Sprawa dotyczyła kosztów postępowania prowadzonego w sprawie ustalenia odszkodowania w trybie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r., nr 193, poz. 1194 ze zm.). Kwestią sporną było to, czy koszty sporządzenia operatu szacunkowego są kosztami, którymi mogą być obciążone strony postępowania w sprawie o ustalenie wysokości odszkodowania za nieruchomości lub ich części, które z mocy prawa stają się własnością Skarbu Państwa albo odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego.

To zagadnienie zawiera:

{"dataValues":[749,715,50,25,11],"dataValuesNormalized":[10,10,1,1,1],"labels":["Pytania i odpowiedzi","Orzeczenia i pisma urz\u0119dowe","Komentarze i publikacje","Procedury","Akty prawne"],"colors":["#940C72","#EA8F00","#007AC3","#E5202E","#85BC20"],"maxValue":1550,"maxValueNormalized":20}

Czytaj więcej w systemie informacji prawnej LEX


Gmina stanęła na stanowisku, iż wykonanie operatu szacunkowego jest częścią postępowania dowodowego, którego przeprowadzenie jest ustawowym obowiązkiem organu właściwego do wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania, a zatem koszty wykonania operatu szacunkowego obciążają ten organ.


Natomiast starosta uznał, że koszty postępowań o ustalenie odszkodowania za nieruchomości (w tym wykonanie operatu szacunkowego), które na mocy jego decyzji stały się własnością gminy powiny być ponoszone ze środków własnych gminy.


WSA przypomniał, iż zgodnie z przepisami działu IX Kodeksu postępowania administracyjnego koszty postępowania ponosi organ prowadzący postępowanie, co wynika z obowiązków dowodowych organu. Podejmowanie wszelkich działań zmierzających do prawidłowego zrealizowania wyrażonej w art. 21 Konstytucji RP normy, zgodnie z którą Rzeczpospolita Polska chroni własność i prawo dziedziczenia, a wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem, stanowi obowiązek organu administracji, a nie stron postępowania. Nie ma przy tym znaczenia charakter prawny podmiotu będącego stroną postępowania administracyjnego, a zwłaszcza okoliczność, że stroną jest związek publicznoprawny - gmina.

WSA przywołał również art. 262 § 1 kpa . Zgodnie z treścią artykułu stronę obciążają te koszty postępowania, które wynikły z winy strony, albo takie, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. W rozpatrywanej sprawie nie ma zastosowania art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a . ponieważ nie doszło do spełnienia przesłanek warunkujących jego zastosowanie. Po pierwsze, koszty sporządzenia operatu szacunkowego nie mogą być rozpatrywane w kategoriach istnienia bądź braku interesu gminy. Nie zostały także poniesione na jej żądanie - w zakresie nie wynikającym z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Obowiązek poniesienia tych kosztów spoczywał na organie prowadzącym postępowanie z mocy art. 12 ust. 5 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych – uznał WSA.


Na podstawie:
Wyrok WSA w Krakowie z 4 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 455/13, nieprawomocny

Przydatne materiały:
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2013 r., poz. 267)