Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego "Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów - Roczny program prac Unii w zakresie normalizacji europejskiej na 2019 r."[COM(2018) 686 final].

542. SESJA PLENARNA EKES-U, 20.3.2019-21.3.2019

Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego "Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów - Roczny program prac Unii w zakresie normalizacji europejskiej na 2019 r."

[COM(2018) 686 final]

(2019/C 228/10)

(Dz.U.UE C z dnia 5 lipca 2019 r.)

Sprawozdawczym: Elżbieta SZADZIŃSKA

Wniosek	Komisja Europejska, 14.12.2018
Podstawa prawna	Art. 304 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Sekcja odpowiedzialna	Jednolitego Rynku, Produkcji i Konsumpcji
Data przyjęcia przez sekcję	7.3.2019
Data przyjęcia na sesji plenarnej	20.3.2019
Sesja plenarna nr	542
Wynik głosowania (za/przeciw/wstrzymało się)	122/0/1

1. Wnioski i zalecenia

1.1. Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny z zadowoleniem przyjmuje roczny program prac Unii w zakresie normalizacji europejskiej na rok 2019, który jest ulepszeniem pakietu w sprawie normalizacji z roku 2011. Chociaż prace w ramach tej inicjatywy zostaną zakończone w 2019 г., to roczny program proponuje obszary, na których należy się skupić w ostatnim roku realizacji przez obecną Komisję.

1.2. Komitet corocznie przedstawia w formie opinii swoje uwagi i zalecenia do rocznych programów prac Komisji, gdyż docenia znaczenie norm dla wzrostu konkurencyjności na jednolitym rynku i rozwoju innowacyjnych produktów i usług oraz podnoszenia ich jakości i bezpieczeństwa z korzyścią dla konsumentów, przedsiębiorstw i środowiska f¹). Obecna opinia jest związana z opinią o "normach zharmonizowanych" ¹ .

1.3. Komitet widzi postęp w zapewnieniu inkluzywności i przejrzystości europejskiego systemu normalizacji poprzez aktywne uczestnictwo organizacji, o których mowa w załączniku III do rozporządzenia (UE) nr 1025/2012. Uczestnictwo przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego w systemie normalizacji nie powinno ograniczać się do poziomu unijnego i krajowego. Także ich udział w normalizacji międzynarodowej powinien uzyskać wsparcie, być rozszerzany i promowany.

1.3.1. Komitet docenia działania Komisji wspierające udział zainteresowanych podmiotów w pracach normalizacyjnych, szczególnie poprzez program "Horyzont 2020". Niemniej Komitet zaleca wzmocnienie istniejącego mechanizmu i lepsze informowanie o takich możliwościach. Pozwoli to małym i średnim przedsiębiorstwom nie tylko na udział w tworzeniu norm, ale również na ich wdrażanie.

1.3.2. Spójność pomiędzy normami europejskimi i normami międzynarodowymi przyczyni się do wzmocnienia konkurencyjnej pozycji przemysłu UE w globalnym łańcuchu wartości. Dlatego Komitet popiera dialog Komisji z międzynarodowymi organizacjami normalizacyjnymi oraz WTO i innymi forami międzynarodowymi. W tych ramach Komitet popiera wszelkie wysiłki i inicjatywy Komisji na rzecz przyspieszenia i większej efektywności procesu normalizacji, aby na poziomie międzynarodowym chronić i promować lepsze normy europejskie ² .

1.4. Europejski system normalizacji opiera się na partnerstwie publiczno-prywatnym. Kluczowe kierunki jego rozwoju w przyszłości zostały określone w rocznym programie prac Komisji. Komitet wyraża nadzieję, że partnerstwo obejmie jak najszersze grono podmiotów.

1.5. Tegoroczny program prac uzyskał wkład ze strony dialogu międzyinstytucjonalnego i zdaniem Komitetu kontynuowanie dialogu w przyszłości przyczyni się do wzmocnienia europejskiego systemu normalizacji. Już w swoich poprzednich opiniach dotyczących normalizacji Komitet wyraził gotowość powołania forum ad hoc, które angażowałoby szerokie grono zainteresowanych podmiotów ³ .

1.6. Program określa istotne, z punktu widzenia normalizacji, obszary: energia, gospodarka o obiegu zamkniętym, obronność, bezpieczeństwo, rynek wewnętrzny, jednolity rynek cyfrowy oraz współpraca międzynarodowa. Komitet zgadza się z celowością wyboru tych obszarów.

1.7. Komitet oczekuje na wyniki badania poświęconego wpływowi norm na gospodarkę i społeczeństwo. Zdaniem Komitetu badanie powinno również brać pod uwagę pośrednie skutki normalizacji, takie jak zatrudnienie ⁴ . Ponadto dla opracowania strategii i programów normalizacyjnych ważna powinna być ocena ex post.

