Szpitale uchylają się od działań naprawczych po zdarzeniach medycznych

Fundusz Kompensacyjny Zdarzeń Medycznych służy nie tylko do wypłaty rekompensat pacjentom, którzy doznali uszczerbku na zdrowiu lub bliskim pacjentów, którzy zmarli w wyniku zdarzeń medycznych. Szpitale są zobowiązane do analizy i naprawy sytuacji tak, żeby do takich zdarzeń nie dochodziło, ale nie wszystkie chcą wyciągać wnioski. Rzecznik praw pacjenta uznał, że naruszają swoim postępowaniem zbiorowe prawa pacjentów.

- Zarówno ustawa o prawach pacjenta, jak i działania rzecznika praw pacjenta służą przede wszystkim podnoszeniu jakości świadczeń zdrowotnych oraz zwiększaniu bezpieczeństwa pacjentów. Działania te są prowadzone przez rzecznika na różnych płaszczyznach, z zastosowaniem różnych narzędzi, a, co najważniejsze, muszą być egzekwowane, aby były skuteczne i przekładały się na bezpieczeństwo pacjentów - wyjaśnia Bartłomiej Chmielowiec, rzecznik praw pacjenta.

Bezpieczeństwo pacjenta przede wszystkim

Jednym z narzędzi, które przyczynia się do zwiększania bezpieczeństwa pacjentów, jest działający przy RPP Fundusz Kompensacyjny Zdarzeń Medycznych. Przede wszystkim dzięki funduszowi pacjenci, którzy doznali uszczerbku na zdrowiu lub bliscy pacjenta, który zmarł w wyniku zdarzenia medycznego, otrzymują rekompensatę. Jej przyznanie jest szybkie, pozasądowe, nie jest potrzebny pełnomocnik. Ale to nie jedyny wymiar propacjencki funduszu. W przypadku każdej wypłaty, o zdarzeniu medycznym informowany jest szpital, w którym doszło do zdarzenia. Jest on jednocześnie zobowiązany do przeanalizowania tego zdarzenia, zaplanowania i wprowadzania działań naprawczych oraz poinformowania o tych działaniach RPP. 

To rozwiązanie ma służyć temu, by poza rekompensatą dla pacjenta, który uległ zdarzeniu medycznemu, kolejni pacjenci byli bardziej bezpieczni, a jakość leczenia wyższa. Ważne jest to, aby za każdą decyzją o przyznaniu świadczenia pieniężnego dla pacjenta lub jego bliskich szły działania placówki leczniczej. Każdy podmiot leczniczy, w którego działalności RPP stwierdził zdarzenie medyczne, ma obowiązek niezwłocznego podjęcia działań zwiększających bezpieczeństwo pacjentów – mówi Bartłomiej Chmielowiec.

Konieczne działania naprawcze

RPP, wydając decyzję o przyznaniu świadczenia kompensacyjnego, informuje szpital o stwierdzonym zdarzeniu i zobowiązuje placówkę do dokonania analizy przyczyn źródłowych zdarzenia medycznego, sformułowania oraz wdrożenia zaleceń podjęcia działań na rzecz poprawy jakości i bezpieczeństwa udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej mających na celu zapobieżenie ponownemu wystąpieniu zdarzenia medycznego.

Jak przyznaje Bartłomiej Chmielowiec, nie wszystkie szpitale realizują ten obowiązek i w sytuacji, gdy podczas udzielania świadczeń zdrowotnych w szpitalu doszło do zdarzenia, które doprowadziło do zakażenia, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia lub śmierci pacjenta, nie analizują tego zdarzenia oraz nie wprowadzają działań naprawczych zwiększających bezpieczeństwo pacjenta. W takiej sytuacji RPP wydaje decyzję o naruszeniu zbiorowych praw pacjenta i nakazuje placówce wprowadzenie zmian.

- Realizacja tych obowiązków ma znaczenie nie tylko dla wykonywania przepisów prawa, ale przede wszystkim dla budowania kultury bezpieczeństwa pacjentów i doskonalenia procesu udzielania świadczeń zdrowotnych – dodaje Chmielowiec.

Naruszenie zbiorowych praw pacjentów

W jednej ze spraw prowadzonych przez Fundusz Kompensacyjny Zdarzeń Medycznych szpital nie podjął niezwłocznie działań zmierzających do analizy zaistniałego zdarzenia medycznego i nie wdrożył działań naprawczych.

RPP uznał, że szpital naruszył swoim postępowaniem zbiorowe prawa pacjentów. Należy bowiem wskazać, że zgodnie z art. 8 ustawy o prawach pacjenta i RPP, pacjent ma prawo do świadczeń zdrowotnych udzielanych z należytą starannością. Jak zaznacza RPP, należyta staranność w nie dotyczy wyłącznie działań stricte medycznych, lecz także organizacyjnych, które mają zapewnić pacjentowi maksymalny poziom bezpieczeństwa i postępowanie zgodne z przepisami prawa. Brak analizy i wdrożenia działań naprawczych w związku z wystąpieniem zdarzenia medycznego skutkuje możliwością jego ponownego wystąpienia u innych pacjentów w przyszłości.

– Zwiększanie bezpieczeństwa pacjentów jest obowiązkiem placówek leczniczych, ale też jest ważnym elementem działań RPP, dlatego moje działania w tym obszarze są jasne i zdecydowane – dodaje Bartłomiej Chmielowiec.