Austria-Polska. Traktat koncyljacyjno-arbitrażowy. Wiedeń.1926.04.16.

TRAKTAT
koncyljacyjno-arbitrażowy pomiędzy Polską a Austrją,
podpisany w Wiedniu dnia 16 kwietnia 1926 r.

(Ratyfikowany zgodnie z ustawą z dnia 16 lutego 1927 r. - Dz. U. R. P. No 22, poz. 164).

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

MY, IGNACY MOŚCICKI,

PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ,

wszem wobec i każdemu zosobna, komu o tem

wiedzieć należy, wiadomem czynimy:

Dnia szesnastego kwietnia tysiąc dziewięćset dwudziestego szóstego roku podpisany został w Wiedniu pomiędzy Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Austrjackiej traktat koncyljacyjno-arbitrażowy o następującem brzmieniu dosłownem:

Traktat koncyljacyjno-arbitrażowy między

Polską a Austrją.

PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

i

PREZYDENT ZWIĄZKOWY REPUBLIKI AUSTRJACKIEJ,

ożywieni pragnieniem rozwinięcia stosunków przyjaznych, które łączą oba Państwa,

zdecydowani, w swych wzajemnych stosunkach, stosować w szerokim zakresie zasady, któremi kieruje się Liga Narodów,

postanowili zawrzeć traktat koncyljacyjno-arbitrażowy i w tym celu mianowali swymi Pełnomocnikami, a mianowicie: (pominięto),

którzy, po okazaniu swych pełnomocnictw, uznanych za dobre i w należytej formie wystawione, zgodzili się na następujące postanowienia:

CZĘŚĆ  I.

