WSA: Apteka może zostać wyznaczona do dyżurów pomimo niespełniania kryteriów
Żadna z aptek nie zgłosiła gotowości do pełnienia dyżurów w porze nocnej i w dni wolne od pracy, więc zarząd powiatu samodzielnie zdecydował, na które z nich zostanie nałożony ten obowiązek. Podmiot prowadzący jedną z wyznaczonych aptek wskazał, że nie spełnia warunku w zakresie liczby personelu dostosowanej do zapewniania potrzeb mieszkańców powiatu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wskazał, że wyznaczając aptekę w trybie obligatoryjnym, organ jedynie bierze pod uwagę kryteria wskazane w przepisach.
Żaden z podmiotów prowadzących apteki nie zgłosił gotowości do pełnienia dyżurów w porze nocnej i w dni wolne od pracy. Zarząd powiatu podjął więc uchwałę, w której sam wyznaczył sześć aptek ogólnodostępnych. Dyżury miały odbywać się zgodnie z ustalonym harmonogramem. Spółka prowadząca jedną z aptek złożyła skargę, w której wskazała, że nie jest w stanie zapewnić liczby personelu dostosowanej do zapewniania potrzeb mieszkańców powiatu. Argumentowała, że z tego względu apteka nie powinna zostać wyznaczona.
Organ bierze ustawowe kryteria pod uwagę
Sprawą zajął się Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, który wskazał, że w pierwszej kolejności zarząd powiatu uwzględnia rozkład godzin pracy aptek, zgłoszony mu w trybie art. 94 ust. 2 ustawy Prawo farmaceutyczne (dalej jako: u.p.f.). W przypadku jednak, gdy praca aptek ogólnodostępnych na terenie powiatu, którego siedzibą jest miasto liczące nie więcej niż 40 tys. mieszkańców, nie gwarantuje zaspokojenia potrzeb ludności w porze nocnej oraz w dni wolne od pracy w zakresie zadań określonych w art. 87 ust. 2 u.p.f., organ wyznacza aptekę do pełnienia dyżurów. Uchwała jest wydawana na okres jednego roku kalendarzowego. Przed jej podjęciem organ powinien jednak poinformować podmioty prowadzące o potrzebie wyznaczenia apteki do pełnienia dyżurów. Mogą one wówczas zgłosić swoją gotowość. W myśl art. 94 ust. 9 pkt 2 u.p.f., jeśli żadna z aptek nie wyraziła gotowości lub zgłoszone apteki nie spełniają kryteriów z art. 94 ust. 7 u.p.f., zarząd powiatu, biorąc pod uwagę kryteria z art. 94 ust. 7 i 8 u.p.f., samodzielnie wyznacza aptekę do pełnienia dyżurów. Sąd podkreślił, że organ dokonuje wyboru dostępnymi sobie środkami i metodami oraz przy uwzględnieniu ustawowych wymogów.
Czytaj też w LEX: Godziny pracy i dyżury aptek ogólnodostępnych >
Apteka nie musiała spełniać kryteriów
Zgodnie z art. 94 ust. 7 pkt 3 u.p.f., zarząd powiatu dokonuje wyboru apteki ogólnodostępnej, która zostanie wyznaczona do pełnienia dyżurów w porze nocnej lub dyżurów w dni wolne od pracy, biorąc pod uwagę możliwość zapewnienia liczby personelu dostosowanej do zapewniania potrzeb mieszkańców powiatu w zakresie zaopatrzenia w produkty lecznicze, w tym leki recepturowe, wyroby medyczne oraz pozostałe produkty aptek ogólnodostępnych oraz w zakresie świadczenia usług farmaceutycznych i sprawowania opieki farmaceutycznej. WSA podkreślił, że w przypadku braku zgłoszeń, kryterium to jest jedynie brane pod uwagę, a nie stosowane wprost, czy też odpowiednio. W związku z tym, wyznaczając aptekę w trybie obligatoryjnym, zarząd powiatu nie był ograniczony przesłanką z ww. przepisu. Oznacza to, że organ może nałożyć obowiązek pełnienia dyżurów pomimo braku możliwości zapewnienia przez podmiot prowadzący liczby personelu dostosowanej do zapewniania potrzeb mieszkańców powiatu.
Czytaj też w LEX: Hurtownia Danych e-Zdrowia w praktyce – cele, zasady i znaczenie dla systemu ochrony zdrowia >
Zarząd powiatu mógł samodzielnie wyznaczyć apteki
Sąd zwrócił uwagę, że przed podjęciem zaskarżonej uchwały, zarząd powiatu dokonał wszystkich wymaganych prawem czynności. Z akt sprawy wynikało, że podmioty prowadzące apteki ogólnodostępne zostały poinformowane o obowiązku przekazania rozkładu godzin ich pracy oraz zorganizowano spotkanie w celu omówienia współpracy w zakresie pełnienia dyżurów. Zarząd powiatu wezwał również do złożenia oświadczeń o spełnianiu ustawowych kryteriów i braku zaistnienia przesłanek negatywnych oraz wystąpił do wojewódzkiego inspektoratu farmaceutycznego o potwierdzenie okoliczności wskazanych w oświadczeniach. Pomimo zwrócenia uwagi na konieczność wyznaczenia aptek do pełnienia dyżurów w porze nocnej i w dni wolne od pracy, żadna z nich nie zgłosiła gotowości. Organ podjął więc zaskarżoną uchwałę.
WSA stwierdził, że zarząd powiatu był zobligowany samodzielnie rozdzielić dyżury między apteki oraz zachował przy tym wszelkie kryteria ustawowe i uczynił zadość zasadzie proporcjonalności. Mając powyższe na uwadze, skarga została oddalona.
Wyrok WSA we Wrocławiu z 3 września 2026 r., sygn. akt III SA/Wr 131/26, nieprawomocny
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
