WSA: Data wejścia w życie uchwały rady gminy budziła wątpliwości

Prokurator rejonowy zaskarżył jeden z przepisów, który wyznaczał dwie rozbieżne daty wejścia w życie uchwały rady gminy, tj. „po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2016 r.”. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wskazał, że treść zaskarżonego przepisu zawierała nie tylko wewnętrzną sprzeczność, ale także naruszała prawo. Data wejścia w życie aktu prawa miejscowego nie może bowiem budzić wątpliwości czy też wprowadzać w błąd.

Prokurator rejonowy zaskarżył uchwałę rady gminy w sprawie opłaty targowej w zakresie jednego z przepisów. Skarżący zarzucił jego wewnętrzną sprzeczność polegającą na wyznaczeniu dwóch rozbieżnych dat wejścia w życie uchwały, tj. „po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2016 r.”. Ponadto wskazał, że sporna regulacja narusza przepisy prawa.

Sąd podzielił zarzuty prokuratora

Sprawą zajął się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, który wskazał, że zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na jej obszarze. Natomiast z art. 18 ust. 2 pkt 8 ww. ustawy wynika, że do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach podatków i opłat w granicach określonych w odrębnych ustawach. WSA podzielił stanowisko prokuratora. Treść spornego przepisu, w połączeniu z faktem, że uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Świętokrzyskiego z 9 grudnia 2015 r. oznacza, że można było mieć wątpliwości, czy weszła ona w życie po upływie 14 dni od daty jej ogłoszenia, czyli z dniem 24 grudnia 2015 r., czy też z dniem 1 stycznia 2016 r. Sąd podkreślił, że początek mocy obowiązującej uchwały oznacza jej wejście w życie.

Przepisy wyznaczają ramy vacatio legis 

WSA wskazał, że w myśl art. 4 ust. 1 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (dalej jako: ustawa), akty normatywne, zawierające przepisy powszechnie obowiązujące, ogłaszane w dziennikach urzędowych wchodzą w życie po upływie czternastu dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że dany akt normatywny określi termin dłuższy. Stosownie zaś do art. 4 ust. 2 ustawy, w uzasadnionych przypadkach akty normatywne mogą wchodzić w życie w terminie krótszym niż czternaście dni, a jeżeli ważny interes państwa wymaga natychmiastowego wejścia w życie aktu normatywnego i zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie, dniem wejścia w życie może być dzień ogłoszenia tego aktu w dzienniku urzędowym. Natomiast w myśl art. 5 ustawy, przepisy art. 4 nie wyłączają możliwości nadania aktowi normatywnemu wstecznej mocy obowiązującej, jeżeli zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie.

Data wejścia w życie nie może budzić wątpliwości

W ocenie WSA, sporna regulacja była nie do pogodzenia z zasadami demokratycznego państwa prawnego. Zgodnie z art. 88 ust. 1 Konstytucji, warunkiem wejścia w życie ustaw, rozporządzeń oraz aktów prawa miejscowego jest ich ogłoszenie. Z przepisu tego wynika, że data ogłoszenia przepisu prawnego jest datą początkową, od której może on wejść w życie. Sąd podzielił argumentację skarżącego, że treść spornego przepisu uchwały zawierała nie tylko wewnętrzną sprzeczność, ale także naruszała art. 4 ust. 1 ustawy. Data wejścia w życie aktu prawa miejscowego nie może bowiem budzić wątpliwości czy też wprowadzać w błąd, godząc jednocześnie w wyrażoną w art. 2 Konstytucji zasadę demokratycznego państwa prawnego. Mając powyższe na uwadze, WSA stwierdził nieważność uchwały w zakresie zaskarżonego przepisu. Pozbawienie regulacji mocy prawnej oznacza, że kwestia wejścia w życie będzie regulowana wprost przez art. 4 ust. 1 ustawy.

Wyrok WSA w Kielcach z 27 sierpnia 2026 r., sygn. akt I SA/Ke 269/26, nieprawomocny