Rodzaje i zakres opracowań geodezyjno-kartograficznych i czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA GOSPODARKI TERENOWEJ I OCHRONY ŚRODOWISKA
z dnia 20 lutego 1975 r.
w sprawie rodzajów i zakresu opracowań geodezyjno-kartograficznych i czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie. *

Na podstawie art. 25 ustawy z dnia 24 października 1974 r.- Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229) zarządza się, co następuje:

Rozdział  1

Przepisy wstępne.

§  1.
1.
Przygotowując i realizując inwestycje budowlane należy wykonać opracowania geodezyjno-kartograficzne i czynności geodezyjne ustalone rozporządzeniem.
2.
Odstępstwa od przepisów rozporządzenia dopuszcza się w budownictwie w dziedzinach obrony kraju i bezpieczeństwa wewnętrznego oraz w budownictwie doświadczalnym.
§  2.
1.
Opracowania geodezyjno-kartograficzne i czynności geodezyjne przewidziane w rozporządzeniu, zwane dalej "robotami geodezyjnymi", na zamówienie inwestora lub innej jednostki wykonują:
1)
państwowe przedsiębiorstwa i inne państwowe jednostki (komórki) wykonawstwa geodezyjno-kartograficznego,
2)
jednostki nie wymienione w pkt 1 lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów do wykonywania robót geodezyjnych.
2.
Zadania lub uprawnienia przewidziane w rozporządzeniu dla inwestora, w zależności od potrzeb lub systemu realizacji inwestycji, dotyczą również generalnego realizatora inwestycji, generalnego wykonawcy lub wykonawcy robót budowlanych.
§  3.
W przepisach technicznych o wykonywaniu robót geodezyjnych, wydawanych na podstawie dekretu o państwowej służbie geodezyjnej i kartograficznej mogą być określane szczegółowe rodzaje i zakres robót geodezyjnych, niezbędnych przy wyznaczaniu obiektów budowlanych, w toku budowy lub po jej zakończeniu, dostosowane do poszczególnych rodzajów budownictwa i metod wykonywania robót budowlanych.

Rozdział  2

Opracowania geodezyjno-kartograficzne do celów projektowych.

