Zm.: ustawa o Prokuraturze Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

USTAWA
z dnia 31 stycznia 1980 r.
o zmianie ustawy o Prokuraturze Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

Art.  1.

W ustawie z dnia 14 kwietnia 1967 r. o Prokuraturze Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz. U. Nr 13, poz. 55, z 1974 r. Nr 50, poz. 318 oraz z 1975 r. Nr 16, poz. 91) wprowadza się następujące zmiany:

1)
art. 3 otrzymuje brzmienie:

"Art. 3. 1. Zadania określone w art. 2 Prokurator Generalny i podlegli mu prokuratorzy wykonują przez:

1) prowadzenie lub nadzorowanie postępowania przygotowawczego w sprawach karnych oraz wnoszenie i popieranie oskarżenia przed sądami,

2) wytaczanie powództw w sprawach karnych i cywilnych, a nadto udział w postępowaniu cywilnym, jeżeli tego wymaga ochrona praworządności, praw obywateli, interesu społecznego lub własności społecznej,

3) podejmowanie środków przewidzianych prawem, zmierzających do zapewnienia prawidłowego i jednolitego stosowania prawa w postępowaniu sądowym, w sprawach o wykroczenia, administracyjnym oraz w innych rodzajach postępowania,

4) sprawowanie nadzoru nad wykonaniem wyroków w sprawach karnych, postanowień o tymczasowym aresztowaniu oraz innych orzeczeń o pozbawieniu wolności,

5) prowadzenie badań w zakresie problematyki przestępczości,

6) sprawowanie prokuratorskiej kontroli przestrzegania prawa na zasadach określonych w ustawie i w przepisach szczególnych,

7) zaskarżanie do sądu niezgodnych z prawem decyzji administracyjnych oraz udział w postępowaniu sądowym w sprawach zgodności z prawem tych decyzji,

8) współdziałanie z radami narodowymi w zakresie czuwania przez nie nad przestrzeganiem praworządności ludowej, ochroną własności społecznej i zabezpieczeniem praw obywateli,

9) koordynowanie działalności w zakresie ścigania przestępstw, prowadzonej przez inne organy państwowe,

10) koordynowanie działalności profilaktycznej, mającej na celu zapobieganie przestępczości,

11) podejmowanie innych przewidzianych prawem czynności, niezbędnych dla umacniania praworządności ludowej i zapobiegania przestępczości.

2. W sprawach należących do zakresu działania sądów wojskowych oraz innych organów wojskowych czynności, o których mowa w ust. 1, wykonują prokuratorzy wojskowi. Czynności te nie dotyczą koordynacji działalności profilaktycznej, o której mowa w ust. 1 pkt 10.";

2)
w art. 6 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Prokurator wojewódzki lub rejonowy, gdy wystąpi o to rada narodowa, prezydium rady bądź terenowy organ administracji państwowej, przedkłada im informacje o stanie przestępczości i jej zwalczaniu oraz o ważniejszych wynikach prokuratorskiej kontroli przestrzegania prawa na terenie województwa, miasta, dzielnicy lub gminy.";

3)
w art. 10 w ust. 1 w pkt 6 wyrazy "oficerów Sił Zbrojnych" zastępuje się wyrazami "żołnierzy zawodowych";
4)
w art. 13:
a)
w ust. 3 wyrazy "gdy prokurator przekroczył sześćdziesiąt pięć lat życia" zastępuje się wyrazami "gdy prokurator osiągnął wiek emerytalny",
b)
w ust. 5 wyrazy "stosunku służbowego" zastępuje się wyrazami "stosunku pracy";
5)
w art. 14 w ust. 2 po wyrazach "prokuratury okręgów wojskowych" stawia się przecinek i dodaje wyrazy "prokuratury rodzajów Sił Zbrojnych";
6)
w art. 15 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"1. W Prokuraturze Generalnej działa Kolegium Prokuratury Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Kolegium jako organ doradczy Prokuratora Generalnego wyraża opinie w węzłowych zagadnieniach związanych z działalnością Prokuratury. Organizację oraz zakres i tryb działania Kolegium określa statut nadany przez Radę Państwa.";

