Kandydat na lekarza już nie sprawdzi pytań w bazie przed egzaminem

Tylko tajne pytania na Lekarskim Egzaminie Końcowym oraz przywrócenie obowiązkowej części ustnej, wprowadzenie nowego Państwowego Egzaminu Kompetencyjnego i rozwiązania, które pozwolą egzekwować dopełnienie przez lekarzy i lekarzy dentystów obowiązku doskonalenia zawodowego. To tylko niektóre nowości, które przewidziano w projekcie zmiany ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty. Ma on zostać przyjęty przez rząd już w drugim kwartale roku.

Założenia projektu zostały wpisane do Wykazu Prac Legislacyjnych i Programowych Rady Ministrów. Przewidziano w nim nowe rozwiązania obejmujące m.in.: kształcenie lekarzy i lekarzy dentystów, egzaminów lekarskich, wykonywania zawodu i uznawania kwalifikacji lekarzy spoza Unii Europejskiej, weryfikacji realizacji obowiązku doskonalenia zawodowego lekarzy, certyfikacji umiejętności lekarskich oraz przeprowadzania eksperymentu medycznego. Utrzymano w nim propozycję skrócenia stażu podyplomowego lekarzy i lekarzy dentystów do 6 miesięcy, co wiąże się ze skróceniem stażu lekarskiego o 7 miesięcy i lekarsko-dentystycznego o 6 miesięcy. Rozwiązanie to już na etapie zapowiedzi wzbudziło spore kontrowersje w środowisku lekarskim, ale resort zdrowia tłumaczy, że to "swego rodzaju kompromisem pomiędzy rozwiązaniem postulowanym przez uczelnie kształcące lekarzy i lekarzy dentystów zgodnie z którym staż powinien zostać zniesiony w całości z uwagi na odpowiednie przygotowanie absolwentów do wykonywania zawodu bez konieczności odbycia stażu, a postulatami samorządu zawodowego lekarzy, zgodnie z którymi staż to niezbędny etap kształcenia lekarzy i lekarzy dentystów". 

Ministerstwo zaznacza, że dzięki skróceniu stażu lekarze będą mogli wcześniej rozpocząć szkolenie specjalizacyjne, co wpłynie na zwiększenie dostępności do specjalistycznych świadczeń zdrowotnych na terytorium kraju. Ponadto dzięki skróceniu stażu podyplomowego budżet państwa zaoszczędzi już 2027 r. prawie 683 mln zł, a w kolejnych latach oszczędności te będą jeszcze większe. 

Bez bazy pytań 

Jednym z celów projektu jest też przywrócenie weryfikacyjnej funkcji Lekarskiego Egzaminu Końcowego, dlatego cały test będzie składał się wyłącznie z pytań tajnych. Do tej pory były one losowane z bazy, która była ogólnie dostępna dla studentów. wprowadzenie zakazu posiadania przez zdających urządzeń służących do kopiowania i przekazywania informacji. Zaproponowano też przywrócenie obowiązkowej części ustnej Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego (PES) i wprowadzenie nowego Państwowego Egzaminu Kompetencyjnego (PEK), do którego lekarz odbywający szkolenie specjalizacyjne będzie przystępował po ukończeniu modułu podstawowego albo po ukończeniu odpowiedniej części szkolenia specjalizacyjnego.

Obecnie w specjalizacjach modułowych brak jest systemowej weryfikacji nabycia kompetencji z zakresu modułu podstawowego. PEK będzie miał charakter praktyczny, będzie zatem ukierunkowany na weryfikacje uzyskanych dotąd umiejętności lekarza w trakcie szkolenia specjalizacyjnego. Po zdaniu tego egzaminu lekarz będzie uzyskiwał uprawnienia do samodzielnego udzielania niektórych świadczeń zdrowotnych, w szczególności finansowanych ze środków publicznych bez konieczności uzyskania tytułu specjalisty - argumentuje resort. 

Projekt przewiduje też lepszą weryfikację uprawnień lekarzy wykonujących zawód w Polsce, ale pochodzących spoza Unii Europejskiej, w tym z Ukrainy. Zmienią się również zasady przyznawania miejsc rezydenckich, co ma pozwolić na bardziej równomierne wykorzystanie lekarzy poszczególnych specjalizacji. W projekcie nowelizacji ustawy przewidziano również wprowadzenie rozwiązań, które mają na celu egzekwowanie dopełnienia przez lekarzy obowiązku doskonalenia zawodowego. 

Eksperyment medyczny na nowych zasadach 

Resort proponuje również nowe rozwiązania dotyczące przeprowadzania eksperymentów medycznych mające na celu zwiększenie bezpieczeństwa i transparentności procesu przygotowywania, nadzoru i przeprowadzania eksperymentów medycznych. Chodzi m.in. o doprecyzowanie przepisów dotyczących stosowania metod diagnostycznych i leczniczych o niepewnej lub nieznanej skuteczności u pacjentów. Ponadto, w przypadku eksperymentów badawczych z suplementem diety, zaproponowano wprowadzenie przepisów nakładających obowiązek badań każdej partii suplementu diety wykorzystanego w eksperymencie badawczym.

Zmienić się mają również zasady nadzoru nad prowadzeniem eksperymentu medycznego, co do którego komisja bioetyczna wyraziła pozytywną opinię. Ponadto, w przypadku uchybień polegających na stwierdzeniu prowadzenia eksperymentu medycznego niezgodnie z wnioskiem, komisja bioetyczna będzie zobowiązana do uchylenia pozytywnej opinii i w jej miejsce wydania negatywnej uchwały o projekcie eksperymentu medycznego. Mają też zostać rozszerzone kompetencji Odwoławczej Komisji Bioetycznej w zakresie możliwość prowadzenia postępowania skutkującego uchyleniem pozytywnej uchwały komisji bioetycznej. Zmienią się przepisy regulujące kadencyjność komisji bioetycznych oraz odwoławczej Komisji Bioetycznej oraz określające liczebność tych komisji i minimalne kwalifikacje członków komisji bioetycznych. Ponadto, jak wyjaśnia ministerstwo, proponowane rozwiązania nakładają na komisję bioetyczną – w przypadku wydania uchwały o pozytywnej opinii projektu eksperymentu – obowiązek publikacji na swojej stronie internetowej informacji, zawierającej co najmniej tytuł projektu eksperymentu medycznego, nazwę podmiotu, w którym eksperyment medyczny ma być realizowany oraz okres jego realizacji.

Projekt ma zostać przyjęty już w drugim kwartale 2026 r.