§  4.
1.
Do ustalenia miejsca realizacji inwestycji budowlanych wykorzystuje się aktualne mapy sytuacyjne lub sytuacyjno- wysokościowe, sporządzone przede wszystkim jako kopia (wyrys) mapy zasadniczej lub mapy ewidencji gruntów; do celów tych mogą też być użyte dwukrotne powiększenia lub pomniejszenia tych map.
2.
Do opracowania planu realizacyjnego wykorzystuje się aktualną mapę sytuacyjno-wysokościową. Jeżeli jednak dla określonej inwestycji nie jest konieczne uwzględnienie rzeźby terenu - do opracowania planu realizacyjnego może być wykorzystana mapa sytuacyjna.
3.
Przez plan realizacyjny należy rozumieć opracowanie, o którym mowa w art. 20 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane.
4.
Mapy określone w ust. 1 i 2 powinny obejmować również tereny otaczające w pasie co najmniej 30 m, licząc od granic terenu inwestycji, a w razie konieczności ustalenia strefy ochronnej - także teren tej strefy.
§  5.
Mapy potrzebne do celów, o których mowa w § 4, należy uzyskiwać przez:
1)
wykorzystanie zaktualizowanych materiałów kartograficznych, odpowiednio uzupełnionych wymaganymi elementami, w szczególności mapy zasadniczej oraz mapy ewidencji gruntów lub dwukrotnego ich powiększenia albo pomniejszenia,
2)
nowy pomiar, w razie braku materiałów nadających się do wykorzystania.
§  6.
1.
Mapa do opracowania planu realizacyjnego powinna:
1)
przedstawiać aktualną sytuację naziemnych szczegółów terenowych, łącznie z granicami władania i z uwzględnieniem istniejącej zieleni wysokiej,
2)
przedstawiać naturalne i sztuczne ukształtowanie pionowe terenu, w wypadkach gdy jest wymagana mapa sytuacyjno- wysokościowa,
3)
określać położenie urządzeń podziemnych z ich charakterystycznymi rzędnymi (rzędne kratek ściekowych, włazów, studzienek itp.) oraz rzędne parteru (wejść, wjazdów) istniejących obiektów budowlanych,
4)
zawierać opracowane geodezyjnie linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu, linie zabudowy oraz osie ulic, dróg itp., jeżeli zostały one już wcześniej ustalone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji; danych tych można nie wykazywać przy inwestycjach urządzeń melioracji wodnych.
2.
Skalę map należy dostosować do rodzaju i wielkości inwestycji, przy czym:
1)
dla terenów zabudowanych oraz dla inwestycji budownictwa przemysłowego skala map nie może być mniejsza niż 1:1000,
2)
dla działek budowlanych skala map nie może być mniejsza niż 1:500,
3)
przy inwestycjach o dużej rozległości i niewielkim zagęszczeniu obiektów budowlanych może być stosowana skala 1:2000, a dla terenów strefy ochronnej - 1:5000,
4)
przy inwestycjach liniowych napowietrznych, zlokalizowanych poza terenami zabudowanymi, stosuje się z zasady mapy w skalach 1:10000 - 1:25000,
5)
przy inwestycjach urządzeń melioracji wodnych, zlokalizowanych poza terenami zabudowanymi, stosuje się mapy w skalach 1:2000 - 1:10000.
3.
W razie konieczności wywłaszczenia nieruchomości mapa do opracowania planu realizacyjnego powinna zawierać również przebieg granic nieruchomości; do mapy tej powinien być dołączony wykaz właścicieli lub posiadaczy nieruchomości.
4.
W zależności od potrzeb jednostek projektowania mapę określoną w ust. 1 sporządza się w postaci lewostronnych matryc, w ilości niezbędnej do celów projektowych.
§  7.
1.
Jeżeli jest brak aktualnych map w skalach określonych w § 6 ust. 2, a właściwe usytuowanie projektowanego obiektu lub zamierzona zmiana sposobu wykorzystania terenu nie są uzależnione od zmian granic władania, do opracowania planów realizacyjnych mogą być wykorzystane opracowania kartograficzne w formie szkiców sytuacyjnych w razie budowy:
1)
tymczasowych obiektów budowlanych nie związanych trwale z terenem,
2)
obiektów budowlanych przez osoby fizyczne, chyba że ze względu na rodzaj zabudowy lub warunki terenowe zachodzi konieczność opracowania planu realizacyjnego na mapie,
3)
pojedynczych gospodarczych obiektów budowlanych w jednostkach uspołecznionej gospodarki rolnej lub leśnej poza granicami administracyjnymi miast,
4)
obiektów architektury ogrodowej oraz pojedynczych budowli na terenach zieleni publicznej oraz zieleni osiedlowej,
5)
pojedynczych obiektów budowlanych na terenach campingów i biwaków oraz
6)
w razie zmiany wykorzystania terenu.
2.
Szkic sytuacyjny, sporządzony przy wykorzystaniu mapy ewidencji gruntów, powinien przedstawiać aktualny stan zagospodarowania terenu z dokładnością wystarczającą do prawidłowego usytuowania projektowanych obiektów budowlanych.
3.
Na szkicu budowlanym należy umieścić:
1)
orientacyjne położenie terenu względem stron świata, ulic (dróg) i sąsiednich nieruchomości,
2)
oznaczenie istniejących elementów zagospodarowania terenu i zieleni wysokiej oraz niezbędne miary, które mogą warunkować usytuowanie projektowanych obiektów,
3)
skalę opracowania,
4)
informację o wykorzystanych materiałach do sporządzenia szkicu oraz określenie celu, jakiemu szkic ma służyć,
5)
datę wykonania, nazwę (nazwisko) oraz adres wykonawcy szkicu i jego podpis.
4.
Osoby posiadające przygotowanie zawodowe do pełnienia funkcji projektanta w budownictwie mogą wykonywać szkice, o których mowa w ust. 2 i 3.
§  8.
Rodzaj i skalę opracowania geodezyjno-kartograficznego, na jakim powinien być opracowany plan realizacyjny dla danej inwestycji budowlanej, określa w razie potrzeby terenowy organ administracji państwowej właściwy do zatwierdzenia planu realizacyjnego.

Rozdział  3

Wyznaczanie obiektów budowlanych w terenie.