Artykuł  pierwszy.
1.
Strony Umawiające się zobowiązują się poddać postępowaniu koncyljacyjnemu i, gdy zajdzie potrzeba, postępowaniu rozjemczemu wszystkie spory, któreby mogły wyniknąć pomiędzy Niemi, a których nie dałoby się rozstrzygnąć w terminie odpowiednim zwykłemi sposobami dyplomatycznemi.
2.
W każdym razie zobowiązanie to nie będzie się stosowało ani do spraw, które prawo międzynarodowe pozostawia wyłącznej kompetencji państw, ani do sporów, powstałych z faktów, które miały miejsce przed zawarciem traktatu niniejszego i które należą do przeszłości.
3.
Spory, dla których rozstrzygnięcia przewidziano postępowanie specjalne w innych konwencjach obowiązujących Strony Umawiające się, będą załatwione zgodnie z postanowieniami tych konwencyj.
Artykuł  2.
1.
Gdy chodzi o spór, którego przedmiot, według ustawodawstwa wewnętrznego jednej ze Stron, wchodzi w zakres kompetencji jej sądów krajowych, włączając w to trybunały administracyjne, spór ten będzie mógł podlegać jednej z procedur przewidzianych przez niniejszy traktat dopiero po uprawomocnieniu się wyroku wydanego w terminach odpowiednich przez właściwą krajową władzę sądową.
2.
Wniosek o postępowaniu pojednawczem winien być w tym wypadku zgłoszony najpóźniej w rok od daty wyroku ostatecznego.
Artykuł  3.
1.
Każdy spór, mogący być załatwiony w sposób wskazany powyżej, będzie poddany postępowaniu pojednawczemu, o ile Strony nie zgodzą się oddać go bezpośrednio do sądu rozjemczego.
2.
W razie gdyby propozycja, opracowana przez Stałą Komisję Pojednawczą, nie została przyjęta przez obie Strony, spór będzie oddany do sądu rozjemczego, o ile jedna ze Stron tego zażąda.
Artykuł  4.
1.
W ciągu sześciu miesięcy, następujących po wymianie dokumentów ratyfikacyjnych niniejszego traktatu, Strony Umawiające się ustanowią Stałą Komisję Pojednawczą, składającą się z trzech członków.
2.
Każda ze Stron zamianuje jednego członka podług swego uznania, a trzeciego, który będzie przewodniczącym Komisji, wyznaczą one za wspólnem porozumieniem. Ten ostatni nie może być ani przynależnym żadnej ze Strony Umawiających się, ani być osiadłym na ich terytorjum, ani pozostawać u nich na służbie.
3.
O ile nie dojdzie do zamianowania przewodniczącego w wyżej wspomnianym terminie sześciu miesięcy, albo w razie zastąpienia go, w ciągu trzech miesięcy od chwili zawakowania miejsca, Prezydent Związku Szwajcarskiego, w braku innego porozumienia, będzie proszony o dokonanie niezbędnej nominacji.
Artykuł  5.
1.
Członków Komisji mianuje się na lat trzy z możnością odnawiania mandatu. Spełniają oni swe funkcje aż do zastąpienia przez innych a, w każdym razie, aż do zakończenia prac będących w toku w chwili wygaśnięcia ich mandatu.
2.
Należy w najkrótszym czasie zapełnić miejsca, któreby się opróżniły, czy to na skutek zgonu, czy dymisji lub innej przeszkody, stosując sposób postępowania ustalony dla nominacyj.
Artykuł  6.
1.
Stała Komisja Pojednawcza będzie powoływana do działania drogą podania zwróconego do jej przewodniczącego przez obie Strony działające we wspólnem porozumieniu, a w braku takiego porozumienia, przez jedną lub drugą Stronę.
2.
Podanie, po wyłożeniu przedmiotu sporu, będzie zawierało wezwanie do Komisji, aby ta zaproponowała wszelkie środki zdolne doprowadzić do pojednania.
3.
Gdy podanie zostanie złożone przez jedną ze Stron, będzie ono bez zwłoki podane przez nią do wiadomości Strony przeciwnej.
Artykuł  7.
1.
W ciągu dni piętnastu od daty wniesienia sporu przez Rząd Polski lub Rząd Austrjacki do Stałej Komisji Pojednawczej, każda ze Stron będzie mogła, w celu zbadania tego sporu, zastąpić swego Komisarza przez osobę, posiadającą specjalną kompetencję w tej sprawie.
2.
Strona, któraby skorzystała z tego uprawnienia, powiadomi o tem natychmiast Stronę przeciwną. W takim razie ta ostatnia będzie mogła postąpić tak samo w ciągu dni piętnastu od daty otrzymania przez nią tego zawiadomienia.
Artykuł  8.
1.
Stała Komisja Pojednawcza będzie miała za zadanie wyjaśnić kwestje sporne, zebrać w tym celu wszelkie pożyteczne informacje i dążyć do pogodzenia Stron. Będzie ona mogła, po zbadaniu sprawy, podać Stronom warunki takiego załatwienia sporu, jakie jej wyda się właściwem, i wyznaczyć im termin do wypowiedzenia się.
2.
Po zakończeniu swych prac, Komisja sporządzi protokół, w którym, stosownie do wypadku, stwierdzi albo, że Strony doszły do porozumienia, podając, w razie potrzeby, warunki tego porozumienia, albo, że nie udało się Stron pogodzić.
3.
Komisja winna zakończyć swe prace w ciągu sześciu miesięcy, licząc od dnia pierwszego jej posiedzenia. Strony, za wspólną zgodą, władne będą termin ten przedłużyć lub skrócić.
4.
Sprawozdanie Komisji, ani z punktu widzenia przedstawienia stanu faktycznego, ani z uwagi na motywy prawne, nie będzie miało charakteru orzeczenia rozjemczego.
Artykuł  9.
1.
Postępowanie przed Stałą Komisją Pojednawczą będzie kontradyktoryjne.
2.
Komisja sama ustali swą procedurę, uwzględniając, o ile nie zapadnie jednomyślna uchwała przeciwna, przepisy zawarte w tytule III Konwencji haskiej z dn. 18 października 1907 r. o pokojowem załatwianiu sporów międzynarodowych.
3.
Obrady Komisji będą się toczyły przy drzwiach zamkniętych, o ile Komisja, w porozumieniu ze Stronami, nie postanowi inaczej.
Artykuł  10.
1.
Uchwały Stałej Komisji Koncyljacyjnej będą mogły zapadać tylko w obecności wszystkich jej członków, należycie zwołanych.
2.
O ile traktat niniejszy inaczej nie stanowi, uchwały Stałej Komisji Pojednawczej będą zapadały większością głosów. Każdy członek będzie rozporządzał tylko jednym głosem.
Artykuł  11.
1.
Stała Komisja Pojednawcza zbierać się będzie w miejscowościach, wskazanych przez jej przewodniczącego, o ile nie nastąpi co do tego inne porozumienie między Stronami; miejscowość ta w żadnym razie nie może leżeć na terytorjum Stron.
Artykuł  12.
1.
Przebieg prac Stałej Komisji Pojednawczej może być podany do publicznej wiadomości tylko na podstawie uchwały Komisji, powziętej jednogłośnie, i za zgodą Stron.
Artykuł  13.
1.
Strony będą reprezentowane przed Stałą Komisją Pojednawczą przez agentów, których zadaniem będzie służyć za pośredników pomiędzy niemi a Komisją; będą one ponad to mogły korzystać z pomocy mianowanych przez nie w tym celu doradców i biegłych.
2.
Komisja, ze swej Strony, będzie władna żądać wyjaśnień ustnych od agentów, doradców i biegłych obu Stron, jak również komunikowania sobie przez odpowiedni Rząd zeznań wszelkiej osoby, uważanych przez nią za doniosłe dla sprawy.
Artykuł  14.
1.
Strony Umawiające się będą dostarczały Stałej Komisji Pojednawczej wszelkich użytecznych informacyj i będą jej ułatwiały pod każdym względem i w całej rozciągłości wykonanie jej zadania.

CZĘŚĆ  II.

