Ogólne zasady eksploatacji urządzeń energetycznych.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA GÓRNICTWA I ENERGETYKI
z dnia 1 września 1967 r.
w sprawie ogólnych zasad eksploatacji urządzeń energetycznych.

Na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 maja 1962 r. o gospodarce paliwowo-energetycznej (Dz. U. Nr 32, poz. 150) zarządza się, co następuje:

Rozdział  1.

Przepisy ogólne.

§  1.
Zarządzenie dotyczy urządzeń energetycznych wymienionych w § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 stycznia 1963 r. w sprawie określenia rodzajów urządzeń energetycznych objętych przepisami ustawy o gospodarce paliwowo-energetycznej (Dz. U. Nr 3, poz. 16).
§  2.
1.
Zarządzenie ustala ogólne zasady eksploatacji urządzeń energetycznych w jednostkach gospodarki uspołecznionej, zwanych dalej "zakładami".
2.
Szczegółowe zasady eksploatacji poszczególnych rodzajów urządzeń energetycznych regulują odrębne przepisy, wydawane przez Ministra Górnictwa i Energetyki, zwane dalej "szczegółowymi przepisami eksploatacji".
3.
Przepisy zarządzenia należy również stosować przy eksploatacji urządzeń energetycznych w zakładach górniczych, o ile przepisy dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy oraz bezpieczeństwa pożarowego w zakładach górniczych, przepisy o prowadzeniu ruchu zakładów górniczych lub normy obowiązujące w zakładach górniczych nie stanowią inaczej.
§  3.
Ilekroć w zarządzeniu jest mowa:
1)
o eksploatacji urządzeń energetycznych - należy przez to rozumieć prowadzenie ruchu tych urządzeń oraz utrzymanie ich w należytym stanie technicznym,
2)
o służbach eksploatacyjnych - należy przez to rozumieć osoby, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 20 sierpnia 1965 r. w sprawie kwalifikacji osób sprawujących kierownictwo i dozór nad eksploatacją urządzeń energetycznych (Dz. U. Nr 38, poz. 238), w rozporządzeniu Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 20 sierpnia 1965 r. w sprawie kwalifikacji osób wykonujących usługi w zakresie konserwacji i naprawy urządzeń energetycznych (Dz. U. Nr 38, poz. 239) oraz w rozporządzeniu Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 20 sierpnia 1965 r. w sprawie wykazu stanowisk i kwalifikacji osób obsługujących urządzenia energetyczne (Dz. U. Nr 38, poz. 240).

Rozdział  2.

Służby eksploatacyjne.

