Dodatek za wychowawstwo na razie bez szans na zmianę

Większość samorządów wypłaca dodatek za wychowawstwo w minimalnej, wynoszącej 300 złotych, wysokości - nauczyciele od dawna oczekują, że dodatek będzie wyższy, w zeszłym roku domagali się, by wynosił minimum 500 zł. Póki co, nie ma na to jednak większych szans - MEN odpowiada, że to organy prowadzące powinny zadbać o odpowiednie wynagrodzenie wychowawców.

Od 1 września 2019 r. obowiązuje przepis określający minimalną kwotę dodatku za wychowawstwo - przepisy określają, że wynosi od 300 zł i tyle właśnie wypłacają pedagogom zwykle samorządy. - Dodatek funkcyjny dla nauczyciela za sprawowanie funkcji wychowawcy dzisiaj jest bardzo niski – wynosi 300 zł i większość organów prowadzących wypłaca go w minimalnej wysokości, tymczasem w związku z pełnieniem tej funkcji nauczyciel ma wiele obowiązków, które ustawicznie są poszerzane. Nauczyciele nie chcą podejmować się pełnienia tej funkcji, która wiąże się z dużym nakładem pracy, zaangażowaniem i odpowiedzialnością - uważa ZNP, który już w zeszłym roku wnioskował o podwyższenie minimum do 500 zł.

MEN poprawi przepisy, ale nie w tym zakresie

Resort edukacji szykuje duże zmiany w Karcie Nauczyciela, nie obejmą one jednak kwoty dodatku za wychowawstwo. Resort pytany o tę kwestię przypomina, że organy prowadzące mogą podwyższać minimalną wysokość dodatku z tytułu sprawowania funkcji wychowawcy klasy w trybie określonym w art. 30 ust. 6 ustawy – Karta Nauczyciela, tj. w drodze regulaminu wynagradzania.

- Podwyższenie minimalnej stawki dodatku z tytułu sprawowania funkcji wychowawcy klasy będzie rozważane w dalszych pracach nad poprawą warunków pracy nauczycieli. Skutki finansowe takiego działania będą możliwe do oszacowania po określeniu kwoty zwiększenia - obiecuje resort, dodając przy tym, że nauczyciele bez względu na pełnioną funkcję, mogą korzystać z wielu systemowych mechanizmów wspierających ich rozwój zawodowy, np. z dofinansowanego doskonalenia zawodowego, w tym studiów podyplomowych.

Problematyczny dodatek w przedszkoluAle wysokość dodatku, nie jest jedynym problemem z dodatkiem za wychowawstwo - przepis dotyczący dodatku od początku budził wątpliwości, co do tego, czy dotyczy również nauczycieli w przedszkolu. MEN wyjaśniał, że na gruncie przepisów oświatowych pojęcie „klasy” zostało przyporządkowane wyłącznie szkole. Opieka nad klasą jest dodatkowym zadaniem nauczyciela (sprawowaniem dodatkowej funkcji), a nie treścią jego stosunku pracy, określonego zakresem zadań i podstawowych obowiązków na stanowisku nauczyciela - tłumaczy.

Wysokość dodatku funkcyjnego za opiekę nad oddziałem przedszkolnym określają natomiast organy prowadzące będące jednostkami samorządu terytorialnego w trybie określonym w art. 30 ust. 6 ustawy – Karta Nauczyciela, tj. w drodze regulaminu wynagradzania, przy czym przepis art. 34a ustawy – Karta Nauczyciela, określający minimalną wysokość dodatku z tytułu sprawowania funkcji wychowawcy klasy, nie ma zastosowania do nauczycieli, którym powierzono opiekę nad oddziałem przedszkolnym.

Uchwała w sprawie uchwalania regulaminu wynagradzania nauczycieli - WZÓR DOKUMENTU w LEX >

Resort podkreślał także, że w przypadku powierzenia sprawowania opieki nad oddziałem w przedszkolu dwóm nauczycielom, każdy z tych nauczycieli jest uprawniony do tego dodatku w wysokości ustalonej przez organ prowadzący przedszkole. Do dodatku tego są również uprawnieni nauczyciele zajmujący stanowiska kierownicze w przedszkolu, jeżeli sprawują opiekę nad oddziałem w przedszkolu.

Czytaj w LEX: Wynagrodzenia nauczycieli w Polsce i w Stanach Zjednoczonych. Analiza porównawcza >

Mniejsza liczebność oddziałów

Związkowcy chcą również, by przepisy określały, że do oddziałów szkolnych i przedszkolnych może uczęszczać maksymalnie 20 dzieci. - Systematycznie spada liczba uczniów w przedszkolach i szkołach, do szkół wkracza niż demograficzny, tymczasem systematycznie też zwiększa się liczebność oddziałów spowodowana koniecznością przyjęcia przez system uczniów z Ukrainy, czy też tzw. podwójnymi rocznikami w szkołach ponadpodstawowych. Równocześnie zwiększa się liczba uczniów z orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalnego, a 71,6 proc. z nich uczy się w szkołach ogólnodostępnych, wielu uczniów posiada też opinie z poradni psychologiczno-pedagogicznej. Wszystkie te czynniki powodują brak możliwości indywidualizacji nauczania, utrudniają pracę projektami oraz mają wpływ na pracę dydaktyczną i wychowawczą - wskazują związkowcy.

Zarówno dane Głównego Urzędu Statystycznego, jak i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wskazują na to, że Polska wymiera. GUS zwraca uwagę, że proces starzenia się ludności Polski będzie postępował. Oznacza to wzrost odsetka osób w wieku 65 lat i więcej oraz duży spadek liczby dzieci i młodzieży (0–17 lat). Jedynie w scenariuszu wysokim przewiduje się utrzymanie liczby osób poniżej 18 lat na poziomie zbliżonym do 2022 r.  Zmniejszenie oddziałów podwyższyłoby najprawdopodobniej jakość nauczania, ale nie tylko - bo mogłoby ocalić sporo nauczycielskich etatów.

Sprawdź też w LEX: Czy nauczycielce zatrudnionej na zastępstwo przysługuje dodatek za wychowawstwo? >

Jeszcze jedna "jubileuszówka"

Finansową zachętą do pozostania w pracy miałaby być dla nauczycieli nowa nagroda jubileuszowa w wysokości 350 proc. wynagrodzenia - miałaby być wypłacana po 45 latach.  Za wieloletnią pracę nauczyciel otrzymuje nagrodę jubileuszową - jej wysokość określa art. 47 KN:

• za 20 lat pracy - 75 proc. wynagrodzenia miesięcznego;
• za 25 lat pracy - 100 proc. wynagrodzenia miesięcznego;
• za 30 lat pracy - 150 proc. wynagrodzenia miesięcznego;
• za 35 lat pracy - 200 proc. wynagrodzenia miesięcznego;
• za 40 lat pracy - 250 proc. wynagrodzenia miesięcznego.

W tym wypadku resort edukacji zdecydował się pójść nauczycielom na rękę - w wykazie prac legislacyjnych opublikowano założenia do projektu zmian w Karcie Nauczyciela. W planach jest też realizacja powyższego postulatu i ujednolicenie rozwiązań w zakresie nagrody jubileuszowej przysługującej nauczycielom z rozwiązaniami przewidzianymi dla pracowników samorządowych.

Czytaj więcej w LEX: Nagrody jubileuszowe dla nauczycieli >