Po wyroku szczepionki Pfizer trafią do utylizacji
Sąd pierwszej instancji w Brukseli orzekł w środę, że Polska musi odebrać od amerykańskiego koncernu Pfizer szczepionki przeciwko COVID-19 i zapłacić firmie 5,6 mld zł. Ministerstwo Zdrowia zapowiedziało odwołanie od wyroku. Krajowa Administracja Skarbowa już wcześniej złożyła zawiadomienie do prokuratury.
Sąd w Brukseli orzekł w środę, że przedstawione mu dowody nie pozwalają na stwierdzenie nieprawidłowości w procesie udzielania zamówienia publicznego firmie Pfizer. Zgodnie z wyrokiem sądu Polska musi zatem odebrać pozostałe dawki szczepionki i zapłacić 5 mld 644 mln zł.
64 milionów dawek szczepionki
Ministerstwo Zdrowia potwierdziło, że sąd pierwszej instancji zasądził od Polski na rzecz koncernu Pfizer żądaną kwotę pieniężną wraz z odsetkami oraz orzekł o obowiązku odbioru ok. 64 mln dawek szczepionek przeciwko COVID-19. Resort zdrowia zaznaczył, że od nieprawomocnego wyroku Polsce przysługuje środek odwoławczy w postaci apelacji. - Polska zamierza skorzystać z wszelkich przysługujących jej środków prawnych w celu zmiany tego orzeczenia i obrony jej interesów - poinformowało Ministerstwo Zdrowia.
Resort zdrowia podkreślił, że treść wyroku wymaga szczegółowej analizy prawnej, w szczególności w zakresie sposobu wykonania orzeczenia oraz zakresu i harmonogramu ewentualnych dostaw szczepionek. Według MZ wątpliwości interpretacyjne dotyczą m.in. modelu rozliczeń finansowych oraz praktycznych aspektów realizacji obowiązku odbioru dawek.
Belgijski sąd stwierdził, że warunki rozwiązania umowy kupna przez Polskę nie zostały spełnione i że Polska nie wykazała, że umowa kupna – a konkretnie jej klauzule dotyczące ceny, liczby dawek lub zrzeczenia się odpowiedzialności – wskazywały na nadużycie pozycji dominującej przez firmę Pfizer.
MZ: Wyrok bez konsekwencji dla pacjentów
Na czwartkowej konferencji prasowej Konrad Korbiński, dyrektor generalny w Ministerstwie Zdrowia zapewnił, że wyrok i jego konsekwencje nie będą miały wpływu na dostępność szczepień czy innych świadczeń medycznych w Polsce.
- To wielkie wyzwanie, nie tylko prawne, po stronie rządu, aby prowadzić takie działania, które pozwolą zmniejszyć albo zmodyfikować to roszczenie, tak żeby było jak najbardziej korzystne dla Polski, ale także działania związane z zabezpieczeniem tej kwoty i zapłatą tej kwoty. Na pewno będziemy informowali państwa w przyszłości - zastrzegł.
Jolanta Sobierańska-Grenda, minister zdrowia, zapytana o to, czy po wyroku dotyczącym Pfizera Polska będzie musiała zapłacić blisko 6 mld zł i czy będzie wnioskowała do sądu w Brukseli o odroczenie terminu płatności, odpowiedziała, że „jesteśmy na etapie analizowania scenariuszy”.
- Dochowamy należytej staranności. Mamy na to 60 dni, żeby wybrać wariant, który jest dla naszego państwa najkorzystniejszy – powiedziała. Przypomniała, że wyrok sądu w Brukseli jest nieprawomocny. - Natomiast budżet państwa jest jeden - powiedziała szefowa resortu zdrowia.
Odebrane od Pfizera szczepionki przeciwko COVID-19 zostaną zutylizowane.
KAS zawiadamia prokuraturę
Z czwartkowego komunikatu Ministerstwa Finansów wynika natomiast, że Krajowa Administracja Skarbowa (KAS) prowadzi audyt w Ministerstwie Zdrowia. - W wyniku zawiadomienia KAS prokuratura wszczęła śledztwo w sprawie niedopełnienia obowiązków - wskazuje MF.
- W toku audytu prowadzonego w Ministerstwie Zdrowia KAS złożyła zawiadomienie do prokuratury w sprawie niedopełnienia obowiązków w zakresie nierzetelnej analizy zapotrzebowania na szczepionki i podjęcia decyzji o przystąpieniu do trzeciej umowy zawartej w dniu 20 maja 2021 r. Takie działania zgodnie z art. 231 par. 1 k.k. mogą stanowić przestępstwo niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariusza publicznego - czytamy w komunikacie.
Jak wyjaśnia MF, z ustaleń prowadzonego audytu wynika, że członkowie ówczesnego kierownictwa Ministerstwa Zdrowia nierzetelnie oszacowali liczbę dawek szczepionek potrzebną do realizacji Narodowego Programu Szczepień. W wyniku takiej decyzji dokonano zakupu kolejnych ponad 89 mln dawek szczepionki, zobowiązując się do zapłaty blisko 8 mld zł na rzecz Pfizer Inc. Wcześniej Ministerstwo Zdrowia zakontraktowano już szczepionki w liczbie pozwalającej na zaszczepienie całej populacji kraju. Takie działanie Ministra Zdrowia KAS oceniła jako niegospodarne i działanie na szkodę interesu publicznego.
W związku z powyższym w kwietniu 2025 r. KAS złożyła zawiadomienie do prokuratury w wyniku czego 7 stycznia 2026 r. Prokuratura Okręgowa w Warszawie wszczęła śledztwo w sprawie niedopełnienia obowiązków.
