SZKOLENIE ONLINE Co nowego w ochronie zdrowia w 2027 r. 3 grudnia 2026 r., godz. 12:00
Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Prawo.pl

Akredytacja w szpitalach na nowych zasadach, szykują się kolejne zmiany

Szykują się kolejne, ważne zmiany, dotyczące standardów akredytacyjnych dla szpitali i przychodni, które zapowiadają osoby odpowiedzialne za kształt dokumentów. Część z nowych wskaźników na razie nie będzie obowiązkowa. Wiadomo jednak, że Rada Akredytacyjna chce położyć większy nacisk m.in. na cyberbezpieczeństwo, prawidłowość dokumentacji medycznej, jakościowe zarządzanie placówką i kształcenie ustawiczne. Uzyskanie certyfikatu akredytacyjnego daje placówce konkretne korzyści - ma znaczenie m.in. w procesie wyboru ofert przez NFZ.

lekarze narada
Źródło: iStock

We wrześniu i grudniu 2024 r. opublikowano nowe standardy akredytacyjne dla szpitali i przychodni, a obecnie wszystkie podmioty są już oceniane zgodnie z tą najnowszą procedurą. 
Poddanie się procedurze akredytacji w podmiocie medycznym jest dobrowolne, ale wiąże się z konkretnymi korzyściami. W pierwszej kolejności trzeba spełnić jednak ujednolicone, jawne warunki i standardy (które mogą być obligatoryjne lub fakultatywne, co jest zaznaczone w oficjalnych dokumentach). Zgodnie z ustawą o jakości w opiece zdrowotnej i bezpieczeństwie pacjenta, warunkiem udzielenia akredytacji przez ministra zdrowia jest spełnienie łącznie następujących warunków:

  1. spełnienie pojedynczych standardów akredytacyjnych obligatoryjnych;
  2. uzyskanie oceny akredytacyjnej na poziomie co najmniej 75 proc. maksymalnej możliwej do uzyskania sumy ocen poszczególnych standardów akredytacyjnych ogółem;
  3. uzyskanie co najmniej 50 proc. maksymalnej możliwej do uzyskania sumy ocen poszczególnych standardów akredytacyjnych dla każdego działu tematycznego.

Minister zdrowia udziela akredytacji na okres 4 lat w formie certyfikatu akredytacyjnego, na podstawie rekomendacji Rady Akredytacyjnej (po tym czasie, aby utrzymać status podmiotu certyfikowanego, należy przejść ocenę od nowa). Procedura oceniająca jest dokonywana przez ośrodek akredytacyjny, którym jest Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie Zdrowia (CMJ). Celem akredytacji jest, jak zaznacza CMJ, zapewnienie pacjentom wysokiej jakości, bezpiecznych i skutecznych usług medycznych poprzez określanie i utrzymywanie wysokich standardów funkcjonowania podmiotów leczniczych. To także zachęta do samodoskonalenia i ulepszania działalności.

Procedura akredytacji placówki medycznej krok po kroku - czytaj w LEX >

Nacisk na dokształcanie i (cyber)bezpieczeństwo 

Obecnie obowiązują standardy akredytacyjne (osobne dla szpitali i podmiotów Podstawowej Opieki Zdrowotnej) opublikowane pod koniec 2024 r. Trzeba mieć jednak na uwadze zmiany, które są już zarysowane. Omawiały je osoby odpowiedzialne podczas konferencji „Zmiany w Ochronie Zdrowia: Jakość i bezpieczeństwo w działaniu”, organizowanej przez Wolters Kluwer Polska, przy wsparciu strategicznym Instytutu Zarządzania w Ochronie Zdrowia Uczelni Łazarskiego.

Integracja systemów zarządzania jakością - jak połączyć WSZJ, ISO i akredytację - zobacz szkolenie online w LEX >

O konkretach mówił dr hab. n. med. Tomasz Stefaniak, dyrektor ds. lecznictwa Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego w Gdańsku, specjalista chirurgii ogólnej oraz przewodniczący Rady Akredytacyjnej działającej przy ministrze zdrowia. Jak wyjaśnił, Rada Akredytacyjna pracuje nad dodaniem nowych rozdziałów do standardów, które mają być brane pod uwagę w procedurze akredytacji szpitali. To trzy nowe elementy: eksploatacja wyrobów medycznych, bank mleka kobiecego i jakość dawstwa narządowego. Jest to podyktowane doświadczeniami z dotychczasowego funkcjonowania dokumentu i procedur, a także zgłaszanych do rady postulatów.

Wewnętrzny system zarządzania jakością - zadania kierownika i personelu a mapowanie zadań - czytaj w LEX >

Co ważne, rozdział dotyczący kwestii transplantacyjnych, jak zaznaczył prof. Stefaniak, będzie raczej traktowany jako przeznaczony „dla chętnych”, niż oceniany obligatoryjnie.
– Nie mamy chyba jeszcze pełnej gotowości w naszym środowisku szpitalnym do tego, by stał się rozdziałem „zwykłym”, czyli punktowanym. Biorąc pod uwagę, że jest tam osiem proponowanych standardów, jego spełnienie na poziomie, powiedzmy, 50 proc. plus, wymagałoby konkretnych ruchów. W związku z tym rada chce go przeznaczyć dla tych podmiotów, które czują się na siłach, nie tylko szpitali zajmujących się typowo transplantacjami, ale także identyfikacją potencjalnych dawców – wyjaśnił.

