Państwowe stypendia dla młodzieży szkół wyższych.

UCHWAŁA
RADY MINISTRÓW
z dnia 31 grudnia 1949 r.
W sprawie państwowych stypendiów dla młodzieży szkól wyższych.

Celem planowego przyspieszenia procesu wyrastania ludowej inteligencji z młodzieży pochodzenia robotniczego oraz mało-i średniorolnego - jako kadr fachowców i pracowników naukowych dla potrzeb gospodarki narodowej- Rada Ministrów uchwala wprowadzić państwowy system stypendialny.
§  1.
Przepisy niniejszej uchwały stosują się do stypendiów dla młodzieży wszystkich typów szkół wyższych z wyjątkiem szkół artystycznych.
§  2.
1.
Państwowe fundusze stypendialne w zakresie, oznaczonym w § 1, koncentruje się w budżecie państwowym - w częściach Ministerstw: Oświaty i Zdrowia.
2.
Równocześnie zabrania się uprawiania działalności stypendialnej w jakiejkolwiek formie przez wszystkie inne resorty, podległe im urzędy i przedsiębiorstwa, instytucje państwowe i związki samorządu terytorialnego.
§  3.
Prezydium Rządu ustala corocznie w drodze uchwały, powziętej na wniosek Ministrów: Oświaty i Zdrowia, państwowy plan stypendialny na dany rok akademicki, określając w nim:
1)
wysokość państwowych funduszów stypendialnych i ich podział między resorty, którym podlegają szkoły wyższe,
2)
wysokość miesięcznych kwot stypendiów zwyczajnych i mieszkaniowych ze zróżnicowaniem według kierunków i lat studiów,
3)
ogólną ilość stypendiów z podziałem na ich rodzaje oraz na kierunki i lata studiów.
§  4.
Kryteriami miarodajnymi przy przyznawaniu stypendium państwowego są: pochodzenie społeczne, postępy w nauce i postawa ideowa studenta.
§  5.
Stypendium państwowe przyznaje się w formie zasiłku pieniężnego, wypłacanego bezpośrednio stypendyście przez szkołę wyższą, do której stypendysta należy.
§  6.
Stypendia państwowe są następującego rodzaju:
1)
stypendia zwyczajne,
2)
premie stypendialne,
3)
stypendia mieszkaniowe/
4)
stypendia dyplomowe.
§  7.
Stypendium zwyczajne przyznaje się zasadniczo na cały czas trwania studiów i wypłaca się je w każdym roku akademickim miesięcznie przez 10 miesięcy - od 1 października do 31 lipca.
§  8.
1.
Stypendium zwyczajne przyznaje się wszystkim absolwentom Studium Przygotowawczego, przyjętym na pierwszy rok studiów w szkole wyższej.
2.
Pozostałym studentom, przyjętym na pierwszy rok studiów, może być przyznane stypendium zwyczajne, jeżeli:
1)
student wykazuje się dostatecznymi postępami w nauce i pracą społeczną,
2)
student, jego rodzice lub opiekunowie nie są w stanie pokryć kosztów utrzymania studenta w czasie studiów.
3.
Po ukończeniu pierwszego roku studiów przedłuża się Studentowi stypendium zwyczajne corocznie na każdy dalszy rok studiów zależnie od uzyskania przez stypendystę zaliczenia mu poprzedniego roku studiów w przepisanym terminie i od jego zachowywania się w sposób godny stypendysty Państwa Ludowego oraz od wykazania warunku, wymienionego w ust. 2 pkt. 2).
§  9.
1.
O pierwszeństwie do uzyskania stypendium zwyczajnego stanowią: pochodzenie społeczne studenta i jego postępy w nauce.
2.
Ze względu na pochodzenie społeczne pierwszeństwo do stypendium przysługuje dzieciom robotników, chłopów mało- i średniorolnych i osób z inteligencji pracującej.
§  10.
Liczba stypendiów zwyczajnych, przyznanych dzieciom robotników oraz chłopów mało- i średniorolnych, powinna w skali państwowej wynosić co najmniej 60«/» ogólnej liczby przyznanych stypendiów zwyczajnych.
§  11.