§  4.
Służby eksploatacyjne są obowiązane do prowadzenia eksploatacji urządzeń energetycznych zgodnie z przepisami zarządzenia oraz szczegółowymi przepisami o eksploatacji oraz zgodnie z obowiązującymi instrukcjami o eksploatacji poszczególnych urządzeń energetycznych.
§  5.
1.
Do zakresu działania osób sprawujących dozór nad eksploatacją urządzeń energetycznych (osób dozoru) należy:
1)
bezpośrednie prowadzenie eksploatacji określonych urządzeń energetycznych zgodnie z zasadami techniki oraz wymaganiami bezpieczeństwa i higieny pracy,
2)
bezpośrednie kierowanie czynnościami osób zajmujących się obsługą, konserwacją lub naprawami urządzeń energetycznych,
3)
kontrola stosowania instrukcji o eksploatacji,
4)
nadzorowanie właściwego przygotowania i organizacji miejsc pracy w sposób zabezpieczający przed wypadkami przy pracy,
5)
kontrolowanie realizacji programów pracy urządzeń energetycznych,
6)
nadzorowanie i wykonywanie pomiarów niezbędnych do racjonalnej gospodarki paliwowo-energetycznej, a w szczególności pomiarów zużycia paliw i energii, parametrów roboczych oraz stopnia wykorzystania urządzeń energetycznych,
7)
kontrolowanie zapisów ruchowych oraz sporządzanie ustalonych raportów i sprawozdań,
8)
inicjowanie przedsięwzięć zmierzających do usprawnienia eksploatacji urządzeń energetycznych.
2.
Do zakresu działania osób sprawujących kierownictwo nad eksploatacją urządzeń energetycznych (osób kierownictwa) należy:
1)
prowadzenie gospodarki paliwowo-energetycznej określonego działu (wydziału, sekcji),
2)
kierowanie za pośrednictwem osób dozoru czynnościami osób obsługujących urządzenia energetyczne oraz osób wykonujących konserwacje i naprawy urządzeń energetycznych,
3)
kierowanie opracowaniem i prowadzeniem dokumentacji niezbędnej do prawidłowej eksploatacji urządzeń energetycznych,
4)
udział w przyjmowaniu urządzeń energetycznych do eksploatacji,
5)
opracowywanie projektów instrukcji o eksploatacji,
6)
współpraca z organami upoważnionymi do dysponowania mocą urządzeń energetycznych przyłączonych do wspólnej sieci,
7)
opracowywanie programów pracy urządzeń energetycznych, ze szczególnym uwzględnieniem pracy tych urządzeń w godzinach największego obciążenia układu energetycznego,
8)
inicjowanie przedsięwzięć zmierzających do usprawnienia gospodarki paliwowo-energetycznej.
3.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do tych osób kierownictwa, które jako osoby dozoru bezpośrednio prowadzą eksploatację określonych urządzeń energetycznych.
§  6.
1.
Zakres działania osób obsługujących urządzenia energetyczne oraz osób wykonujących usługi w zakresie konserwacji i naprawy urządzeń energetycznych powinien wynikać z instrukcji o eksploatacji urządzeń energetycznych.
2.
Instrukcje o eksploatacji powinny być opracowane na podstawie zarządzenia i szczegółowych przepisów o eksploatacji oraz na podstawie dokumentacji fabrycznej, a w szczególności fabrycznych instrukcji o obsłudze urządzenia powinny określać:
1)
ogólną charakterystykę techniczną urządzenia energetycznego i niezbędne warunki techniczne eksploatacji,
2)
czynności związane z uruchomieniem, obsługą w czasie pracy i zatrzymaniem urządzenia energetycznego w warunkach normalnej eksploatacji,
3)
wymagania w zakresie konserwacji urządzeń energetycznych,
4)
zasady postępowania w razie awarii, pożaru lub innych zakłóceń w pracy urządzenia energetycznego,
5)
zakresy i terminy wykonywania zapisów ruchowych (wskazania aparatury kontrolno-pomiarowej, manipulacje ruchowe i inne),
6)
zakresy i terminy prób, pomiarów, przeglądów i remontów,
7)
wymagania dotyczące ochrony przed porażeniem, pożarem, wybuchem oraz inne wymagania w zakresie bezpieczeństwa obsługi i otoczenia.
3.
Instrukcję o eksploatacji zatwierdza kierownik zakładu.
§  7.
Wyciąg z instrukcji o eksploatacji określający podstawowe czynności związane z obsługą urządzenia, a w szczególności zasady postępowania na wypadek awarii, pożaru lub innych zakłóceń, powinien być umieszczony w widocznym miejscu pracy urządzenia.

Rozdział  3.

Dokumentacja techniczna.

