Zmiana stanu epidemii na zagrożenia epidemicznego od 16 maja br. nie spowodowała, że z dnia na dzień bliscy mogli zacząć odwiedzać pacjentów.  Natomiast Ministerstwo Zdrowia 24 maja zaktualizowało rekomendacje dotyczące odwiedzin dorosłych pacjentów przebywających na oddziałach szpitalnych, dostosowaną do aktualnej sytuacji epidemicznej i obowiązującego stanu prawnego

 

Odwiedziny w szpitalu nie dłuższe niż dwie godziny

Zgodnie z rekomendacjami, pacjenta w jednym czasie mogą odwiedzić maksymalnie dwie osoby w określonych przedziałach czasowych. Odwiedziny nie powinny przekraczać 2 godzin. Odwiedzający przez cały czas przebywania na terenie placówki powinien mieć maseczkę zakrywającą noc i usta oraz mieć możliwość umycia i zdezynfekowania rąk. Szczególnie ważne jest to przed przystąpieniem do czynności pielęgnacyjnych przy bliskim. Pacjentów nie mogą odwiedzać osoby z infekcją.

PROCEDURA Wprowadzenia zakazu odwiedzin lub ich ograniczenia w szpitalu >>>

Rekomendacje MZ nie dotyczą placówek dziecięcych oraz pacjentów w szpitalach psychiatrycznych i leczenia uzależnień oraz wizyt pożegnalnych. - Skonsultowaliśmy je z Głównym Inspektorem Sanitarnym i konsultantami krajowymi w stosownych dziedzinach medycyny, dostępne są na naszej stronie internetowej – mów Maria Kuźniar z Biura Komunikacji MZ.

I podkreśla, że to jednak kierownicy podmiotów leczniczych oraz inne osoby udzielające świadczeń zdrowotnych mają obowiązek podejmować działania zapobiegające szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych. Dlatego ostateczne decyzje dotyczące wprowadzenia lub zniesienia określonych ograniczeń w danym podmiocie leczniczym dotyczących odwiedzin pacjentów podejmują kierownicy placówek, z uwzględnieniem m.in.:

  • bieżącej sytuacji epidemicznej w podmiocie leczniczym i na danym obszarze;
  • ewentualnych przepisów lub poleceń oraz wytycznych związanych z epidemią COVID-19 obowiązujących na danym obszarze;
  • konsultacji z lokalnymi służbami sanitarnymi i ewentualnie organem założycielskim podmiotu leczniczego;
  • postępu realizacji procesu szczepień przeciw COVID-19 na danym obszarze oraz wśród pacjentów i osób odwiedzających podmiot leczniczy;
  • możliwości organizacyjnych podmiotu leczniczego;
  • dostępności środków dezynfekcyjnych i środków ochrony osobistej.

 

Czytaj też: Prawa rodziny pacjenta w przepisach regulujących zasady udzielenia świadczeń zdrowotnych >>>


Odwiedziny w szpitalu przez cały dzień czy w nocy to rzadkość

W praktyce więc szpitale organizują odwiedziny bardzo różnie. 

Wojewódzki Szpital im. Zofii z Zamoyskich Tarnowskiej w Tarnobrzegu wyznaczył na odwiedziny pacjentów w dni robocze czas między 16.00 a 18.00. W weekendy jest to 14.00 – 16.00. Nie daje to zbyt wielkiego manewru osobom odwiedzającym, szczególnie jeśli chciałyby porozmawiać z lekarzem o stanie bliskiej osoby.

Czytaj też: Udostępnienie dokumentacji medycznej zmarłego osobie bliskiej >

- Moja siostra przeszła poważną operację onkologiczną. Szpital nie dysponuje salą pooperacyjną. Uzyskaliśmy informację, że po operacji będzie przewieziona bezpośrednio na salę, w której była wcześniej i będzie można ją odwiedzić w wyznaczonych godzinach. Tyle tylko, że nie było możliwe uzyskanie jakiejkolwiek informacji o przebiegu operacji, aż do następnego dnia wieczorem, gdy na obchodzie lekarz poinformował ją o tym – także przy innych osobach na sali, co nie jest zbyt komfortowe w tak trudnej sytuacji. To zbyt długo, jak na tak poważną operację, bardzo się martwiliśmy – mówi siostra pacjentki.

