Starsi nauczyciele wybierają emeryturę, a ludzie po studiach nie garną się szczególnie do pracy w szkole - zwłaszcza gdy mają inne perspektywy. Dyrektorzy drżą przed tym, że nauczyciele odejdą z pracy, bo na ich miejsce nikogo nie znajdą. Braki kadrowe odbijają się na uczniach, którzy nie maja normalnych zajęć.

 

Szkoły zawodowe muszą uatrakcyjnić ofertę, by przyciągnąć dobrych nauczycieli>>

 

Wina spada na dyrektora

- Moje dziecko już od trzech lat nie ma normalnego angielskiego, bo nauczyciele zmieniają się jak w kalejdoskopie - mówi Prawo.pl matka ucznia jednej z warszawskich podstawówek. - Dyrektor tłumaczy, że robi wszystko, by zatrudnić kogoś na stałe, ale anglistów po prostu nie ma i nic nie może z tym zrobić. - Nauczycielka, która ostatnio uczyła mojego syna, powiedziała wprost, że woli zarabiać dużo większe pieniądze, prowadząc indywidualne lekcje, niż za dużo mniejsze pieniądze męczyć się z dwudziestoosobową klasą - dodaje matka ucznia.

Sprawdź w LEX: Czy nauczyciel może odmówić nauczycielowi pełnienia zastępstwa za nieobecnego nauczyciela ze względu na wiążącą go umowę z inną szkołą? >

Według Marka Pleśniara, dyrektora biura Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Kadry Kierowniczej Oświaty, te problemy to w znacznym stopniu wina ustawodawcy i zmian w systemie oświaty, choć oczywiście winę zrzuca się na dyrektora szkoły.

- Anglistów chętnych do pracy w szkole jest bardzo mało i nie ma co się dziwić, bo dużo lepiej zarobią w szkołach językowych lub prowadząc korepetycje. Wielu z nich woli pracować w korporacji, gdzie biegła znajomość angielskiego jest dużym atutem, a inne umiejętności  można zdobyć na kursach, często zresztą finansowanych przez pracodawcę. Millenialsi dużo odważniej zmieniają pracę i nie zatrzyma ich w szkole także obawa przed zmianą, nie ma też wymiany kadr, bo po studiach mało kto garnie się do zostania nauczycielem. I widać to nie tylko w przypadku anglistów, bo brakuje nauczycieli wszystkich przedmiotów - tłumaczy dyrektor biura OSKKO.

 


Plany i podstawa w rozporządzeniach

To, jakie lekcje na danym etapie edukacyjnym ma z uczniami zrealizować szkoła, określa rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 3 kwietnia 2019 r. w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół. Z kolei wytyczne dotyczące zakresu tematycznego oraz wiedzy, jaką uczeń na tych lekcjach ma posiąść, zawiera rozporządzenie określające podstawy programowe.

Sprawdź w LEX: Czy nauczyciel, który nie posiada uprawnień do nauczania wychowania fizycznego może zabrać klasę na ćwiczenia na salę gimnastyczną w ramach przeprowadzenia ćwiczeń mających na celu rozładowanie energii? >

- Jeżeli chodzi o wyegzekwowanie przeprowadzenia lekcji, to prawnie tu nie ma jakichś szczególnych rozwiązań, rada rodziców może wystąpić do organu nadzoru pedagogicznego. Kuratorium przyśle do szkoły wizytatora, który sprawdzi, czy dyrektor dołożył wszelkich starań, aby znaleźć anglistę - mówi Prawo.pl prof. Antoni Jeżowski. - Wizytator może zalecić znalezienie nauczyciela lub pomóc szkole to zrobić - dodaje.

Natomiast zastosować żadnych środków wizytator nie musi, zwłaszcza gdy nie dopatrzy się żadnych nieprawidłowości. Według prof. Antoniego Jeżowskiego przepisy powinny być bardziej elastyczne. - Być może, jeżeli w szkole nie będzie nauczyciela danego przedmiotu i nie można go zatrudnić, powinna istnieć możliwość przesunięcia realizacji podstawy programowej na kolejny rok - mówi ekspert. Dzięki temu lekcje by nie przepadały, a uczniowie nie marnowaliby czasu na lekcjach, które nic nie wnoszą, bo są to np. spędzone pod opieką bibliotekarza godziny, na których odrabiają lekcje. Gorzej, gdy problem dotyczył będzie więcej niż jednego przedmiotu.

 


W dobrym zespole łatwiej o specjalistę

-  Częste zmiany sprawiły, że brakuje zaufania do systemu, zniechęca kontrola, biurokracja. Praca w korporacji wydaje się przy tym mieć dużo bardziej ludzką twarz. A i trochę warto się uczyć od sektora prywatnego, bo moje doświadczenie pokazuje, że ze znalezieniem kadr, mimo niekorzystnych warunków finansowych, nie będą miały te szkoły i placówki, w których panuje dobra atmosfera. Warto więc zadbać o budowę zgranego zespołu i dobry klimat w pracy - ocenia Marek Pleśniar.

Sprawdź w LEX: Czy z godzin do dyspozycji dyrektora wystawia się oceny bieżące i roczne? >

Nauczycieli brakuje zwłaszcza w dużych miastach.  Na początku roku szkolnego w Warszawie poszukiwano 4 tys. nauczycieli - m.in. 1,7 tys. w szkołach podstawowych, aż 1,4 tys. w szkołach ponadpodstawowych, blisko 600 nauczycieli przedszkolnych i 400 pedagogów specjalnych. I to mimo zachęt ze strony miasta, które przeznaczyło 39 mln zł na podwyżki dla nauczycieli, które objęły 9,6 tysiąca nauczycieli stażystów i kontraktowych.

Sprawdź w LEX: Czy nauczycielowi wychowawcy klasy przebywającemu na długotrwałym zwolnieniu lekarskim można odebrać dodatek za wychowawstwo, jeśli w tym casie obowiązki wychowawcy przejmuje inny nauczyciel? >