec a trzeciemi państwami w tranzycie przez Polskę, obszar W. M. Gdańska i Prusy Wschodnie.

Ożywione pragnieniem ułatwienia komunikacji kolejowej między Prusami Wschodniemi a trzeciemi państwami w tranzycie przez Polskę, obszar W. M. Gdańska i resztę Niemiec oraz między resztą Niemiec a trzeciemi państwami w tranzycie przez Polskę, obszar W. M. Gdańska i Prusy Wschodnie, mianowały swymi pełnomocnikami:

Polska:

Pana Franciszka MOSKWĘ, Dyrektora Departamentu w Ministerstwie Komunikacji, działającego w myśl ustępu 6 art. 104 Traktatu Wersalskiego z dnia 28 czerwca 1919 r. także za W. M, Gdańsk, o ile ono wchodzi w rachubę jako Umawiająca się Strona;

Niemcy:

Patia Dr. Oskara TRAUTMANNA, Dyrektora Ministerjalnego w Urzędzie dla Spraw Zagranicznych, i

Pana Karola SCHOLZA, Tajnego Radcę Rządu i Dyrektora Kolei Żelaznych Rzeszy.

Pełnomocnicy po zbadaniu i wymianie pełnomocnictw, uznanych za dobre i sporządzone w należytej formie, zgodzili się na postanowienia następujące:

Artykuł  1.

Ułatwienia, przewidziane w umowie niniejszej, mają zastosowanie do komunikacji osobowej, bagażowej, przesyłek ekspresowych i przesyłek specjalnie przyśpieszonych między Prusami Wschodniemi a trzeciemi państwami w tranzycie przez Polskę, obszar W. M, Gdańska i resztę Niemiec oraz między resztą Niemiec a trzeciemi państwami w tranzycie przez Polskę, obszar W. M. Gdańska i Prusy Wschodnie. Ułatwienia powyższe mają zastosowanie na linjach polskich lub pozostających pod zarządem Polski w pociągach lub w częściach pociągów tranzytowej komunikacji uprzywilejowanej, tak jak ona została uregulowaną w Konwencji Paryskiej z dnia 21 kwietnia 1921 r., zawartej między Polską i W. M, Gdańskiem z jednej strony a Niemcami z drugiej w sprawie wolności tranzytu między Prusami Wschodniemi a resztą Niemiec.

Pozatem powinny postanowienia powyższej Konwencji Paryskiej być odpowiednio stosowane do komunikacji, określonej w pierwszem zdaniu, o ile w niniejszej umowie nie postanowiono inaczej.

Artykuł  2.
1.
Podróżni mogą swobodnie korzystać w komunikacji kolejowej przewidzianej umową niniejszą W obu kierunkach z pociągów lub z części pociągów (patrz art. 1), przeznaczonych do uprzywilejowanej komunikacji tranzytowej, wraz ze swym bagażem, z wyjątkiem wypadków, w którychby popełnili w kraju tranzytowym zbrodnię lub występek podczas pobytu tamże. Podróżni będą w tej komunikacji kolejowej wolni od wszelkich formalności paszportowych i celnych oraz wolni od wszelkich opłat celnych i tym podobnych. Zwolnienie to stosuje się również do bagażu, przesyłek ekspresowych i przesyłek specjalnie przyśpieszonych; nie stosuje się natomiast do wydatków rzeczywistych, w razie gdyby je zarząd kolejowy poniósł.
2.
Podróżnym nie wolno w kraju tranzytowym ani wysiadać, ani otwierać drzwi wagonów, ani też przyjmować lub wydawać jakichkolwiek przedmiotów. Jeżeliby podróżni zmuszeni byli wysiąść z pociągu z przyczyn technicznych, wynikających z ruchu kolejowego, lub z powodu wypadku kolejowego, będą pozostawali wraz z bagażem pod nadzorem celnym, aż do chwili podjęcia dalszej podróży.
Artykuł  3.

Zwolnienie z formalności paszportowych, określone w artykule 2 ust. 1, może zostać ograniczone jedynie w okolicznościach i warunkach przewidzianych w artykule 98 Konwencji Paryskiej z dnia 21 kwietnia 1921 r.

Artykuł  4.

O ile umowa niniejsza nie zawiera postanowień odmiennych, komunikacja przez nią przewidziana podlega w kraju tranzytowym ustawom w nim obowiązującym, stosownie do przepisów, jakie w komunikacji uprzywilejowanej obowiązują według Konwencji Paryskiej z dnia 21 kwietnia 1921 r.

Artykuł  5.

Funkcjonariusze konwojujący będą w kraju tranzytowym czuwali nad tem, aby podróżni stosowali się do postanowień umowy niniejszej; funkcjonarjusze ci będą nosili widoczne odznaki służbowe i legitymację, stwierdzającą ich czynność służbową.

Artykuł  6.