§  8.
1.
Każde urządzenie energetyczne w zakładzie powinno mieć odpowiednią dokumentację techniczną.
2.
Do dokumentacji technicznej zalicza się:
1)
dokumentację fabryczną dostarczoną przez dostawcę urządzenia w zakresie ustalonym obowiązującymi przepisami lub w drodze porozumienia między dostawcą i odbiorcą urządzeń, a obejmującą w szczególności świadectwa, karty gwarancyjne, fabryczne instrukcje o obsłudze, opisy techniczne oraz rysunki konstrukcyjne, montażowe i zestawieniowe,
2)
dokumentację eksploatacyjną obejmującą:
a)
dokumenty przyjęcia urządzenia do eksploatacji,
b)
instrukcje o eksploatacji,
c)
książki i raporty pracy urządzenia energetycznego (w zależności od potrzeb),
d)
dokumenty dotyczące przeglądów, konserwacji i remontów urządzenia energetycznego,
e)
wyniki prób i pomiarów okresowych i doraźnych (protokoły),
f)
dokumenty dotyczące uszkodzeń,
g)
dokumenty określone przepisami szczególnymi (np. o dozorze technicznym), wykazy lub opisy sprzętu ochronnego, zabezpieczającego itp.,
h)
wykaz niezbędnych części zapasowych i stan ich posiadania.
§  9.
1.
Jeżeli szczegółowe przepisy o eksploatacji nie stanowią inaczej, kierownicy zakładów, kierując się wymaganiami § 8, ustalą niezbędną dokumentację eksploatacyjną dla poszczególnych urządzeń energetycznych zakładu.
2.
Dokumentacja eksploatacyjna powinna być bieżąco aktualizowana.
3.
Zasady i tryb prowadzenia dokumentacji technicznej w zakładzie określa kierownik zakładu.

Rozdział  4.

Przyjmowanie urządzeń energetycznych do eksploatacji.

§  10.
1.
Jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, decyzję o przyjęciu urządzenia energetycznego do eksploatacji podejmuje kierownik zakładu, wyznaczając osoby kierownictwa i dozoru odpowiedzialne za eksploatację urządzenia.
2.
Przyjęcie urządzenia energetycznego do eksploatacji może nastąpić po:
1)
sprawdzeniu kompletności dokumentacji technicznej,
2)
przeprowadzeniu prób i pomiarów w zakresie umożliwiającym stwierdzenie, czy urządzenie odpowiada oznaczonym warunkom technicznym,
3)
sprawdzeniu, czy urządzenie jest dopuszczone do ruchu lub obrotu zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami,
4)
sprawdzeniu, czy przeprowadzony został odbiór techniczny przez organy dozoru technicznego, o ile urządzenie takiemu odbiorowi podlega,
5)
sprawdzeniu, czy stan urządzenia i przygotowanie jego miejsca pracy odpowiadają warunkom technicznym oraz wymaganiom bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony przeciwpożarowej,
6)
sporządzeniu protokołu przyjęcia urządzenia energetycznego do eksploatacji.
3.
Protokół przyjęcia urządzenia energetycznego do eksploatacji powinien zawierać:
1)
wyniki przeprowadzonych prób i pomiarów (ust. 2 pkt 2),
2)
wykaz braków i usterek, ze wskazaniem terminu ich usunięcia,
3)
wykaz dokumentacji technicznej, materiałów i części zamiennych,
4)
stwierdzenie, czy zostały spełnione wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony przeciwpożarowej,
5)
stwierdzenie, czy urządzenie energetyczne może być przyjęte do eksploatacji.
§  11.
1.
W uzasadnionych wypadkach kierownik zakładu, za zgodą inspektora pracy, może powziąć decyzję o przyjęciu do eksploatacji urządzenia energetycznego nie odpowiadającego w pełni oznaczonym warunkom technicznym, jeżeli nie spowoduje to zagrożenia bezpieczeństwa obsługi i otoczenia, a nieprzyjęcie urządzenia energetycznego do eksploatacji mogłoby spowodować straty gospodarcze lub zakłócenia w pracy innych urządzeń.
2.
Urządzenia energetyczne, o których mowa w ust. 1, nie mogą być eksploatowane dłużej niż 6 miesięcy. Po upływie tego okresu urządzenie energetyczne może być dalej eksploatowane, pod warunkiem spełnienia wymagań określonych w § 10.
§  12.
Dla urządzenia energetycznego przyjętego do eksploatacji kierownik zakładu powinien wyznaczyć pracowników służby eksploatacyjnej, posiadających wymagane kwalifikacje w zakresie eksploatacji urządzeń energetycznych właściwej grupy i wymagane zaświadczenia kwalifikacyjne oraz odpowiednio poinstruowanych i wyposażonych w środki i materiały niezbędne do prowadzenia eksploatacji urządzenia energetycznego.

Rozdział  5.