§  9.
1.
Geodezyjnemu wyznaczaniu w terenie na podstawie zatwierdzonych planów realizacyjnych oraz projektów obiektów budowlanych podlegają obiekty budowlane budowane w ramach inwestycji, wymagającej ustalenia przez terenowy organ administracji państwowej miejsca jej realizacji.
2.
Osoby posiadające przygotowanie zawodowe do pełnienia samodzielnej funkcji projektanta w budownictwie lub funkcji kierownika budowy mogą dokonywać wyznaczania obiektów w terenie w budownictwie:
1)
osób fizycznych - jeżeli na danym terenie są wyznaczone linie rozgraniczające lub linie zabudowy,
2)
nie objętym pkt 1, dla którego plan realizacyjny opracowano na szkicu sytuacyjnym.
§  10.
1.
Jeżeli istniejąca osnowa geodezyjna (pozioma i wysokościowa) jest niewystarczająca do realizacji inwestycji budowlanej, wykonawca robót geodezyjnych powinien założyć nową osnowę lub uzupełnić dotychczasową.
2.
Rodzaj i dokładność osnowy geodezyjnej ustala się w zależności od wymaganego stopnia dokładności usytuowania obiektu budowlanego.
§  11.
1.
Wykonawca robót budowlanych jest obowiązany do ochrony znajdujących się na terenie budowy stałych punktów stabilizowanej osnowy geodezyjnej i ponosi odpowiedzialność za ich zniszczenie, usunięcie lub przemieszczenie.
2.
W razie zniszczenia, usunięcia lub przemieszczenia w toku robót budowlanych niektórych znaków osnowy geodezyjnej wykonawca robót geodezyjnych wznawia znaki niezbędne do dalszych prac, a jeśli jest to niemożliwe - uzupełnia dotychczasową osnowę geodezyjną nowymi punktami.
§  12.
1.
Osoba uprawniona do wykonywania robót geodezyjnych może usunąć znajdujące się na terenie budowy dotychczasowe znaki geodezyjne i budowle triangulacyjnej:
1)
podstawowej osnowy geodezyjnej - za zgodą organu administracji państwowej stopnia wojewódzkiego, wydaną po zasięgnięciu opinii Państwowego Przedsiębiorstwa Geodezyjno-Kartograficznego,
2)
szczegółowej osnowy geodezyjnej - za zgodą organu administracji państwowej stopnia powiatowego, wydaną po zasięgnięciu opinii właściwego okręgowego (miejskiego) przedsiębiorstwa geodezyjno-kartograficznego.
2.
Organy wymienione w ust. 1 mogą uzależnić wyrażenie zgody na usunięcie znaków geodezyjnych i budowli triangulacyjnych od założenia ich na koszt inwestora poza terenem budowy przez wskazane przedsiębiorstwo geodezyjno- kartograficzne. Nowe punkty osnowy geodezyjnej założone zamiast punktów zlikwidowanych, nie powinny obniżać przydatności technicznej osnowy.
§  13.
1.
Plan realizacyjny należy opracować geodezyjnie w celu określenia, w stosunku do osnowy geodezyjnej, danych liczbowych potrzebnych do wyznaczenia w terenie położenia poszczególnych elementów projektowanych obiektów budowlanych. W szczególności dane te powinny dotyczyć: przebiegu osi ulic (dróg), linii rozgraniczających, linii zabudowy, usytuowania obiektów budowlanych, jak również projektowanego ukształtowania terenu.
2.
W budownictwie osób fizycznych na posiadanych przez te osoby działkach budowlanych oraz w budownictwie, dla którego plan realizacyjny opracowano na szkicu sytuacyjnym, dane liczbowe mogą być wyznaczone tylko w stosunku do trwałych szczegółów sytuacyjnych, uwidocznionych na mapie lub szkicu sytuacyjnym.
3.
Wyznaczeniu w terenie i utrwaleniu na gruncie, zgodnie z wymaganiami projektu obiektu budowlanego, elementów geodezyjnych określających usytuowanie w poziomie oraz posadowienie wysokościowe budowanych obiektów podlegają:
1)
główne osie obiektów budowlanych naziemnych i podziemnych,
2)
charakterystyczne punkty projektowanego obiektu,
3)
stałe punkty wysokościowe.
Wyznaczenie innych punktów obrysu obiektu może nastąpić na wniosek inwestora.
4.
Wykonawca czynności geodezyjnych, o których mowa w ust. 3, dokonuje odpowiedniego wpisu w dzienniku budowy.

Rozdział  4

Rodzaj i zakres robót geodezyjnych w toku budowy.

