Zerowa składka na ubezpieczenie zdrowotne gdy stypendium bezrobotnego bez zaliczki na podatek dochodowy

Gdy nie ma zaliczki na podatek dochodowy od stypendium wypłacanego bezrobotnemu, wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne należy obniżyć do wysokości 0 zł.

Z dniem 1 stycznia 2010 r. ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wprowadziła zwolnienie od podatku z tytułu stypendiów stażowych i szkoleniowych wypłacanych uczestnikom projektów realizowanych przez PUP z udziałem środków europejskich w wysokości 85%.

Czy osoba pobierająca stypendium podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu? Czy podstawą naliczenia będzie wówczas kwota środków krajowych w wysokości 15%?

Odpowiedź

Gdy nie ma zaliczki na podatek dochodowy od stypendium wypłacanego bezrobotnemu, wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne należy obniżyć do wysokości 0 zł.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 24a ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - dalej u.ś.o.z. obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby pobierające stypendium w okresie odbywania szkolenia, stażu lub przygotowania zawodowego dorosłych, na które zostały skierowane przez podmiot inny niż powiatowy urząd pracy, niepodlegające obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu. Jeżeli jednak szkolenie odbywane będzie przez osobę bezrobotną, będzie ona podlegała ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu posiadania tego statusu zob. art. 66 ust. 1 pkt 24u.ś.o.z., zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają bezrobotni niepodlegający obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu. Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego omawianych osób powstaje z dniem uzyskania statusu bezrobotnego, a wygasa z dniem utraty tego statusu (art. 73 pkt 7u.ś.o.z.).

W myśl art. 81 ust. 8 pkt 5 u.ś.o.z. podstawą wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne dla bezrobotnych jest kwota odpowiadająca wysokości pobieranego zasiłku dla bezrobotnych lub stypendium, a w przypadku niepobierania przez bezrobotnego zasiłku lub stypendium - kwota odpowiadająca wysokości zasiłku dla bezrobotnych.

Jednocześnie zgodnie z art. 83 w nawiązaniu do art. 85 ust. 6 u.ś.o.z. w przypadku gdy składka na ubezpieczenie zdrowotne obliczona przez urząd pracy za bezrobotnego jest wyższa od zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych obliczonej przez tego płatnika zgodnie z przepisami ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych – dalej u.p.d.o.f., składkę obliczoną za poszczególne miesiące obniża się do wysokości tej zaliczki. Jednocześnie w art. 83 ust. 2 u.ś.o.z. zawarte zostały przypadki, gdy ograniczenie do wysokości zaliczki nie będzie miało zastosowania. Część z nich nie dotyczy w ogóle bezrobotnych, a poza tym powołują się one na zwolnienia stosowane w innych sytuacjach. Tymczasem zwolnienie, które znajduje zastosowanie w sytuacji określonej w pytaniu zawarte zostało w art. 21 ust. 1 pkt 137 u.p.d.o.f. Zgodnie z tym przepisem wolne od podatku są środki finansowe otrzymane przez uczestnika projektu jako pomoc udzielona w ramach programu finansowanego z udziałem środków europejskich, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

Zgodnie z art. 83 ust. 3 u.ś.o.z. w przypadku nieobliczania zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych przez płatnika, zgodnie z przepisami u.p.d.o.f., od przychodów stanowiących podstawę wymiaru składki innych niż określone w ust. 2 tego przepisu (a więc np. stypendium otrzymywane przez bezrobotnego), składkę obliczoną za poszczególne miesiące obniża się do wysokości 0 zł.