Prowadzenie eksploatacji urządzeń energetycznych.

§  13.
Osoby kierownictwa i dozoru prowadzące eksploatację urządzenia energetycznego powinny zapewnić w szczególności właściwe i zgodne z przeznaczeniem wykorzystanie urządzenia, ekonomiczne użytkowanie paliw i energii oraz pełne bezpieczeństwo obsługi i otoczenia.
§  14.
1.
Wskazania aparatury kontrolno-pomiarowej, obejmujące w szczególności wielkości zużycia paliw i energii, powinny być bieżąco rejestrowane przez osoby obsługujące urządzenie energetyczne.
2.
W ustalonych okresach zapisy, o których mowa w ust. 1, powinny być analizowane przez osoby kierownictwa i dozoru w celu oceny:
1)
racjonalności stosowania oraz stopnia wykorzystania urządzeń energetycznych i osiąganej przez nich sprawności,
2)
prawidłowości założeń do przyjętych programów pracy oraz układów pracy urządzeń energetycznych.
3.
Na podstawie wyników analizy należy podejmować niezbędne przedsięwzięcia zmierzające do usprawnienia gospodarki paliwowo-energetycznej w zakładzie (§ 5 ust. 2 pkt 8).
§  15.
1.
Programy pracy odbiorników energii lub paliw gazowych powinny przewidywać taki przebieg obciążenia, ażeby w godzinach największego obciążenia układu energetycznego ilość pobieranej energii oraz paliw gazowych była najmniejsza.
2.
Przepis ust. 1 nie dotyczy urządzeń, których wielkość obciążenia jest niezależna od zakładu.
§  16.
1.
W terminach ustalonych przez kierownika zakładu należy dokonywać oceny stanu urządzeń energetycznych, ich zdolności do dalszej niezawodnej pracy, warunków eksploatacji, a zwłaszcza warunków bezpieczeństwa i higieny pracy - na podstawie wyników przeprowadzanych okresowo przeglądów oraz prób i pomiarów.
2.
W zakres przeglądu wchodzi:
1)
sprawdzenie stanu technicznego urządzenia energetycznego oraz stanu pomieszczenia, w którym odbywa się jego eksploatacja,
2)
stwierdzenie stopnia zużycia lub uszkodzenia urządzeni energetycznego lub jego części,
3)
sprawdzenie prawidłowości wskazań aparatury kontrolno-pomiarowej,
4)
niezbędne próby i pomiary.
3.
Próby i pomiary powinny dotyczyć:
1)
wielkości charakteryzujących niezawodność i bezpieczeństwo pracy urządzenia,
2)
parametrów techniczno-ekonomicznych, zwłaszcza dotyczących wydajności oraz sprawności pracy urządzeń (w szczególności strat energetycznych).
4.
Wyniki prób i pomiarów należy uznać za zadowalające, jeżeli odpowiadają one wartościom dopuszczalności podanym w szczegółowych przepisach o eksploatacji lub w odpowiedniej dokumentacji technicznej urządzenia energetycznego.
5.
Wyniki prób i pomiarów powinny być porównane z uzyskanymi w poprzednim okresie, a jeżeli wykazują znaczne pogorszenie - urządzenie należy poddać wzmożonemu nadzorowi i zwiększyć częstość prób i pomiarów.
§  17.
W wyniku przeprowadzonego przeglądu należy:
1)
wykonać niezbędne zabiegi konserwacyjne,
2)
usunąć stwierdzone usterki,
3)
wymienić zużywające się szybko części urządzenia.
§  18.
Przy ustalaniu terminów i zakresu przeglądowi prób i pomiarów należy uwzględniać lokalne warunki pracy urządzenia, jego stopień ważności w procesie technologicznym, wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy oraz czynniki zmniejszające niezawodność pracy urządzenia, a w szczególności:
1)
okresowe nasilenie skrajnie niskich albo skrajnie wysokich temperatur otoczenia, wyładowań atmosferycznych itp.,
2)
wzmożony stopień zapylenia, zawilgocenia itp.,
3)
przeciążenie,
4)
stopień wyposażenia w urządzenia zabezpieczające i sygnalizacyjne,
5)
niezawodność konstrukcji urządzenia i przebieg jego dotychczasowej pracy,
6)
inne warunki pracy urządzenia.
§  19.
Jeżeli w okresie między kolejnymi planowanymi przeglądami (§ 16) wystąpią przejawy nasuwające przypuszczenie, że urządzenie energetyczne mogłoby ulec uszkodzeniu, należy przeprowadzić przegląd doraźny tego urządzenia na podstawie programu ustalonego każdorazowo w zależności od zaistniałych okoliczności.
§  20.
1.
Osoba sprawująca dozór nad eksploatacją urządzenia energetycznego powinna wstrzymać ruch tego urządzenia w razie stwierdzenia uszkodzeń lub zakłóceń uniemożliwiających normalną eksploatację.
2.
Jeżeli ruch urządzenia energetycznego stwarza zagrożenie bezpieczeństwa obsługi lub otoczenia, decyzję o wstrzymaniu ruchu urządzenia powinna powziąć osoba obsługująca to urządzenie, zawiadamiając o tym właściwą osobę dozoru.
3.
Urządzenie energetyczne powinno być przekazane do remontu lub wycofane z eksploatacji, jeżeli zostanie stwierdzone:
1)
pogorszenie stanu technicznego poniżej wartości dopuszczalnych dla tego urządzenia, ustalonych w szczegółowych przepisach o eksploatacji lub instrukcji o eksploatacji,
2)
uszkodzenie urządzenia zagrażające niezawodności ruchu lub uniemożliwiające dalszą jego pracę, a zwłaszcza zagrażające bezpieczeństwu obsługi i otoczenia.
4.
Decyzję o wycofaniu urządzenia energetycznego z eksploatacji podejmuje kierownik zakładu na wniosek osoby sprawującej kierownictwo nad eksploatacją tego urządzenia.
5.
Przepis ust. 4 nie dotyczy wypadków, w których decyzję o wycofaniu urządzenia z eksploatacji podejmuje jednostka upoważniona do dysponowania mocą urządzeń energetycznych przyłączonych do wspólnej sieci lub inny organ upoważniony do tego na podstawie przepisów szczególnych.
§  21.
1.
W wyniku wykonania remontu urządzenie energetyczne powinno być doprowadzone do stanu odpowiadającego warunkom technicznym, wynikającym z przepisów zarządzenia lub szczegółowych przepisów o eksploatacji.
2.
Remont powinien być wykorzystany do modernizacji urządzenia energetycznego w celu poprawienia parametrów techniczno-ekonomicznych.