1.8. Komitet ponawia apel o ścisłe monitorowanie wysiłków najważniejszych uczestników procesu normalizacji, zmierzających do zaangażowania w system normalizacji europejskiej jak najszerszego grona podmiotów. EKES może przede wszystkim utworzyć forum ad hoc w sprawie angażowania szerokiego grona podmiotów w system normalizacji europejskiej. Organ ten byłby odpowiedzialny za organizowanie rocznego wysłuchania publicznego, na którym oceniano by postępy poczynione w tym zakresie ⁵ .

2. Propozycje Komisji Europejskiej

2.1. Zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1025/2012 Komisja w komunikacie przedstawiła roczny program prac Unii na 2019 r. w zakresie normalizacji europejskiej.

2.2. Strategiczne priorytety w zakresie normalizacji europejskiej na rzecz prawodawstwa i polityki Unii:

- działania na rzecz strategii jednolitego rynku cyfrowego;

- działania na rzecz unii energetycznej i działania w dziedzinie klimatu;

- kroki na rzecz planu działania UE dotyczącego gospodarki o obiegu zamkniętym;

- działania na rzecz wsparcia pogłębionego i bardziej sprawiedliwego rynku wewnętrznego opartego na wzmocnionej bazie przemysłowej;

- kroki na rzecz europejskiego planu działania w sektorze obrony;

- działania na rzecz Strategii kosmicznej dla Europy;

- działania na rzecz Europejskiej agendy bezpieczeństwa.

2.3. Ponadto Komisja będzie:

- kontynuowała współpracę z międzynarodowymi jednostkami normalizacyjnymi;

- rozwijała partnerstwo publiczno-prywatne, angażując szerokie grono podmiotów;

- badała wpływ normalizacji na gospodarkę i społeczeństwo.

2.4. Zgodnie z art. 24 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1025/2012, w celu przedstawienia sprawozdania z wykonania rozporządzenia Komisja rozpocznie przegląd europejskiego systemu normalizacji, aby ocenić jego skuteczność.

2.5. W 2019 r. planowane jest zakończenie wspólnej inicjatywy dotyczącej normalizacji (JIS). Komisja przeanalizuje wyniki działań JIS w trzech kategoriach:

- świadomości istnienia systemu normalizacji europejskiej, edukacji w tym zakresie i zrozumienia systemu;

- koordynacji, współpracy, przejrzystości i angażowania szerokiego grona podmiotów;

- konkurencyjności i wymiaru międzynarodowego. 3. Uwagi ogólne

3.1. Roczny program prac na 2019 rok uszczegółowia i uzupełnia realizowane już priorytety. Celem takiego działania jest dostosowanie systemu normalizacji europejskiej do zmieniającej się sytuacji międzynarodowej i wyzwań na rynku globalnym.

3.2. Komitet zgadza się ze zdaniem Komisji, że normalizacja przyczyni się do wsparcia strategii jednolitego rynku cyfrowego dzięki skupieniu się na internecie rzeczy, dużych zbiorach danych, łańcuchu bloków, inteligentnych systemach transportowych i autonomicznym prowadzeniu pojazdów, inteligentnych miastach, dostępności, e-administracji, e-zdrowiu i sztucznej inteligencji (AI). Ponadto, zgodnie z przepisami o ochronie danych osobowych (GDPR) ⁶ , nowa normalizacja powinna być kompatybilna i interoperacyjna.

3.2.1. Komitet wyraża nadzieję, że zgodnie z rozporządzeniem GDPR wszystkim uczestnikom jednolitego rynku cyfrowego zostanie zapewniony wysoki poziom ochrony i bezpieczeństwa ich danych osobowych.

3.3. Zdaniem Komitetu istniejące normy bezpieczeństwa i regulacje prawne w tym zakresie powinny być uaktualnione, szczególnie w obliczu nowego ryzyka, jakie niesie ze sobą. Należałoby oczekiwać, że nowe normy ograniczą negatywny wpływ robotów i AI na życie ludzkie ⁷ .

3.4. Wymogi cyberbezpieczeństwa powinny zapewnić, że nowe urządzenia związane z AI nie niosą ze sobą zagrożeń dla użytkowników, np. cyberataków na dużą skalę, śledzenia konsumentów, hakowania. Kluczową rolę w osiągnięciu tego celu powinna odgrywać Europejska Agencja Bezpieczeństwa Sieci i Informacji (ENISA) ze swoim stałym mandatem, szczególnie kierując uwagę na normalizację w cyberbezpieczeństwie ⁸ .

3.5. Komitet popiera propozycję redukcji emisji CO₂ pochodzących z sektora transportowego. Powinno się do tego przyczynić m.in. efektywniejsze zużycie paliwa i energii przez samochody, co będzie miało wpływ na zmniejszenie kosztów dla użytkowników. Jednocześnie wzrost liczby samochodów automatycznych będzie wymagał regulacji zharmonizowanych, gdyż tego typu pojazdy są obarczone wysokim ryzykiem (cyberataki, ochrona danych, odpowiedzialność w razie wypadku) ⁹ .