7)
art. 26 otrzymuje brzmienie:

"Art. 26. Wydawane przez ministrów akty o charakterze ogólnym, dotyczące postępowania przygotowawczego, wymagają uprzedniego uzgodnienia z Prokuratorem Generalnym, a wydawane przez organy państwowe o terenowym zakresie działania - uprzedniego uzgodnienia z prokuratorem wojewódzkim lub rejonowym.";

8)
w art. 27 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Uprawnienia określone w ust. 1 przysługują odpowiednio prokuratorom wojewódzkim i rejonowym w stosunku do organów państwowych o terenowym zakresie działania.";

9)
w art. 38 dotychczasowa treść otrzymuje oznaczenie ust. 1 i dodaje się ust. 2 w brzmieniu:

"2. Prokurator Generalny w dziedzinie stanu i przyczyn przestępczości oraz środków jej zwalczania prowadzi badania także przy pomocy instytutu tworzonego w trybie odrębnych przepisów oraz wykorzystuje w tym zakresie prace innych placówek naukowo-badawczych.";

10)
w art. 40:
a)
w ust. 1 powołanie "art. 38 i 39 ust. 1" zastępuje się powołaniem "art. 38 ust. 1 i art. 39 ust. 1",
b)
w ust. 2 po wyrazach "prokuratorzy okręgów wojskowych" stawia się przecinek i dodaje wyrazy "prokuratorzy rodzajów Sił Zbrojnych";
11)
art. 41 otrzymuje brzmienie:

"Art. 41. Prokurator kontroluje przestrzeganie prawa przez organy państwowe i inne państwowe jednostki organizacyjne, z wyłączeniem naczelnych i centralnych organów państwowych, terenowych organów władzy państwowej oraz sądów, a w zakresie wykonywania funkcji administracji państwowej oraz działalności gospodarczej - kontroluje także przestrzeganie prawa przez organizacje zawodowe, spółdzielcze, samorządowe i inne organizacje społeczne.";

12)
art. 43 otrzymuje brzmienie:

"Art. 43. 1. W uzasadnionych wypadkach prokuratorzy wojewódzcy i rejonowi zgłaszają terenowym organom administracji państwowej odpowiedniego stopnia propozycje i wnioski zmierzające do usunięcia stwierdzonych uchybień lub do usprawnienia działalności administracji i gospodarki.

2. Prokurator wojewódzki lub rejonowy zarządza przeprowadzenie kontroli przestrzegania prawa przez określone organy albo w określonych zagadnieniach, gdy wystąpi o to rada narodowa, prezydium rady lub terenowy organ administracji państwowej.";

13)
w art. 44 dodaje się ust. 3 w brzmieniu:

"3. Do udziału prokuratora w postępowaniu unormowanym w kodeksie postępowania administracyjnego stosuje się przepisy tego kodeksu.";

14)
art. 45 otrzymuje brzmienie:

"Art. 45. 1. Powziąwszy wiadomość o naruszeniu prawa przez podmioty określone w art. 41, prokurator podejmuje stosowne czynności, zmierzające do wyjaśnienia sprawy, chyba że strona nie wyczerpała zwykłych środków prawnych służących jej w postępowaniu przed właściwymi organami lub wkroczył właściwy organ nadzoru.

2. Prokurator podejmuje jednak czynności w celu wyjaśnienia sprawy, pomimo niewyczerpania przez stronę zwykłych środków prawnych służących jej w postępowaniu przed właściwymi organami lub wkroczenia właściwego organu nadzoru, jeżeli potrzebę taką uzasadnia nieporadność strony lub interes społeczny.

