Ministerstwo Zdrowia i samorząd lekarski idą na noże. Chodzi o rozliczenie dotacji

Ministerstwo Zdrowia twierdzi, że Naczelna Izba Lekarska nie wywiązuje się z obowiązku udzielania informacji na potrzeby kontroli realizacji dotacji na ok. 2 mln zł. - To pierwszy przypadek tak daleko posuniętego uchylania się od kontroli, pomimo 10 pism i 3 ponagleń – twierdzi ministerstwo. Samorząd lekarski zapewnia, że taka sytuacja nie ma miejsca, bo część dokumentów już przekazał, resztę przekaże niebawem i zarzuca MZ brak dobrej woli.

W latach 2024-2025 minister zdrowia udzielił dotacji celowej z budżetu państwa Naczelnej Izbie Lekarskiej, Naczelnej Izbie Pielęgniarek i Położnych, Naczelnej Izbie Aptekarskiej oraz Krajowej Izbie Ratowników Medycznych. 15 kwietnia 2026 r. resort podjął kontrole realizacji przyznanych dotacji (na podstawie art. 51 ust. ustawy z 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej). Kontrole będą prowadzone do 15 maja 2026 r. i zakończą się opracowaniem sprawozdania.

Ministerstwo grozi karami

MZ zaznacza, że kontrole w samorządach: Naczelnej Izbie Pielęgniarek i Położnych, Naczelnej Izbie Aptekarskiej, Krajowej Izbie Ratowników Medycznych przebiegają terminowo, sprawnie i prawidłowo. – Wyjątek stanowi Naczelna Izba Lekarska. Samorząd lekarski nie współpracuje, nie udziela odpowiedzi ani nie przekazuje wymaganych dokumentów i wyjaśnień – twierdzi w komunikacie MZ.

Ministerstwo Zdrowia skierowało 10 pism z prośbą o przedłożenie wyjaśnień w sprawach dotyczących zakresu kontroli oraz sporządzenia zestawień i kopii dokumentów oraz 3 ponaglenia. Kontroli w NIL podlegają 4 umowy na przekazanie środków publicznych w latach 2024-2025, o łącznej wartości ponad 2 mln zł.

– Naczelna Izba Lekarska ignoruje pisma kierowane zarówno przez kierownika komórki ds. kontroli (dyrektora Departamentu Nadzoru i Kontroli), jak również kierownika jednostki kontrolującej (ministra zdrowia), w których wyczerpująco przedstawiono stanowisko co do prowadzenia czynności kontrolnych w Izbie – relacjonuje MZ.

Ministerstwo Zdrowia zapewnia, że jest pozostaje otwarty na współpracę i merytoryczne uzasadnienie potrzeby wydłużenia kontroli, jednak nieakceptowalne jest przedłużanie czynności kontrolnych na czas nieokreślony, które NIL argumentuje faktem wyborów do organów krajowych samorządu lekarskiego, bez jednoczesnego wskazania konkretnej daty, w której będzie możliwe udzielenie odpowiedzi. – Jest to pierwszy przypadek tak daleko posuniętego uchylania się od kontroli – przyznaje MZ i zapowiada, że jeśli NIL nie wywiąże się z tego obowiązku, musi liczyć się z nałożeniem kar umownych.

Samorząd lekarski wyjaśnia

Naczelna Rada Lekarska w odpowiedzi na komunikat Ministerstwo Zdrowia w swoim stanowisku „stanowczo sprzeciwia się przedstawianiu opinii publicznej wybiórczych informacji oraz sugestii, jakoby Naczelna Izba Lekarska uchylała się od współpracy lub odmawiała przekazywania dokumentów objętych czynnościami kontrolnymi”.

Jak wyjaśnia samorząd lekarski Ministerstwo Zdrowia z dnia na dzień poinformowało o wszczęciu kontroli w Naczelnej Izbie Lekarskiej. Poza tym MZ pomija fakt, że Naczelna Izba Lekarska rozpoczęła przekazywanie żądanej dokumentacji oraz od początku postępowania pozostaje w kontakcie z organem kontrolującym, informując o obiektywnych przeszkodach organizacyjnych związanych z przygotowaniem i obsługą Krajowego Zjazdu Lekarzy.

Od 15 kwietnia Ministerstwo Zdrowia skierowało do Naczelnej Izby Lekarskiej 11 pism zawierających obszerne żądania dokumentów i wyjaśnień, wyznaczając każdorazowo dwudniowe terminy na udzielenie odpowiedzi. Naczelna Izba Lekarska zwróciła się o dostosowanie harmonogramu czynności kontrolnych, powołuje się na art. 21 ustawy o kontroli w administracji rządowej. Przepisy określaną, że czynności kontrolne powinny być prowadzone w sposób możliwie niezakłócający funkcjonowania jednostki kontrolowanej.

– Ministerstwo Zdrowia nie odniosło się jednak merytorycznie ani do tych argumentów, ani do wniosku o zmianę terminów. Poważne wątpliwości budzi również fakt prowadzenia kontroli w trybie uproszczonym (z dnia na dzień), bez wskazania przyczyn uzasadniających zastosowanie tego szczególnego trybu, a także wszczęcie czynności bezpośrednio przed Krajowym Zjazdem Lekarzy i wyborami władz samorządu zawodowego – odpowiada NIL.

Czy współpraca jest możliwa?

Samorząd lekarski niepokoi też przekazywanie informacji o wszczętej kontroli innym podmiotom, które nie są stroną postępowania kontrolnego. – Tego rodzaju działania budzą poważne wątpliwości zarówno z punktu widzenia standardów działania administracji publicznej, jak i zasady neutralności wobec konstytucyjnie chronionego samorządu zawodowego – zaznacza NIL.

Naczelna Izba Lekarska zapewnia, że pozostaje gotowa do dalszej współpracy i przekazywania wymaganych dokumentów. Jednocześnie zaznacza, że czynności kontrolne powinny być prowadzone z poszanowaniem zasad proporcjonalności, autonomii samorządu zawodowego oraz rzeczywistych możliwości organizacyjnych NIL.

– Naczelna Izba Lekarska po raz kolejny informuje Ministerstwo Zdrowia, że będzie miała możliwość przekazania wymaganych dokumentów, niezwłocznie po zakończeniu czynności związanych z organizacją Krajowego Zjazdu Lekarzy – zapewnia.