Wykonanie dekretu o najmie lokali, wydane co do § 18 po porozumieniu z Prezesem Centralnego Urzędu Planowania.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRÓW: ODBUDOWY, ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ, ZIEM ODZYSKANYCH I SKARBU
z dnia 23 października 1948 r.
w sprawie wykonania dekretu o najmie lokali, wydane co do § 18 po porozumieniu z Prezesem Centralnego Urzędu Planowania. *

Na podstawie art. 36 oraz art. 31 i 32 dekretu z dnia 28 lipca 1948 r. o najmie lokali (Dz. U. R. P. Nr 36, poz. 259) - za zgodą Rady Państwa - zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Artykuły, powołane w niniejszym rozporządzeniu bez bliższego określenia oznaczają artykuły dekretu z dnia 28 lipca 1948 r. o najmie lokali (Dz. U. R. P. Nr 36, poz. 259), zaś paragrafy bez bliższego określenia - paragrafy niniejszego rozporządzenia.
2.
Powołany w niniejszym rozporządzeniu dekret bez bliższego określenia oznacza dekret z dnia 28 lipca 1948 r. o najmie lokali (Dz. U. R. P. Nr 36, poz. 259).
§  2.
Przepisy dekretu i rozporządzeń na jego podstawie wydanych stosuje się do właściciela i użytkownika nieruchomości oraz do osób, prawa ich reprezentujących, w szczególności do dzierżawcy, zarządcy przymusowego, nawet wówczas, gdy oddaje on lokale w bezpłatne użytkowanie lub też je sam użytkuje, przepisy zaś dotyczące najemcy stosuje się odpowiednio do podnajemcy (sublokatora).
§  3.
1.
Za członków rodziny w rozumieniu dekretu uważa się małżonka oraz wstępnych, zstępnych i przysposobionych najemcy i jego małżonka.
2.
Za członków rodziny, o których mowa w art. 4 ust. 1 lit. b), uważa się poza osobami, wymienionymi w ust. 1, również i innych krewnych i powinowatych, żyjących z najemcą we wspólnym gospodarstwie domowym.
§  4.
1.
Podnajemca (sublokator) obowiązany jest opłacać czynsz bezpośrednio właścicielowi lub użytkownikowi nieruchomości. Uprawnienia wynikające z przepisów art. 14 zdanie drugie i art. 22 ust. 1 przysługują w stosunku do podnajemcy właścicielowi nieruchomości lub jej użytkownikowi. Inne wzajemne prawa i obowiązki lokatora i podnajemcy (sublokatora) wynikające z umowy podnajmu pozostają nienaruszone.
2.
Przepis art. 7 ma zastosowanie tylko wówczas, gdy umowa podnajmu obejmuje co najmniej wyłączne używanie jednej izby.
§  5.
Lokalem w rozumieniu dekretu jest wszelkiego rodzaju pomieszczenie mieszkalne, przemysłowe, handlowe, biurowe i inne wraz z należącymi do nich zabudowaniami gospodarczymi, piwnicami, składami, itp. z wyjątkiem ogrodów i placów niezabudowanych, stanowiących przynależność lokali mieszkalnych.
§  6.
1.
Za lokal mieszkalny w rozumieniu przepisów dekretu uważa się każdy lokal używany na cele mieszkalne.
2.
Lokal używany na cele mieszkalne nie traci charakteru mieszkalnego choćby był używany częściowo na inne cele, chyba że używany jest na przedsiębiorstwo handlowe lub ma charakter lokalu użytkowego z przeznaczenia.
3.
Lokalem użytkowym z przeznaczenia jest lokal, którego położenie (wejście od ulicy, wejście od podwórka z oknem wystawowym lub w miejscu przeznaczonym dla handlu ulicznego bądź na placu targowym itp.) albo wyposażenie techniczne świadczy o przeznaczeniu lokalu na cele przemysłowe, handlowe, biurowe itp.
§  7.
1.
Za izbę uważa się wszelkiego rodzaju pomieszczenia, jak pokoje mieszkalne, kuchnie, pokoje służbowe z oknem i ogrzewaniem, sklepy, sale, pokoje biurowe itp., z wyjątkiem łazienek, spiżarni, werand, przedpokojów, korytarzy, pralni, piwnic, strychów itp. pomieszczeń. Nie uważa się za pokój mieszkalny pomieszczenia bez okna, nawet jeśli jest ogrzewane.
2.
Za izbę uważa się również wszelkie pomieszczenia, przeznaczone na cele użytkowe, jak np. hale fabryczne, warsztatowe, magazynowe, składy w pomieszczeniach zamkniętych, garaże itp.
§  8.
Do powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego wlicza się, poza powierzchnią pomieszczeń ściśle mieszkalnych, również kuchnię, przedpokoje, korytarze, łazienki, klozety, spiżarnie, alkowy, itp. pomieszczenia służące mieszkalnym i gospodarczym celom najemcy, z wyjątkiem powierzchni piwnic, balkonów, tarasów, werand, nie posiadających urządzeń ogrzewniczych, pralni, suszarni, strychów, pawlaczów, antresol, szaf i schowków w ścianach itp. pomieszczeń, jak również komórek przeznaczonych na przechowywanie opału.
