Projekt ustawy o zmianie ustawy z dnia 20 października 1994 r. o specjalnych strefach ekonomicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 42, poz. 274 z późn. zm.) dopuszczając możliwość obniżenia poziomu zatrudnienia na uzasadniony wniosek przedsiębiorcy, we wszystkich zezwoleniach na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie strefy niezależnie od daty ich wydania, o 20%, wychodzi na przeciw oczekiwaniom inwestorów, którzy w sytuacji recesji gospodarczej często nie są w stanie utrzymać dotychczasowego poziomu produkcji, a więc i zatrudnienia. W świetle obecnie obowiązujących przepisów warunek zatrudnienia określony w zezwoleniach wydanych do końca lipca 2008 r. nie może być obniżony, co w wielu sytuacjach może skutkować cofnięciem zezwolenia. To oznacza nie tylko utratę prawa do zwolnień podatkowych, ale konieczność zwrotu pobranej pomocy publicznej, co z kolei może grozić upadłością przedsiębiorstwa i w konsekwencji utratą pracy całej załogi.

Projekt przewiduje ponadto wprowadzenie przepisów regulujących zasady zwrotu nienależnie pobranej pomocy.

W celu uniknięcia konfliktu interesów proponuje się dodanie przepisu wprowadzającego zakaz wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej na rzecz przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą na terenie strefy, przez osoby zatrudnione w spółce zarządzającej strefą.

Projekt nowelizacji przewiduje dodanie przepisów regulujących odrębnie od przepisów Ordynacji podatkowej zasady przechowywania dokumentacji księgowej przez przedsiębiorców obowiązanych do prowadzenia ksiąg podatkowych oraz przedawnienia roszczeń związanych ze zwrotem nienależnie pobranej pomocy, warunki i zasady zwrotu pomocy publicznej, w przypadku cofnięcia zezwolenia.

W projekcie, w porównaniu z obecnym katalogiem, który określa przyczyny możliwego cofnięcia zezwolenia przez Ministra Gospodarki, wprowadzono katalog obligatoryjnych przesłanek. Katalog merytorycznie rozszerzono o dwie przesłanki, tj. uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli i na wniosek przedsiębiorcy. W przypadku, gdy przedsiębiorca z różnych przyczyn nie chce posiadać zezwolenia może zwrócić się z wnioskiem o jego cofnięcie, a nie jak dotychczas o wygaszenie zezwolenia. Taka zmiana gwarantuje zwrot pobranej wcześniej pomocy publicznej, co nie było jednoznacznie uregulowane w przypadku wygaszenia zezwolenia.

W ustawie o specjalnych strefach ekonomicznych projektodawcy chcą ponadto wprowadzić zapis, zgodnie z którym wyłącza się stosowanie instytucji dorozumianej zgody w przypadku zezwoleń i decyzji dotyczących zezwoleń na prowadzenie działalności na terenach stref. Zezwolenie strefowe uprawnia przedsiębiorcę do korzystania ze zwolnienia od podatku dochodowego dochodu osiąganego ze sprzedaży wyrobów określonych w zezwoleniu. Zezwolenie to nie zwalnia przedsiębiorcy z konieczności uzyskania innych zezwoleń, koncesji, licencji wymaganych odrębnymi przepisami objętymi dyrektywą usługową. Dopuszczenie w przypadku zezwolenia strefowego instytucji dorozumianej zgody mogłoby powodować korzystanie przez przedsiębiorcę ze zwolnienia podatkowego niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa podatkowego i ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych. Często nie jest możliwe na etapie przyjęcia wniosku określenie terminu jego rozpatrzenia, ponieważ w trakcie postępowania okazuje się, że wniosek wymaga uzupełnienia dokumentacji i przekazania dodatkowych wyjaśnień.

Projekt nowelizacji zakłada również zmianę m.in. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym . Proponowany przepis art. 36 ust. 4a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym umożliwia odroczenie terminu wniesienia opłaty na rzecz gminy z tytułu renty planistycznej. Agencja Nieruchomości Rolnych, nawet w przypadku nieodpłatnego przekazania gruntów zarządzającym specjalnymi strefami ekonomicznymi jest zobowiązana do wniesienia takiej opłaty, ale słusznie oczekuje od zarządzających zwrotu poniesionych kosztów. Ponieważ zarządzający strefami pozyskują środki finansowe dopiero po sprzedaży gruntów, a zdarza się, że przed zbyciem działek ponoszą koszty na ich uzbrojenie, konieczność wnoszenia opłaty przed uzyskaniem środków ze sprzedaży rodzi problemy finansowe spółek zarządzających, zwłaszcza w przypadku inwestorów strategicznych, dla których cena gruntu jest istotnie obniżona, a wydatki na inwestycje infrastrukturalne znaczne.

Przydatne materiały:
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.)
ustawa z dnia 20 października 1994 r. o specjalnych strefach ekonomicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 42, poz. 274 z późn. zm.)

Na podstawie: www.mg.gov.pl, stan z dnia 3 listopada 2010 r.

Obniżenie poziomu zatrudnienia ma zapobiec likwidacji przedsiębiorstw w specjalnych strefach ekonomicznych