3.5.1. Komitet już we wcześniejszej opinii pozytywnie wypowiedział się o trzecim pakiecie dotyczącego mobilności, uznając go za krok w kierunku zrównoważonej mobilności dla Europy ¹⁰ .

3.6. Propozycja etykietowania opon ¹¹ , ekologizacji sektora żeglugi dzięki wykorzystaniu paliw alternatywnych, rozszerzenie wymogów Ecodesign ¹²  na nowe kategorie produktów, to wszystko zdaniem Komitetu może się przyczynić do przeciwdziałania zmianie klimatu.

3.7. Komitet popiera opracowanie norm w dziedzinie gospodarki o obiegu zamkniętym, które przyczynią się do zrównoważonej produkcji, a co się z tym wiąże - do ochrony zasobów naturalnych ¹³ .

3.8. Normy techniczne są ułatwieniem dla wdrażania innowacyjnych rozwiązań w przemyśle.

3.9. Komitet przychyla się do zdania Komisji, że opracowanie planu działania na rzecz normalizacji w dziedzinie obrony przez Europejską Agencję Obrony i europejskie organizacje normalizacyjne powinno pomóc w zapewnieniu otwartego i konkurencyjnego rynku UE w dziedzinie wyposażenia obronnego ¹⁴ . Podobne prace zostaną podjęte w dziedzinie przestrzeni kosmicznej ¹⁵ .

3.10. Należy zapewnić spójność pomiędzy normami europejskimi a normami międzynarodowymi oraz promować stosowanie norm europejskich poza obszarem Unii. W tym celu Komisja powinna wzmocnić dialog merytoryczny z międzynarodowymi jednostkami normalizacyjnymi, jak i negocjacje dwustronne z państwami spoza Europy.

3.11. Komitet popiera jak najbardziej słuszny zamiar Komisji, aby pokazać pozytywny wpływ zaangażowania wielu podmiotów na jakość normalizacji. Udział organizacji, o których mowa w załączniku III, w pracach normalizacyjnych tworzy wartość dodaną dzięki zwiększeniu konkurencyjności i przynosi korzyść całemu społeczeństwu.

3.12. Komitet ponawia apel o ścisłe monitorowanie wysiłków najważniejszych uczestników procesu normalizacji, zmierzających do zaangażowania w system normalizacji europejskiej jak najszerszego grona podmiotów. EKES może przede wszystkim utworzyć forum ad hoc w sprawie angażowania szerokiego grona podmiotów w system normalizacji europejskiej. Organ ten byłby odpowiedzialny za organizowanie rocznego wysłuchania publicznego, na którym oceniano by postępy w tym zakresie.

Bruksela, dnia 20 marca 2019 r.

Luca JAHIER

Przewodniczący

Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego

1 C) Dz.U. С 197 z 8.6.2018, s. 17; Dz.U. С 75 z 10.3.2017, s.40; Dz.U. С 34z 2.2.2017, s. 86; Dz.U. С 303 z 19.8.2016, s. 81.

2 INT/879 - Normy zharmonizowane, Larghi, 2019 (zob. s. 78 niniejszego Dziennika Urzędowego).

3 Dz.U. C 303 z 19.8.2016, s. 81; Dz.U. C 75 z 10.3.2017, s. 40; Dz.U. C 197 z 8.6.2018, s. 17.

4 Dz.U. C 197 z 8.6.2018, s. 17.

5 Dz.U. C 197 z 8.6.2018, s. 17.

6 Dz.U. C 81 z 2.3.2018, s.102.

7 Dz.U. C 288 z 31.8.2017, s. 1.

8 Dz.U. C 227 z 28.6.2018, s. 86.

9 Dz.U. C 62 z 15.2.2019, s. 254; Dz.U. C 62 z 15.2.2019, s. 274.

10 Dz.U. C 62 z 15.2.2019, s. 254.

11 Dz.U. C 62 z 15.2.2019, s. 280.

12 Dz.U. C 345 z 13.10.2017, s. 97.

13 Dz.U. C 264 z 20.7.2016, s. 98; Dz.U. C 367 z 10.10.2018, s. 97; Dz.U. C 283 z 10.8.2018, s. 61; Dz.U. C 62 z 15.2.2019, s. 207.

14 Dz.U. C 288 z 31.8.2017, s. 62.

15 Dz.U. C 62 z 15.2.2019, s. 1.

• Identyfikator: Dz.U.UE.C.2019.228.74
• Rodzaj: Opinia
• Tytuł: Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego "Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów - Roczny program prac Unii w zakresie normalizacji europejskiej na 2019 r."[COM(2018) 686 final].
• Data aktu: 20/03/2019
• Data ogłoszenia: 05/07/2019