O wysokości stypendium zwyczajnego stanowi kierunek studiów i kolejny rok przepisanego ich trwania - według stawek, przewidzianych w państwowym planie stypendialnym.
§  12.
Stypendysta, który w przepisanym terminie uzyskał zaliczenie roku studiów z ogólnym wynikiem co najmniej dobrym i zachowywał się w sposób godny stypendysty Państwa Ludowego, otrzymuje ponadto jednorazową premię stypendialną w wysokości pobieranego dotąd miesięcznego stypendium zwyczajnego.
§  13.
W miejscowościach, w których domy akademickie nie zaspakajają istotnych potrzeb mieszkaniowych studentów, mogą być studentom przyznane - niezależnie od stypendiów zwyczajnych - stypendia mieszkaniowe w wysokości, odpowiadającej przeciętnym czynszom miejscowym, jednak nie większej niż 3.000.- zł. miesięcznie.
§  14.
Studenci szkół technicznych oraz szkół i wydziałów lekarskich, rolniczych, leśnych i ogrodniczych, którzy wysłuchali wykładów i uzyskali zaliczenie ćwiczeń oraz kolokwiów obowiązujących na ostatnim roku studiów, a nie mogli z przyczyn od nich niezależnych (pracy zarobkowej, stanu zdrowia i t. p.) ukończyć studiów w przepisanym terminie, mogą uzyskać stypendia- dyplomowe na dokończenie studiów.
§  15.
Stypendium zwyczajne i mieszkaniowe przyznaje:
1)
studentom przyjętym na pierwszy rok studiów-organ, który decyduje o przyjęciu na ten rok studiów,
2)
studentom wyższych lat studiów - Wydziałowa Komisja Stypendialna w składzie: przedstawiciela właściwego dla danej szkoły wyższej Ministra - jako przewodniczącego, dwóch członków Rady Wydziałowej - w tym: dziekana i przedstawiciela Komitetu Koordynacyjnego Demokratycznej Profesury oraz dwóch studentów danego Wydziału, z których jeden jest przedstawicielem Federacji Polskich Organizacji Studenckich (FPOS) a drugi przedstawicielem Związku Akademickiej Młodzieży Polskiej (ZAMP).
§  16. 1
Od uchwały odmawiającej przyznania stypendium zwyczajnego i mieszkaniowego przysługuje zainteresowanemu odwołanie do delegata właściwego Ministra do spraw młodzieży. Delegat może w razie potrzeby zasięgnąć opinii właściwych organizacji społecznych.
§  17.
O przedłużeniu przyznanego stypendium zwyczajnego na następny rok studiów decyduje delegat właściwego Ministra do Spraw Młodzieży Szkół Wyższych na wniosek Wydziałowej Komisji Stypendialnej.
§  18.
Premie stypendialne przyznaje delegat Ministra do Spraw Młodzieży Szkół Wyższych na wniosek dziekana, zaś stypendia dyplomowe - właściwy Minister na wniosek Wydziałowej Komisji Stypendialnej-.
§  19.
1.
Znosi się dotychczasowe stypendia żywnościowe i dotacje ze Skarbu Państwa na stołówki studenckie, które powinny być prowadzone na zasadzie gospodarczej samowystarczalności.
2.
Stołówki akademickie podlegają przejęciu przez zakłady zbiorowego wyżywienia.
§  20.
Ministrowie: Oświaty i Zdrowia określą w drodze instrukcji szczegółowo tryb przyznawania stypendiów.
§  21.
Wykonanie uchwały porucza. się Ministrom: Oświaty i Zdrowia w porozumieniu z Ministrem Skarbu.
§  22.
Uchwała wchodzi w życie z dniem jej ogłoszenia w Monitorze Polskim z mocą obowiązującą od dnia 1 stycznia 1950 r.
1 § 16 zmieniony przez § 1 uchwały z dnia 27 września 1950 r. (M.P.50.A-109.1367) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 1 września 1950 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1950.A-4.38

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Państwowe stypendia dla młodzieży szkół wyższych.
Data aktu: 31/12/1949
Data ogłoszenia: 17/01/1950
Data wejścia w życie: 17/01/1950, 01/01/1950