Badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI SPOŁECZNEJ
z dnia 9 lipca 1996 r.
w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy.

Na podstawie art. 227 § 2 Kodeksu pracy zarządza się, co następuje:
§  1.
Rozporządzenie reguluje:
1)
tryb i częstotliwość dokonywania badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy,
2)
sposób rejestrowania i przechowywania wyników badań i pomiarów,
3)
sposób udostępniania wyników badań i pomiarów pracownikom.
§  2. 1
 
1.
Pracodawca, w którego zakładzie pracy występują czynniki szkodliwe dla zdrowia, jest obowiązany do dokonywania badań i pomiarów tych czynników:
1)
co najmniej raz na dwa lata - przy stwierdzeniu, w ostatnio przeprowadzonym badaniu, stężeń i natężeń czynników szkodliwych poniżej 0,5 wartości najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń określonych w odrębnych przepisach,
2)
raz w roku - przy stwierdzeniu stężeń i natężeń czynników od 0,5 do 1,0 wartości najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń określonych w odrębnych przepisach.
2.
W razie stwierdzenia przekroczeń wartości najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia lub występowania czynników rakotwórczych, pracodawca powinien zapewnić stałą kontrolę (monitorowanie) stężeń i natężeń tych czynników. Jeśli stała kontrola (monitorowanie) nie jest możliwa, należy wykonywać badania i pomiary co najmniej raz na sześć miesięcy, z zastrzeżeniem ust. 3.
3.
Badania i pomiary czynników rakotwórczych należy wykonywać:
1)
w każdym przypadku wprowadzenia zmian w warunkach stosowania tych czynników,
2)
co najmniej raz na trzy miesiące - w przypadku narażenia na pyły zawierające azbest.

Częstotliwość ta może być zmniejszona do określonej w ust. 2, jeżeli wyniki dwóch poprzednich pomiarów nie przekroczyły 0,5 wartości najwyższego dopuszczalnego stężenia pyłów azbestu.

4.
W razie narażenia pracowników na działanie kilku substancji chemicznych, gdy suma ilorazów średnich stężeń i odpowiednich wartości najwyższych dopuszczalnych stężeń przekracza 1, pracodawca obowiązany jest do stosowania przepisów ust. 2.
5.
W razie występowania ekspozycji pracowników na pola i promieniowanie elektromagnetyczne z zakresu częstotliwości 0 Hz - 300 GHz w obszarze stref ochronnych pomiary przeprowadza się:
1)
raz na trzy lata - jeżeli w ostatnio wykonanych pomiarach stwierdzono, że wskaźnik ekspozycji W nie przekracza 0,5,
2)
raz w roku - jeżeli w ostatnio wykonanych pomiarach stwierdzono, że wskaźnik ekspozycji W przekracza 0,5,
3)
każdorazowo - jeżeli zmiana warunków ekspozycji źródeł pól wpływa na rozkład stref ochronnych lub zachodzą zmiany warunków ekspozycji pracowników.
6.
Państwowy inspektor sanitarny może ustalić późniejszy termin dokonania badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia niż wynikający z częstotliwości określonej w ust. 1-5.
§  3.
1. 2
Badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia wykonuje się metodami określonymi w Polskich Normach, a w razie braku takich norm - metodami zalecanymi przez jednostki badawczo-rozwojowe w dziedzinie medycyny pracy i Centralny Instytut Ochrony Pracy.
2.
Sposób pomiarów zapylenia powietrza w podziemnych wyrobiskach zakładów górniczych oraz w pomieszczeniach na powierzchni związanych bezpośrednio z prowadzeniem ruchu w wyrobiskach podziemnych określają odrębne przepisy.
§  4.
1.
Rodzaj badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia określa decyzją właściwy państwowy inspektor sanitarny, przy czym pierwszą decyzję wydaje się po zawiadomieniu przez pracodawcę o rozpoczęciu lub zmianie prowadzonej działalności, dokonanym w trybie określonym w art. 209 Kodeksu pracy.
2.
Państwowy inspektor sanitarny może zażądać od pracodawcy dodatkowych informacji niezbędnych do wydania decyzji, o których mowa w ust. 1.
§  5.
Badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy, mogą być wykonywane przez laboratoria:
1)
Państwowej Inspekcji Sanitarnej,
2)
jednostek badawczo-rozwojowych w dziedzinie medycyny pracy i Centralnego Instytutu Ochrony Pracy,
3)
akredytowane zgodnie z przepisami o badaniach i certyfikacji,
4)
upoważnione przez państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego.
§  6.
1.
Wyniki badań i pomiarów wykonane przez laboratoria inne niż Państwowej Inspekcji Sanitarnej pracodawca przekazuje niezwłocznie, gdy przekroczone są wartości najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia, a w pozostałych przypadkach nie później niż w ciągu 14 dni, do wiadomości właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu, właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy oraz lekarzowi sprawującemu profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami.
2.
W razie stwierdzenia przekroczeń najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia, pracodawca jest obowiązany niezwłocznie, w sposób ustalony w danym zakładzie pracy, poinformować o tym pracowników oraz umieścić na odpowiednim stanowisku pracy informacje o stwierdzonym narażeniu.
§  7. 3
 
