Raz ratownik, zawsze ratownik - RPO apeluje o zmiany

Ratownicy medyczni nie mogą zrzec się prawa do wykonywania zawodu. Nawet po trwałym zakończeniu pracy nadal muszą należeć do samorządu zawodowego, powinni opłacać składki i wypełniać ustawowe obowiązki - zauważa rzecznik praw obywatelskich, który podkreśla, że taka możliwość istnieje w innych zawodach medycznych. Konieczne są zmiany, popiera je także samorząd ratowników.

Jak wyjaśniono w komunikacie, do RPO zwrócili się ratownicy medyczni, którzy wskazują, że obowiązujące przepisy nie pozwalają im zrzec się prawa wykonywania zawodu. Jak podnoszą wnioskodawcy, zgodnie z obowiązującymi przepisami nawet osoby, które na stałe przestały pracować jako ratownicy medyczni, nadal pozostają członkami samorządu zawodowego. Wiąże się to m.in. z obowiązkiem opłacania składek członkowskich i realizowania ustawowych obowiązków związanych z wykonywaniem zawodu. Ich niewypełnianie może prowadzić do odpowiedzialności dyscyplinarnej. Problem ten zyskał na znaczeniu w związku z uruchamianiem Rejestru Ratowników Medycznych.

Rzecznik zwrócił uwagę, że ustawa o zawodzie ratownika medycznego oraz samorządzie ratowników medycznych nie przewiduje możliwości utraty lub wygaśnięcia prawa wykonywania zawodu na skutek dobrowolnej rezygnacji z niego przez ratownika medycznego. Tymczasem podobne rozwiązania funkcjonują w przypadku innych zawodów medycznych, takich jak pielęgniarki, położne, fizjoterapeuci czy lekarze. RPO dostrzegł również, że możliwość zrzeczenia się prawa wykonywania zawodu była przewidziana na wcześniejszym etapie prac nad ustawą, jednak ostatecznie nie znalazła się w przyjętych przepisach. W związku z pojawiającymi się skargami oraz możliwym wpływem obecnych regulacji na prawa obywateli, Anna Białek, dyrektor Zespołu Prawa Konstytucyjnego, Międzynarodowego i Europejskiego, zwróciła się do prezesa Krajowej Rady Ratowników Medycznych o stanowisko w tej sprawie.

Samorząd ratowników popiera postulaty

Mateusz Komza, prezes Krajowej Rady Ratowników Medycznych, poinformował, że samorząd podziela stanowisko RPO co do potrzeby zmiany przepisów. W ich ocenie, możliwość dobrowolnego zrzeczenia się prawa wykonywania zawodu powinna zostać wprost uregulowana w ustawie wraz z określeniem skutków takiej decyzji. Rozwiązanie to byłoby szczególnie istotne dla osób, które trwale zrezygnowały z wykonywania zawodu i nie zamierzają korzystać z posiadanych uprawnień. Krajowa Rada Ratowników Medycznych wskazała również, że nie prowadziła dotąd indywidualnych spraw dotyczących zrzeczenia się prawa wykonywania zawodu. W praktyce nie było więc potrzeby wypracowania procedury postępowania w takich przypadkach.

Jednocześnie rada zadeklarowała gotowość do współpracy z RPO i resortem zdrowia przy przygotowywaniu zmian legislacyjnych. Poinformowała także, że dysponuje katalogiem propozycji zmian w ustawie, które mogłyby pomóc rozwiązać problemy dostrzegane w funkcjonowaniu zawodu ratownika medycznego i jego samorządu zawodowego.