Rozdział  6.

Przepisy przejściowe i końcowe.

§  22.
Kierownicy zakładów przeanalizują stosowane w zakładzie zasady eksploatacji urządzeń energetycznych, zakres działania służb eksploatacyjnych, stan dokumentacji technicznej oraz obowiązujące instrukcje o eksploatacji i dostosują je do wymagań zarządzenia w terminie jednego roku od dnia wejścia zarządzenia w życie.
§  23.
Jeżeli szczegółowe przepisy o eksploatacji przewidują wymagania wyższe od określonych w zarządzeniu, mają zastosowanie w tym zakresie postanowienia szczegółowych przepisów o eksploatacji.
§  24.
1.
W wyjątkowych wypadkach uzasadnionych ważnymi względami technicznymi i ekonomicznymi kierownik jednostki nadrzędnej nad zakładem może - po uzyskaniu zgody właściwego terenowo okręgowego inspektoratu gospodarki paliwowo-energetycznej lub właściwego okręgowego urzędu górniczego w odniesieniu do zakładów górniczych - zezwolić na eksploatację urządzeń w sposób odmienny niż to przewidują przepisy niniejszego zarządzenia i szczegółowe przepisy o eksploatacji, jeżeli nie spowoduje to obniżenia stanu bezpieczeństwa i higieny pracy ani stanu ochrony przeciwpożarowej.
2.
Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, powinno określać sposób odmiennej eksploatacji i czas jej trwania.
§  25.
1.
Tracą moc dotychczasowe przepisy w zakresie uregulowanym niniejszym zarządzeniem.
2.
W szczególności - stosownie do przepisów art. 21 ustawy z dnia 30 maja 1962 r. o gospodarce paliwowo-energetycznej (Dz. U. Nr 32, poz. 150) - tracą moc:
1)
część 1 "Przepisów eksploatacji technicznej urządzeń elektrycznych w zakładach przemysłowych", zatwierdzonych przez Ministra Energetyki dnia 9 lutego 1958 r., zmienionych zarządzeniem nr 120 Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 23 czerwca 1958 r.,
2)
w części I "Przepisów eksploatacji elektrowni i sieci", zatwierdzonych przez Ministra Górnictwa i Energetyki dnia 16 grudnia 1959 r.:
a)
pkt 1 "Dokumentacja techniczna",
b)
pkt 2 "Przyjęcie do eksploatacji podstawowych urządzeń energetycznych",
c)
pkt 9 "Sprawozdawczość techniczna".
§  26.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ruszył pilotaż opasek telemedycznych