1.
Pracodawca rejestruje wyniki wykonywanych badań i pomiarów, wpisując je na bieżąco do rejestru wyników badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia na stanowisku pracy, zwanego dalej "rejestrem", oraz do kart pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia, zwanych dalej "kartami".
2.
Wzór rejestru oraz kart stanowi załącznik do rozporządzenia.
3.
W razie zaprzestania działalności lub likwidacji zakładu pracy pracodawca jest obowiązany do przekazania rejestru oraz kart do właściwej miejscowo stacji sanitarno-epidemiologicznej.
4.
Rejestry oraz karty przechowywane są przez okres 40 lat po ustaniu narażenia, natomiast wyniki badań i pomiarów, o których mowa w § 4 ust. 1 - przez okres 3 lat.
§  8.
Wyniki badań i pomiarów, o których mowa w § 5, oraz rejestr i karty pracodawca jest obowiązany udostępnić na każde żądanie pracownikom lub ich przedstawicielom w sposób ustalony w danym zakładzie pracy.
§  9.
Traci moc rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 22 marca 1993 r. w sprawie zasad i częstotliwości dokonywania badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. Nr 26, poz. 116).
§  10.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIK

Pieczęć zakładu pracy REJESTR

wyników badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia na stanowisku pracy

.......................

.......................

.......................

.......................

(nazwa lub symbol stanowiska pracy)

Nr karty

[ ][ ][ ][ ][ ][ ]

Nr statystyczny REGON Data założenia rejestru:

[ ][ ][ ][ ][ ][ ][ ]

Lokalizacja stanowiska pracy:
Charakterystyka stanowiska:

(krótki opis technologii lub rodzaju produkcji, elementy wyposażenia, materiały, strefy zagrożenia, podstawowe czynności, sposób i czas ich wykonywania)

Wykaz czynników szkodliwych i uciążliwych, występujących na stanowisku pracy /*
Czynniki chemiczne Pyły Czynniki fizyczne Czynniki biologiczne Czynniki uciążliwe
*) według PN-Z-08052:80 (uzupełniono o pyły)
Rok: 19.. 19.. 19.. 19..
Zatrudnienie ogółem:
w tym: kobiet
młodocianych
pracujących na nocnej zmianie
Liczba pracowników narażonych
Liczba pracowników zatrudnionych w warunkach uciążliwych
KARTA POMIARÓW CZYNNIKÓW CHEMICZNYCH
1 Nazwa czynnika/kod
2 Data pomiaru
3 Miejsce pomiaru
4 Kto wykonał pomiar
5 Metoda pomiaru (PN) lub oceny
6 Wynik pomiaru
7 Interpretacja wyniku (charakterystyka ew. przekroczeń normatywu higienicznego)

KARTA POMIARÓW PYŁÓW

1 Nazwa czynnika/kod
2 Data pomiaru
3 Miejsce pomiaru
4 Kto wykonał pomiar
5 Metoda pomiaru (PN) lub oceny
6 Wynik pomiaru
7 Interpretacja wyniku (charakterystyka ew. przekroczeń normatywu higienicznego)

KARTA POMIARÓW CZYNNIKÓW FIZYCZNYCH

1 Nazwa czynnika/kod
2 Data pomiaru
3 Miejsce pomiaru
4 Kto wykonał pomiar
5 Metoda pomiaru (PN) lub oceny
6 Wynik pomiaru
7 Interpretacja wyniku (charakterystyka ew. przekroczeń normatywu higienicznego)
1 § 2 zmieniony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 20 grudnia 2002 r. (Dz.U.03.21.180) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 11 maja 2003 r.
2 § 3 ust. 1 zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 20 grudnia 2002 r. (Dz.U.03.21.180) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 11 maja 2003 r.
3 § 7 zmieniony przez § 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 20 grudnia 2002 r. (Dz.U.03.21.180) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 11 maja 2003 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1996.86.394

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy.
Data aktu: 09/07/1996
Data ogłoszenia: 22/07/1996
Data wejścia w życie: 06/08/1996