Czytaj też: Ochrona praw pacjenta a niedozwolone klauzule umowne >

Wiadomo, że kontakt z lekarzem prowadzącym czy operującym zazwyczaj możliwy jest rano. Jednak obecnie nie ma takiej opcji ze względu na ograniczony czas wejścia odwiedzających do szpitala. To nie pomaga i w tak niełatwym obiegu i przekazie informacji na linii lekarz-pacjent i jego bliscy. – W wyznaczonych godzinach odwiedzin nie było możliwości porozmawiać z lekarzem, który byłby zorientowany w historii choroby siostry – dodaje siostra pacjentki tarnobrzeskiego szpitala.

RPP przypomina o zagrożeniu naruszenia zbiorowych praw pacjenta

Pacjent ma prawo do odwiedzin bliskich na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy z 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. - Na podstawie art. 5 ww. ustawy korzystanie z praw pacjenta, między innymi z uwagi na zagrożenie epidemiczne, może zostać ograniczone, jednakże wprowadzone ograniczenia nie mogą być uznaniowe, a możliwie jak najmniej uciążliwe dla pacjentów oraz dostosowane do aktualnie występującego zagrożenia – przypomina Rzecznik Praw Pacjenta (RPP).

Czytaj też: Depozyt rzeczy pacjenta w przedsiębiorstwach podmiotów leczniczych >

RPP zaznacza, że odwiedziny muszą być dostępne przez cały tydzień, a nie tylko w wybrane dni tygodnia. - Określenie przedziału godzinowego odwiedzin musi dawać realną szansę skorzystania przez pacjenta z odwiedzin bliskich. Niedopuszczalne jest ograniczenie odwiedzin, np. tylko w godz. 8–10 rano. Co do zasady, należy umożliwić odwiedziny przez cały dzień. Jednorazowa wizyta u pacjenta także nie powinna móc trwać krócej niż 2 godziny – wyjaśnia Bartłomiej Chmielowiec.

Czytaj też: Ochrona dóbr osobistych pacjenta i jego bliskich >

Czytaj także na Prawo.pl:  Pacjenci wciąż skarżą się na dostęp do lekarzy rodzinnych>>

Jak zaznacza, utrzymywanie przez szpitale restrykcyjnych ograniczeń w korzystaniu z praw pacjenta może stanowić praktykę naruszającą zbiorowe prawa pacjentów, której zaniechanie Rzecznik Praw Pacjenta będzie egzekwował w drodze decyzji administracyjnej, a do której niezastosowanie się jest zagrożone nałożeniem kary do wysokości 500 000 zł.

Tymczasem do RPP wpływa niemało skarg dotyczących ograniczeń odwiedzin w szpitalach. - Tylko od 17 maja do 13 czerwca 2022 r. do Rzecznika Praw Pacjenta wpłynęły 154 sygnały dotyczące ograniczania wizyt osobistych w szpitalach. 126 zgłoszeń pochodzi z Telefonicznej Informacji Pacjenta, natomiast 28 skarg było zgłoszonych ustnie bezpośrednio do Rzeczników Szpitali Psychiatrycznych lub pisemnie do Biura RPP – informuje nas Bartłomiej Chmielowiec.

Różne praktyki szpitali

- Zasadniczo odwiedziny odbywają się w porze dziennej, do godz. 22.00, z zastrzeżeniem, że nie mogą one utrudniać procesu leczenia np. wykonywanie zabiegów, procedur medycznych, wizyt lekarskich itp. Odwiedzający muszą być zdrowi, bez objawów infekcji i mieć maseczkę. W zależności od sytuacji epidemiologicznej, kierownicy oddziałów mogą ograniczyć odwiedziny pacjentów na oddziale lub w jego części. Zdarzyć się tak może np. w przypadku, gdy na oddziale znajduje się pacjent z rozpoznanym lub z podejrzeniem Covid-19 albo innej choroby zakaźnej – tłumaczy Paweł Bugira, rzecznik prasowy Wojewódzkiego Szpitala im. św. o. Pio w Przemyślu. W tym szpitalu, co jest wyjątkowe, za zgodą kierownika oddziału lub lekarza dyżurnego można też odwiedzić pacjenta w godzinach 22.00 – 6.00. Dzieci w oddziałach pediatrycznych mogą być odwiedzane na tych samych zasadach, a jeden z opiekunów może być z dzieckiem na oddziale. Dzieci do 5 r.ż. nie mogą odwiedzać bliskiej osoby na oddziale dziecięcym.