3. Prokurator wojskowy działa również w razie powzięcia wiadomości o naruszeniu przez organ wojskowy rozkazów lub zarządzeń Ministra Obrony Narodowej o charakterze ogólnym.

4. Prokurator przeprowadza także kontrole przestrzegania prawa o charakterze problemowym lub kompleksowym, jeżeli uzasadnia to interes społeczny.";

15)
w art. 46 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"1. Prokurator wnosi sprzeciw przeciwko niezgodnym z prawem aktom o charakterze ogólnym, wydanym przez podmioty określone w art. 41.";

16)
w art. 47 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"1. Prokurator wnosi również sprzeciw przeciwko niezgodnym z prawem ostatecznym lub prawomocnym decyzjom i innym rozstrzygnięciom w indywidualnych sprawach, wydanym przez podmioty określone w art. 41, jeżeli rozstrzygnięcie może być zmienione lub uchylone albo gdy może być stwierdzona jego nieważność na podstawie przepisów prawa.";

17)
w art. 48:
a)
w ust. 1 na końcu dodaje się wyrazy "albo stwierdzenia nieważności",
b)
ust. 2 skreśla się,
c)
ust. 3 otrzymuje oznaczenie ust. 2 oraz brzmienie:

"2. Organ, który otrzymał sprzeciw prokuratora, wszczyna postępowanie, zawiadamiając o tym strony.";

18)
art. 56 otrzymuje brzmienie:

"Art. 56. 1. Prokurator Generalny, uznając rozstrzygnięcie ministra w indywidualnej sprawie za niezgodne z prawem, wnosi sprzeciw do tegoż ministra, jeżeli jest on uprawniony do zmiany, uchylenia bądź stwierdzenia nieważności tego rozstrzygnięcia.

2. Prokurator Generalny, uznając wydany przez ministra akt o charakterze ogólnym za niezgodny z prawem, występuje do ministra o zmianę lub uchylenie tego aktu.

3. Postanowienia ust. 2 nie dotyczą rozporządzeń i zarządzeń, a w Siłach Zbrojnych także rozkazów, regulaminów i innych przepisów, wydanych przez ministrów na podstawie ustaw i w celu ich wykonania albo też w wykonaniu uchwał Rządu.

4. W sprawach określonych w ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio art. 49 ust. 1 oraz art. 53 ust. 1.";

19)
w art. 66 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Przewodniczących i członków komisji dyscyplinarnej i odwoławczej komisji dyscyplinarnej w Prokuraturze Generalnej oraz przewodniczących komisji dyscyplinarnych w prokuraturach wojewódzkich powołuje i odwołuje Prokurator Generalny po wysłuchaniu opinii Kolegium Prokuratury Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Członków komisji dyscyplinarnej w prokuraturze wojewódzkiej powołuje i odwołuje prokurator wojewódzki.";

20)
art. 78b otrzymuje brzmienie:

"Art. 78b. Aplikant może występować przed sądem rejonowym w charakterze oskarżyciela publicznego w sprawach w postępowaniu uproszczonym.";

21)
w art. 82:
-
pkt 2 otrzymuje brzmienie:

"2) o wojewódzkich radach narodowych - stosuje się również do rad narodowych miast stopnia wojewódzkiego.",

-
pkt 3 skreśla się.
Art.  2.

Prokurator Generalny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej ogłosi, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Ustaw jednolity tekst ustawy z dnia 14 kwietnia 1967 r. o Prokuraturze Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w brzmieniu uwzględniającym zmiany wynikające z przepisów ogłoszonych przed dniem wydania jednolitego tekstu, z zastosowaniem ciągłej numeracji artykułów, ustępów i punktów.

Art.  3.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 1980 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1980.4.9

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Zm.: ustawa o Prokuraturze Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
Data aktu: 31/01/1980
Data ogłoszenia: 14/02/1980
Data wejścia w życie: 01/09/1980