§  14.
Sprawdzenia zgodności położenia fundamentów z projektem obiektu budowlanego należy dokonać, jeżeli potrzeba takiego sprawdzenia została określona w projekcie albo gdy zażąda tego inwestor lub inna zainteresowana jednostka. W szczególności sprawdzenia należy dokonać przy budowie mostów, wiaduktów i kominów przemysłowych.
§  15.
1.
Geodezyjną obsługę budowy i montażu obiektu budowlanego, niezbędną do zapewnienia prawidłowej realizacji obiektu, wykonuje się na wniosek inwestora lub innej zainteresowanej jednostki.
2.
Przy wykonywaniu prac określonych w ust. 1 należy uwzględnić przepisy wydane na podstawie art. 7 ustawy z dnia 24 października 1974 r.- Prawo budowlane oraz przepisy, o których mowa w § 3.
§  16.
1.
W celu zapewnienia bezpieczeństwa budowy obiektu budowlanego oraz bezpieczeństwa jego eksploatacji wykonuje się pomiary osiadania i przemieszczeń obiektu i jego podłoża oraz pomiary odkształceń obiektu.
2.
Prace określone w ust. 1 wykonuje się w wypadkach przewidzianych w projekcie obiektu budowlanego lub na wniosek inwestora albo innej zainteresowanej jednostki.
3.
Okresowe pomiary geodezyjne osiadania i przemieszczeń wykonuje się w zależności od potrzeb na wniosek zainteresowanej jednostki, przy czym są one obowiązkowe dla budowli trwale piętrzących wodę na wysokość przekraczającą 5 m.
§  17.
1.
Wykonanie każdego z etapów robót geodezyjnych, o których mowa w § 14 i 15, potwierdza się wpisem do dziennika budowy oraz przekazuje kierownikowi budowy dwa egzemplarze szkiców tyczenia i kontroli położenia fundamentów i poszczególnych elementów obiektu budowlanego, zawierające dane geodezyjne umożliwiające wznowienie lub kontrolę wyznaczenia.
2.
W razie stwierdzenia niedopuszczalnych rozbieżności między wynikami pomiarów a ustaleniem projektu obiektu budowlanego, fakt ten należy odnotować w dzienniku budowy.

Rozdział  5

Rodzaje i zakres robót geodezyjnych po zakończeniu budowy.

§  18.
1.
Inwestor, będący jednostką gospodarki uspołecznionej, po zakończeniu budowy poszczególnych obiektów budowlanych jest obowiązany zapewnić sporządzenie powykonawczych pomiarów inwentaryzacyjnych w celu zebrania odpowiednich danych geodezyjnych dotyczących zagospodarowanego terenu, w tym także jego ukształtowania pionowego. Nie dotyczy to ukształtowania pionowego inwestycji w dziedzinie urządzeń melioracji wodnych.
2.
Pomiary powykonawcze urządzeń podziemnych należy wykonać przed ich zasypaniem.
§  19.
1.
Sporządzona w wyniku realizacji inwestycji ostateczna dokumentacja geodezyjno-kartograficzna powinna zawierać dane niezbędne do wniesienia zmian do mapy zasadniczej, ewidencji gruntów i katastru uzbrojenia terenu.
2.
Sytuację naziemną, podziemną i nadziemną dla zakładów przemysłowych należy wykazać na mapie zakładu, sporządzonej na trwałym podłożu, w skali 1:1000 lub większej.
§  20.
1.
Wykonawca robót geodezyjnych przekazuje:
1)
inwestorowi - kopię mapy powstałej w wyniku powykonawczych pomiarów inwentaryzacyjnych lub oryginał mapy w wypadku określonym w § 19 ust. 2,
2)
właściwej państwowej jednostce geodezyjno-kartograficznej:
a)
oryginał mapy powstały w wyniku powykonawczych pomiarów inwentaryzacyjnch lub kopię mapy określonej w § 19 ust. 2,
b)
dane dotyczące osnowy geodezyjnej,
c)
dane umożliwiające aktualizację mapy zasadniczej, ewidencji gruntów i katastru uzbrojenia terenu.
2.
Materiały nie podlegające przekazaniu zgodnie z ust. 1 załącza się do dokumentacji budowy.

Rozdział  6

Przepisy końcowe.

§  21.
Traci moc zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 lipca 1963 r. w sprawie wykonywania czynności geodezyjnych przy wyznaczaniu obiektów budowlanych (Monitor Polski Nr 60, poz. 307).
§  22.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 kwietnia 1975 r.
* W związku z uchyleniem podstawy prawnej rozporządzenie utraciło moc, jednakże zgodnie z art. 107 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U.94.89.414), do czasu wydania przepisów wykonawczych, przewidzianych w ustawie, nie dłużej jednak niż przez okres 3 miesięcy od dnia jej wejścia w życie, zachowują moc przepisy dotychczasowe, jeżeli nie są z nią sprzeczne.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1975.8.47

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Rodzaje i zakres opracowań geodezyjno-kartograficznych i czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie.
Data aktu: 20/02/1975
Data ogłoszenia: 19/03/1975
Data wejścia w życie: 01/04/1975