§  9.
Do powierzchni użytkowej lokali zajmowanych na inne cele niż mieszkalne wlicza się oprócz pomieszczeń, podlegających wliczeniu do powierzchni lokali mieszkalnych (§ 8), również wszelkie pomieszczenia, służące przemysłowym, handlowym, biurowym i innym celom użytkowym: jak piwnice, zamknięte pomieszczenia składowe, garaże, komórki, choćby pomieszczenia takie stanowiły odrębne zabudowania. Wyjątek stanowią piwnice, komórki i innego rodzaju pomieszczenia, jeżeli służą potrzebom gospodarstwa domowego najemcy, gdy część lokalu użytkowego zajmowana jest na cele mieszkalne.
§  10.
Przy obliczaniu ilości izb mieszkalnych, o których mowa w art. 21 ust. 3 lit. b), bierze się pod uwagę tylko te izby, które zgodnie z przepisami § 7 uważa się za izby mieszkalne.
§  11.
1.
Przepis art. 3 ust. 1 lit. a) stosuje się również w przypadku, gdy stosunek pracy oparty jest na szczególnych przepisach służbowych.
2.
Zawodowa twórczość lub działalność, określona w art. 3 ust. 1 lit. b) jako główna podstawa utrzymania winna być udowodniona przynależnością do właściwego związku zawodowego.
§  12.
Ze zwolnienia z art. 4 nie korzystają współwłaściciele zakładów rzemieślniczych, choćby nawet posiadali karty rzemieślnicze, jeżeli ogólna ilość osób zatrudnionych w tym zakładzie (licząc i współwłaścicieli) przekracza normy ustalone w dekrecie i w rozporządzeniach na jego podstawie wydanych.
§  13.
Podstawą obliczania wpłat na Fundusz Gospodarki Mieszkaniowej w wysokości 55% stanowi czynsz, obliczony w myśl art. 2, a w wysokości 35% - czynsz obliczony w myśl art. 4.
§  14.
Dla zachowania uprawnień wynikających z art. 22 ust. 1 wynajmujący winien wytoczyć pozew o eksmisję przeciwko najemcy najpóźniej do końca drugiego miesiąca kalendarzowego, za który powstała zaległość za czynsz.
§  15.
Wynajmujący nie są obowiązani do uiszczania wpłat na Fundusz Gospodarki Mieszkaniowej od lokali użytkowych, nie wymienionych w tabeli Nr 2, stanowiącej załącznik do dekretu.
§  16.
Wpłaty od lokali użytkowych na rzecz Funduszu Gospodarki Mieszkaniowej dokonywa wynajmujący również:
a)
od lokali w budynkach, zawierających nie więcej niż 8 izb mieszkalnych,
b)
od lokali przez niego użytkowanych,
c)
od lokali oddanych do bezpłatnego użytkowania.
§  17.
Wynajmujący nie jest obowiązany do wpłat na Fundusz Gospodarki Mieszkaniowej od lokali niezajętych (próżnostojących).
§  18.
Wprowadza się obowiązek ustalenia powierzchni użytkowej lokali mieszkalnych, zajmowanych przez najemców wymienionych w art. 3 w trybie i terminie ustalonym rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 29 września 1948 r. o właściwości władz i postępowaniu przy ustalaniu wysokości czynszu oraz przy wymiarze i ściąganiu wpłat na Fundusz Gospodarki Mieszkaniowej (Dz. U. R. P. Nr 49, poz. 375).
§  19.
Obowiązek opłacania czynszu w nowej wysokości w przypadku, gdy zachodzą zmiany okoliczności uzasadniających nabycie lub utratę przez najemcę prawa do korzystania ze zwolnienia lub ulgi co do czynszu, powstaje:
a)
w wyniku zmian, zaszłych w dniu pierwszym danego miesiąca - już za ten miesiąc,
b)
w wyniku zmian, zaszłych później niż w dniu pierwszym miesiąca - od pierwszego dnia miesiąca, następującego po miesiącu, w którym zmiany te zaszły.
§  20.
Przepisy § 19 stosuje się odpowiednio do wynajmującego co do obowiązku dokonywania wpłat na Fundusz Gospodarki Mieszkaniowej.
§  21.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą obowiązującą od dnia 1 września 1948 r.
* Z dniem 1 listopada 1950 r. rozporządzenie utraciło częściowo podstawę prawną na skutek uchylenia § 32 dekretu z dnia 28 lipca 1948 r. o najmie lokali (Dz.U.48.36.259) przez art. 1 pkt 8 dekretu z dnia 26 października 1950 r. o zmianie dekretu o najmie lokali (Dz.U.50.49.442).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1948.50.398

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Wykonanie dekretu o najmie lokali, wydane co do § 18 po porozumieniu z Prezesem Centralnego Urzędu Planowania.
Data aktu: 23/10/1948
Data ogłoszenia: 30/10/1948
Data wejścia w życie: 30/10/1948, 01/09/1948