Wytyczne co do wykonywania prawa pierwokupu nieruchomości w miastach i osiedlach.

UCHWAŁA Nr 62
RADY MINISTRÓW
z dnia 16 lutego 1962 r.
w sprawie wytycznych co do wykonywania prawa pierwokupu nieruchomości w miastach i osiedlach.

Na podstawie art. 35 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 32, poz. 159) Rada Ministrów uchwala, co następuje:
§  1.
Powołane w uchwale artykuły bez bliższego określenia oznaczają artykuły ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 32, poz. 159).
§  2.
Prezydium miejskiej rady narodowej, a w miastach nie stanowiących powiatów i w osiedlach prezydium powiatowej rady narodowej po wysłuchaniu opinii prezydium właściwej rady narodowej miasta lub osiedla (art. 30) skorzysta z prawa pierwokupu w razie sprzedaży nieruchomości nie stanowiącej własności Państwa, położonej na terenie określonym w art. 1 ust. 1. pkt 1 ustawy, kierując się wytycznymi niniejszej uchwały. Wytycznymi tymi kierują się również prezydia wojewódzkich rad narodowych przy wykonywaniu zadań wynikających z art. 32 ust. 3.
§  3.
1.
Prezydium właściwej rady narodowej powinno skorzystać z prawa pierwokupu nieruchomości niezbędnych dla realizacji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub wstępnie ustalonych założeń tego planu w okresie bieżącego i następnego planu pięcioletniego, jeżeli nie zachodzą warunki wywłaszczania nieruchomości; w szczególności prezydium powinno skorzystać z prawa pierwokupu nieruchomości, które mogą być przeznaczone jako nieruchomości zamienne:
1)
dla właścicieli wywłaszczonych nieruchomości, którym przysługuje nieruchomość zamienna,
2)
dla wieczystych użytkowników, których prawa wieczystego użytkowania wywłaszczono,
3)
dla właścicieli nieruchomości położonych w obrębie obszaru urbanizacyjnego, za które przysługuje właścicielowi odszkodowanie (art. 23 ust. 3).
2.
Prezydium właściwej rady narodowej powinno również korzystać z prawa pierwokupu w innych przypadkach, szczególnie uzasadnionych względami gospodarczymi, zwłaszcza o ile nabycie terenu w innym trybie byłoby utrudnione lub związane z niewspółmiernie wysokimi kosztami.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 mają również zastosowanie w razie sprzedaży części nieruchomości, a także udziału we własności nieruchomości lub części takiego udziału, o ile część nieruchomości lub udział we własności mogą być wykorzystane dla celów określonych w tych przepisach.
§  4.
1.
Prezydium właściwej rady narodowej (§ 2) nie powinno korzystać z prawa pierwokupu, jeżeli w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub we wstępnie ustalonych założeniach tego planu nieruchomość jest przeznaczona na cele uzasadniające wywłaszczenie.
2.
Prezydium właściwej rady narodowej nie powinno korzystać z prawa pierwokupu nieruchomości położonej na obszarze, co do którego została powzięta uchwała wojewódzkiej rady narodowej (rady narodowej miasta wyłączonego z województwa), zawierająca wniosek o uznanie obszaru za obszar urbanizacyjny, lub uchwała rady narodowej niższego stopnia w sprawie zwrócenia się do wojewódzkiej rady narodowej (rady narodowej miasta wyłączonego z województwa) o uchwalenie takiego wniosku.
3.
Prezydium właściwej rady narodowej nie powinno korzystać również z prawa pierwokupu nieruchomości obejmujących:
1)
domy jednorodzinne lub lokale w małych domach mieszkalnych,
2)
budynki przeznaczone na warsztaty rzemieślnicze,
3)
budynki położone w miejscowościach uzdrowiskowych lub letniskowych – przeznaczone na prowadzenie małych pensjonatów,
4)
gospodarstwa sadownicze lub ogrodnicze

– jeżeli przeznaczenie tych nieruchomości odpowiada planowi zagospodarowania przestrzennego lub wstępnie ustalonym założeniom tego planu. Jeżeli jednak domy i budynki wymienione w pkt 1–3 są położone na działkach o powierzchni przekraczającej powierzchnię normatywną, prezydium właściwej rady narodowej powinno skorzystać z prawa pierwokupu w stosunku do części powierzchni stanowiącej nadwyżkę ponad powierzchnię normatywną, jeżeli nadwyżka ta może być wykorzystana na cele przewidziane w § 3 ust. 1.

4.
Nie należy korzystać z prawa pierwokupu, gdy spółdzielcze zrzeszenie budowy domów jednorodzinnych przenosi na poszczególnych członków własność domów wraz z działkami zajętymi pod ich budowę.
§  5.
Przepisy §§ 2–4 mają odpowiednie zastosowanie w przypadkach, w których prezydium rady narodowej służy prawo wykupu. Prawa wykupu nie należy jednak stosować w razie darowizny nieruchomości przez cudzoziemca dewizowego na rzecz obywatela polskiego zamieszkałego w kraju.
§  6.
Z prawa pierwokupu nie korzysta się przy sprzedaży nieruchomości, stanowiących własność byłych zakładów ubezpieczeń, przeprowadzanej na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 czerwca 1959 r. w sprawie zasad i trybu likwidacji zakładów ubezpieczeń, które utraciły prawo do wykonywania działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. z 1959 r. Nr 40, poz. 253 i z 1961 r. Nr 30, poz. 148).
§  7.
Uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1962.23.98

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Wytyczne co do wykonywania prawa pierwokupu nieruchomości w miastach i osiedlach.
Data aktu: 16/02/1962
Data ogłoszenia: 15/03/1962
Data wejścia w życie: 15/03/1962