Do przychodni rodzinnych we wrześniu trafią teleopaski medyczne. Ma z nich skorzystać co najmniej tysiąc pacjentów. Wybiorą ich lekarze spośród tych, którzy przebywali w szpitalu z powodu zakażenia koronawirusem lub u których rentgen wykrył zmiany świadczące o kontakcie z wirusem. Taka opaska zwykle mierzy puls, przebyte kroki i temperaturę, a dane przekazuje do platformy cyfrowej.

Jolanta Ojczyk 21.07.2021
Biura rachunkowe czekają trudne obowiązki

Już od 31 lipca biura rachunkowe muszą sprawdzać transakcje swoich klientów i te podejrzane zgłaszać do Generalnego Inspektora Informacji Finansowej. Nowe obowiązki wynikają z przepisów o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy. Problem w tym, że nie są one zbyt precyzyjnie określone – a trzeba wdrożyć wiele szczegółowych procedur. Za ich brak grożą milionowe kary.

Krzysztof Koślicki 21.07.2021
Karta lokalizacji podróżnego w końcu elektroniczna, ale niedoskonała

Osoby przylatujące do Polski z zagranicy muszą wypełniać kartę lokalizacji podróżnego. Dotychczas były one w formie papierowej. Po ponad roku pandemii Główny Inspektorat Sanitarny w końcu przygotował KLP online. Będzie ona dostępna od soboty 17 lipca. Niestety na stronie, gdzie można wypełnić KLP, brak jest aktualnych danych o wymaganiach dla podróżnych w związku z Covid-19.

Jolanta Ojczyk 17.07.2021
Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego zyskał status państwowego

Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego - Państwowy Zakład Higieny za sprawą rozporządzenia prezesa Rady Ministrów zmienił nazwę i status. Obecnie jest to już Państwowy Instytut Badawczy, z nowymi zadaniami i większym finansowaniem. Będzie on prowadził kompleksowe badania epidemiologiczne, laboratoryjne ośrodki referencyjne oraz laboratorium bezpieczeństwa żywności.

Jolanta Ojczyk 13.07.2021
Prezydent podpisał nowelizację ustawy o kołach gospodyń wiejskich

Prezydent podpisał nowelizację ustawy o Kołach Gospodyń Wiejskich. Nowe przepisy mają zapewnić kompleksową regulację kwestii związanych z tworzeniem, organizacją i funkcjonowaniem takich kół. Ustawa wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Katarzyna Kubicka-Żach 05.07.2021
Ustawa podpisana - minister finansów przejmie prokuratorskie depozyty

Depozyty uzyskane w związku z postępowaniami prowadzonymi lub nadzorowanymi przez prokuraturę oraz związane z bieżącym funkcjonowaniem powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury nie będą przechowywane na rachunkach poszczególnych jednostek prokuratury tylko na rachunkach depozytowych ministra finansów, prowadzonych przez Bank Gospodarstwa Krajowego.

Krzysztof Sobczak 05.07.2021