Jak przygotować się do wizyty autoryzacyjnej? - czytaj w LEX >

Gotowa jest także zmiana prezentacji standardu akredytacyjnego, dzięki któremu szpitale mają posługiwać się nimi bardziej intuicyjnie. Wyraźnie podkreślone zostaną choćby wyłączenia dla poszczególnych kryteriów. W dokumencie roboczym rady znalazła się też propozycja zwiększenia obecności zespołów pielęgniarskich w dokumentacji medycznej. Prof. Stefaniak wyjaśnił, że uzupełniane obecnie dokumenty nie przystają do współczesnej roli pielęgniarki, która znacząco się zwiększyła. Szpitale akredytowane będą więc musiały zrównoważyć rolę lekarza i pielęgniarki w procesie leczenia i ją wzmocnić. Trwają dyskusje, czy ten element będzie obligatoryjny.

Kluczowe obszary dla poprawy jakości i bezpieczeństwa świadczeń w placówce – jak je ustalić? - czytaj w LEX >

Większy nacisk ma zostać położony również na kształcenie ustawiczne personelu medycznego i realne wywiązywanie się z tego obowiązku, a także kwestie jakościowego zarządzania placówką. W przyszłości oceniane ma być również to, czy placówka zapewnia swoim pracownikom bezpieczeństwo fizyczne (np. przyciski ratunkowe, szkolenia itp.) i czy wdraża rozwiązania dla poprawy dobrostanu psychicznego. Nowością ma być także zapewnienie odpowiednich rozwiązań informatycznych i ocena, czy szpital jest gotowy na ewentualny kryzys (np. nagłe przerwy w dostawach prądu). Cyberbezpieczeństwo również ma na razie zyskać status „dla chętnych”, niemniej jednak, jak podkreślił prof. Stefaniak, należy już traktować je jako istotny element jakości.

Jak zarządzać ryzykiem prawnym w placówce medycznej - czytaj w LEX >

Problemy szczególnie z dokumentacją 

Agnieszka Pietraszewska-Macheta, dyrektor Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie Zdrowia, podczas swojego wystąpienia wskazała, że w oparciu o nowe dane i doświadczenia można stwierdzić, że akredytacja, która od 2024 roku odbywa się na nowych zasadach, w praktyce jest dla podmiotów wyzwaniem, ale sytuacja diametralnie się nie zmieniła. Do końca września br. nową procedurę przeszły 62 podmioty, z czego 11 szpitali uzyskało wynik 90 proc. i więcej, 27 szpitali 80 proc. i więcej, 13 szpitali powyżej 75 proc., a pozostałe 11 – poniżej tego wskaźnika (te podmioty akredytacji nie uzyskały).

- Najtrudniejszymi do spełnienia standardami, według naszych danych, są standardy z rozdziału „Zabiegi i znieczulenia”. Dlatego, że to są standardy dokumentacyjne, które naprawdę wymagają wielu przygotowań, aby były spełnione – wskazała dyrektor Pietraszewska-Macheta.

Sztuczna inteligencja jako narzędzie optymalizujące procesy w placówce medycznej - czytaj w LEX >

Generalnie sporo problemów odnotowywanych jest w obszarze dokumentacji medycznej, również w zakresie tego, że nie jest ona dostępna w formie elektronicznej, co teoretycznie powinno być spełnionym obowiązkiem placówek już od dobrych kilku lat. Od 1 stycznia 2027 r. (termin został przesunięty z maja 2026) wizytatorzy podczas akredytacji będą już brali pod uwagę wyłącznie dokumentację udostępnioną w formie elektronicznej. Nie jest to jednak jedyny problem. Z doświadczeń wizytatorów wynika, że pewne błędy powtarzają się regularnie: 

  • Każda historia choroby powinna dotyczyć tylko jednego pacjenta - szpitale często ujmują dane wielu osób w jednym pliku; 
  • Każda hospitalizacja, nawet tego samego pacjenta, musi być zawarta w osobnym pliku - często są one pomieszane; 
  • Nazwy plików powinny być czytelne, jednoznaczne i spójne - bywają niejasne;
  • Dokumentacja musi być zamknięta i kompletna, co nie zawsze ma miejsce; 
  • Wszystkie wymagane elementy muszą znaleźć się w dokumentacji - ustne czy innego rodzaju dopowiedzenia nie pozwolą spełnić warunków.

Skraca się natomiast znacząco czas oczekiwania na akredytację, co jest dla podmiotów dobrą wiadomością. Podczas gdy w 2024 r. było to średnio ponad 25 miesięcy, obecnie to nieco ponad 12 miesięcy.

W LEX znajdziesz wzór przykładowego rozdziału w regulaminie placówki medycznej dot. wewnętrznego systemu zarządzania jakością i bezpieczeństwem >

Dyrektor Pietraszewska-Macheta przypomniała, że uzyskanie certyfikatu akredytacyjnego to dla placówki konkretne korzyści, choćby taka, że ma on znaczenie w procesie wyboru ofert przez NFZ (podmiot może otrzymać dodatkowo do ośmiu punktów w procesie wyłaniania oferty). To także zwiększenie finansowania świadczeń w ramach ryczałtu podstawowego systemu zabezpieczenia świadczeń zdrowotnych, w zależności od wyniku osiągniętego w procedurze – to tzw. premia za akredytację. Od 2026 r. nie ma innej możliwości, by dostać takie dodatkowe pieniądze, jeśli szpital certyfikatu nie uzyskał.

Obsługa zdarzeń niepożądanych w placówce medycznej - czytaj w LEX >

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.

 

Polecamy książki prawnicze o tematyce zdrowotnej