 

Sprawdź również książkę: Prawo medyczne dla lekarzy. Wybrane zagadnienia >>


Przemyski szpital jest wyjątkiem, jeśli chodzi o możliwość odwiedzania pacjentów w ciągu całego dnia, a także w nocy.

Wojewódzki Szpital Zespolony im. L. Rydygiera w Toruniu dopiero 20 maja 2022 r. odwołał zakaz odwiedzin pacjentów – jak informuje na swojej stronie. W dni powszednie można ich odwiedzać w godzinach 15.00 – 17.00, a w dni wolne w godzinach 10.00 – 12.00 oraz 15.00 – 17.00. W tym samym czasie u pacjenta może być tylko jeden odwiedzający i tylko przez pół godziny. W salach wieloosobowych w tym samym czasie może być dwóch odwiedzających. Z kolei w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym nr 2 w Jastrzębiu-Zdroju pacjenci mogą być odwiedzani codziennie od 15 do 19 w maksymalnie 2 osoby, a dzieci do 13 r.ż. pod opieką dorosłych. Kierownik oddziału lub lekarz dyżurny może zgodzić się na odwiedziny w innych godzinach.

Czytaj też: Prawa i ograniczenia prawne opiekuna faktycznego w świetle praw pacjenta >

- Zgodnie z przyjętymi przez szpital zasadami, stwarzamy możliwość odwiedzin pacjentów we wszystkie dni tygodnia - poniedziałek-piątek - 15.00-19.00, soboty, niedziele i święta – 12.00-19.00. Z kolei odwiedziny chorych przebywających na Oddziale Intensywnej Terapii Kardiologicznej oraz Zakładzie Anestezjologii odbywają się w godz. 12.00-19.00 po wcześniejszym skontaktowaniu się z lekarzem. Ma to związek ze specyfiką funkcjonowania tych komórek organizacyjnych – mówi nam Tomasz Leleno, rzecznik prasowy Narodowego Instytutu Kardiologii w Warszawie.

Zaznacza, że osoby z chorobą zakaźną i objawami infekcji nie mogą odwiedzać osób hospitalizowanych. Oczywiście odwiedzający muszą mieć maseczki i dezynfekować ręce. Te zasady obowiązują we wszystkich placówkach medycznych.

Lepiej jest w Uniwersyteckim Szpitalu Dziecięcym w Krakowie. - Obecność rodzica czy bliskiej osoby przy łóżku dziecka jest niezwykle istotna w procesie leczenia małego pacjenta. Dbamy o to, aby opiekun mógł zawsze przebywać z dzieckiem na terenie szpitala - mówi Katarzyna Pokorna-Hryniszyn, rzecznik USD. - Wyjątek stanowią oddziały intensywnej terapii, gdzie opiekun może przebywać tylko w ściśle ustalonych godzinach odwiedzin. Zmiana opiekuna na pozostałych oddziałach odbywa się wg ustalonych zasad, które zależą od oceny stanu epidemiologicznego. Obecnie opiekunowie mogą się wymieniać bez ograniczeń - dodaje.

Czytaj też: Problematyka odbierania zgody na leczenie od osób starszych >

Czytaj także na Prawo.pl: Rzecznik GIS o małpiej ospie: o izolacji decyduje lekarz>>

Trudniejsza komunikacja lekarz-pacjent-rodzina

Jeśli chodzi o komunikację z pacjentem i ich bliskimi, rekomendacje MZ zawierają jeszcze jedną istotną kwestię. Wszystkie aktualne informacje na temat obowiązujących zasad organizacji odwiedzin pacjentów w danym podmiocie leczniczym powinny być publikowane na stronie internetowej podmiotu i umieszczone w widocznym miejscu, dostępnym dla wszystkich potencjalnych odwiedzających pacjentów takiego podmiotu. Nie jest to jednak aż tak często praktykowane przez szpitale, a szkoda, bo znacznie mogłoby to ułatwić organizację pacjentów i ich rodzin w sytuacji hospitalizacji.