Do komunikacji osobowej, bagażowej, przesyłek ekspresowych i przesyłek specjalnie przyśpieszonych mają zastosowanie taryfy i umowy właściwe dla danej komunikacji.

Artykuł  7.

Spory, które mogłyby wyniknąć z wykładni lub zastosowania umowy niniejszej, z protokółu końcowego lub z umów dodatkowych w razie ich zawarcia, będą przedstawione do rozstrzygnięcia sądowi rozjemczemu, przewidzianemu w artykule 11 Konwencji Paryskiej z dnia 21 kwietnia 1921 r.

Artykuł  8.

Umowa niniejsza podlega ratyfikacji. Dokumenty ratyfikacyjne wymienione zostaną w Warszawie w czasie możliwie najkrótszym. Umowa wejdzie w życie 15-go dnia po wymianie dokumentów ratyfikacyjnych. Umowa może być wypowiedziana po upływie jednego roku przez Polskę w imieniu własnem, jako też w imieniu W. M. Gdańska, o ile ono wchodzi w rachubę jako Umawiająca się Strona, i przez Niemcy, na sześć miesięcy naprzód.

To samo stosuje się do prawa żądania w każdym czasie rewizji postanowień umowy niniejszej.

Na dowód czego Pełnomocnicy umowę niniejszą podpisali i wycisnęli na niej swoje pieczęcie.

Działo się w Berlinie, dnia dwudziestego pierwszego listopada tysiąc dziewięćset trzydziestego roku.

Sporządzono w trzech egzemplarzach, każdy w języku polskim i niemieckim, z których to egzemplarzy każda Umawiająca się Strona otrzymuje po jednym. Tekst polski i niemiecki są zgodne pod względem treści i jednakowo obowiązujące.

F. Moskwa

PROTOKÓŁ KOŃCOWY.

Przy podpisaniu umowy niniejszej nastąpiło porozumienie co do postanowień następujących:

I.

Do artykułu 1-go.

Umowa niniejsza nie narusza stanu prawnego, jaki wynika z konwencji z dnia 21 kwietnia 1921 roku między Polską i W. M. Gdańskiem a Niemcami o wolności tranzytu między Prusami Wschodniemi a resztą Niemiec. Podpisanie umowy niniejszej nie może być tak tłumaczone, jakoby ono przesądzało dla jednej z Umawiających się Stron wykładnię konwencji z dnia 21 kwietnia 1921 r. W taki sam sposób pozostaje nienaruszona Umowa Warszawska z dnia 26 marca 1927 r. między Polską a Niemcami, o ułatwieniach międzynarodowej komunikacji kolejowej.

II.

Do artykułu 5-go.

Istnieje zgoda co do tego, że Polskie Koleje Państwowe muszą współdziałać w Związkach taryfowych, odnoszących się do komunikacji przewidzianej w umowie niniejszej, jako zarząd uczestniczący, jak również co do tego, że w komunikacji tej stosowane będą stawki taryfy dla komunikacji między Prusami Wschodniemi a resztą Niemiec i że Polskie Koleje Państwowe będą otrzymywały udziały taryfowe za przewóz linjami tranzytowemi tak, jak w komunikacji między Prusami Wschodniemi a resztą Niemiec.

Na dowód czego Pełnomocnicy podpisali niniejszy protokół końcowy.

Działo się w Berlinie dnia dwudziestego pierwszego listopada tysiąc dziewięćset trzydziestego roku.

Sporządzono w trzech egzemplarzach, każdy w języku polskim i niemieckim, z których to egzemplarzy każda Umawiająca się Strona otrzymuje po jednym. Tekst polski i niemiecki są zgodne pod względem treści i jednakowo obowiązujące.

F. Moskwa

Zaznajomiwszy się z powyższą umową i dołączonym do niej protokółem końcowym uznaliśmy je i uznajemy za słuszne zarówno w całości jak i każde z zawartych w nich postanowień; oświadczamy, że są one przyjęte, ratyfikowane i potwierdzone i przyrzekamy, że będą niezmiennie zachowywane.

Na dowód czego wydaliśmy Akt niniejszy, opatrzony pieczęcią Rzeczypospolitej.

W Warszawie, dnia 8 kwietnia 1932 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1933.46.353

Rodzaj: Umowa międzynarodowa
Tytuł: Rzesza Niemiecka-Polska. Ułatwienia w komunikacji kolejowej między Prusami Wschodniemi a trzeciemi Państwami w tranzycie przez Polskę, obszar Wolnego Miasta Gdańska i resztę Niemiec oraz w komunikacji kolejowej między resztą Niemiec a trzeciemi państwami w tranzycie przez Polskę, obszar Wolnego Miasta Gdańska i Prusy Wschodnie. Berlin.1930.11.21.
Data aktu: 21/11/1930
Data ogłoszenia: 30/06/1933
Data wejścia w życie: 01/07/1933