Artykuł  15.
1.
Gdy, na mocy postanowień artykułu pierwszego i trzeciego niniejszego traktatu, jakiś spór będzie oddany do arbitrażu, Trybunał Rozjemczy będzie ustanowiony przez porozumienie się Stron.
2.
O ile, w ciągu trzech miesięcy, liczą od dnia, gdy jedna ze Stron wystąpiła do drugiej z żądaniem arbitrażu, Trybunał nie zostanie ukonstytuowany na mocy porozumienia Stron, należy postąpić w sposób następujący:

Każda Strona zamianuje dwóch arbitrów, z których jeden winien być wybrany z listy członków Stałego Sądu Rozjemczego z wyłączeniem jej własnych obywateli oraz tych, których ona wyznaczyła na członków tego Sądu. Arbitrzy, w ten sposób wyznaczeni, wybiorą wspólnie przewodniczącego Trybunału. W razie równości głosów Prezydent Związku Szwajcarskiego będzie proszony o dokonanie niezbędnej nominacji.

Artykuł  16.
1.
W razie gdy zajdzie potrzeba stosowania między niemi arbitrażu, Strony Umawiające się zobowiązują się zawrzeć, w ciągu trzech miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia przez jedną Stronę drugiej żądania arbitrażu, specjalną umowę kompromisową, obejmującą przedmiot sporu oraz warunki procedury.
2.
Gdyby, w terminie przewidzianym, nie można było zawrzeć tego kompromisu, Strony ustanowią Trybunał Specjalny, stosownie do przepisów ustępu 2 artykułu 15, który, z samego prawa, ułoży warunki tego kompromisu.
3.
W wypadkach, przewidzianych w ustępie 2 artykułu 15, terminy wyżej podane zaczną biec dopiero od chwili usytuowania Trybunału.
Artykuł  17.
1.
Wyrok sądu rozjemczego jest obowiązujący i winien być wykonany przez Strony z dobrą wiarą.
2.
Jeżeli, wszakże, wyrok stwierdzi, że orzeczenie jakiejś instancji sądowej lub wszelkiej innej władzy, zależnej od jednej ze Stron Umawiających się, jest całkowicie lub częściowo w sprzeczności z prawem międzynarodowem, i jeżeli prawo konstytucyjne tej Strony zupełnie nie pozwala, lub pozwala tylko częściowo uchylić w drodze administracyjnej skutki orzeczenia w mowie będącego, Strona poszkodowana uzyska sprawiedliwe zadośćuczynienie innego rodzaju.

Postanowienia ogólne.

Artykuł  18.
1.
Podczas trwania efektywnego postępowania pojednawczego lub rozjemczego, członek Stałej Komisji Pojednawczej wspólnie wyznaczony, oraz członkowie Trybunału Rozjemczego będą otrzymywali wynagrodzenie, którego wysokość ustalą Strony Umawiające się.
2.
Każda Strona będzie ponosiła swoje własne koszty i w połowie koszty wspólne Komisji i Trybunału.
Artykuł  19.
1.
Podczas trwania postępowania pojednawczego lub rozjemczego, Strony Umawiające się powstrzymują się od wszelkich kroków, któreby mogły odbić się ujemnie na przyjęciu zaleceń Stałej Komisji Pojednawczej, lub na wykonaniu wyroku Sądu Rozjemczego.
Artykuł  20.
1.
Wszelki spór, dotyczący wykładni niniejszego traktatu, będzie oddany do Stałego Trybunału Sprawiedliwości Międzynarodowej.
Artykuł  21.
1.
Traktat niniejszy będzie ratyfikowany. Dokumenty ratyfikacyjne będą wymienione w Warszawie możliwie najprędzej.
2.
Traktat wejdzie w życie w trzydziestym dniu po wymianie ratyfikacyj i będzie trwał trzy lata. Jeżeli nie zostanie on wymówiony na sześć miesięcy przed upływem tego terminu, pozostanie w mocy w ciągu okresu jednego roku, i tak dalej.
3.
W chwili wejścia w życie niniejszego traktatu, konwencja arbitrażowa, zawarta w Warszawie dnia 13 listopada 1923 r. między Polską a Austrją, utraci swą moc.

Na dowód czego, Pełnomocnicy podpisali traktat niniejszy i wycisnęli na nim swe pieczęcie.

Sporządzono w Wiedniu, dnia 16 kwietnia 1926 r.

Zaznajomiwszy się z powyższym traktatem, uznaliśmy go i uznajemy za słuszny zarówno w całości, jak i każde z zawartych w nim postanowień; oświadczamy, że jest przyjęty, ratyfikowany i potwierdzony, i przyrzekamy, że będzie niezmiennie zachowywany.

Na dowód czego wydaliśmy Akt niniejszy, opatrzony pieczęcią Rzeczypospolitej Polskiej.

W Warszawie, dn. 23 marca 1927 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1927.40.350

Rodzaj: Umowa międzynarodowa
Tytuł: Austria-Polska. Traktat koncyljacyjno-arbitrażowy. Wiedeń.1926.04.16.
Data aktu: 16/04/1926
Data ogłoszenia: 30/04/1927
Data wejścia w życie: 02/05/1927