NFZ kończy rozliczanie nadwykonań za ubiegły rok, szpitale powiatowe protestują

Jak podkreśla Narodowy Fundusz Zdrowia, trwają rozliczenia z placówkami medycznymi, głównie szpitalami, środki za tzw. nadwykonania, czyli świadczenia wykonane ponad zakontraktowany plan. Fundusz deklaruje, że rozliczanie nadwykonań w świadczeniach nielimitowanych, ale też w lekach w programach lekowych i w chemioterapii za 2025 r., jest praktycznie zakończone. Oddziały wojewódzkie NFZ dostały też środki na uregulowanie nadwykonań w części świadczeń limitowanych, m.in. w wentylacji mechanicznej.

NFZ wyjaśnia w komunikacie, że chodzi o tę część świadczeń wykonanych ponad zakontraktowany plan, które nie zostały rozliczone jeszcze z budżetu NFZ na 2025 r. Przepisy prawa mówią, że Fundusz może płacić środkami z planu finansowego na dany rok najpóźniej do 20. lutego kolejnego roku. Dlatego po tej dacie za świadczenia, które zostały do sfinansowania za 2025 r., NFZ płaci już z tegorocznego budżetu.

– Wysłaliśmy do placówek medycznych dokumenty, które są niezbędne do rozliczenia nadwykonań nielimitowanych za 2025 r. Dotyczy to również leków w programach lekowych i w chemioterapii. Aby definitywnie zamknąć ten proces, czekamy jeszcze na zwrot niewielkiej części dokumentów, bo muszą być podpisane przez dwie strony - zaznacza Paweł Florek, dyrektor Biura Komunikacji w Centrali NFZ.

Czytaj też w LEX: Jak zarządzać ryzykiem prawnym w placówce medycznej  >

Do Oddziałów Wojewódzkich NFZ trafiły środki, które pozwolą na pokrycie nadwykonań w części świadczeń limitowanych. Mowa o wentylacji mechanicznej, dializoterapii oraz żywieniu dojelitowym i pozajelitowym. W przypadku wentylacji mechanicznej poziom finansowania nadwykonań to 80 proc., natomiast w dwóch pozostałych zakresach to 100 proc. Co do zasady, płatności za nadwykonania w świadczeniach limitowanych są regulowane w zależności od możliwości finansowanych oddziałów wojewódzkich NFZ i z zastosowaniem niższych stawek. 

NFZ podkreśla, że finansowanie nadwykonań było możliwe dzięki dodatkowym środkom z Ministerstwa Zdrowia. 

Zobacz też w LEX: Co nowego w ochronie zdrowia w 2026 r. >

Rozliczenia w cieniu protestu 

Trzeba jednocześnie przypomnieć, że w tym tygodniu trwa "Czarny protest" szpitali powiatowych, organizowany przez Ogólnopolski Związek Pracodawców Szpitali Powiatowych i wspierany m.in. przez Związek Powiatów Polskich. W przedstawionych OZPSP podkreśla, że ograniczanie finansowania nadwykonań oraz zaniżone wyceny świadczeń oznaczają, że zdecydowana większość szpitali powiatowych kończy rok stratą, a skumulowane wyniki liczone w skali kraju sięgają miliardów złotych.

Jednocześnie setki szpitali mają zobowiązania wymagalne liczone w miliardach, a w wielu placówkach poziom zadłużenia przewyższa wartość aktywów, co oznacza ryzyko utraty płynności. Na tym tle szczególnie groźne są nowe zapowiedzi NFZ dotyczące ograniczenia finansowania AOS i rehabilitacji oraz zmiany zasad rozliczania badań TK, RM, gastroskopii i kolonoskopii. Równie niepokojące są plany likwidacji bądź obniżenia współczynników korygujących 1,07 i 1,06, które stanowią istotne wsparcie finansowe odpowiednio dla szpitali I i II stopnia PSZ, a ich utrata dodatkowo pogłębi niedofinansowanie szpitali powiatowych - zaznacza OZPSP. 

Czytaj też w LEX: Projekty ustaw i rozporządzeń z zakresu prawa ochrony zdrowia >