Zmiana niektórych przepisów o urządzeniu sądownictwa i o postępowaniu karnem w okręgach sądów apelacyjnych: w Warszawie, Lublinie i Wilnie.

ROZPORZĄDZENIE
PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ
z dnia 19 grudnia 1927 r.
zmieniające niektóre przepisy o urządzeniu sądownictwa i o postępowaniu karnem w okręgach sądów apelacyjnych: w Warszawie, Lublinie i Wilnie.

Na podstawie art. 44 ust. 6 Konstytucji i ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o upoważnieniu Prezydenta Rzeczypospolitej do wydawania rozporządzeń z mocą ustawy (Dz. U. R. P. № 78, poz. 443) postanawiam co następuje:
Art.  1.

Artykuły: 5 i 24 przepisów tymczasowych o urządzeniu sądownictwa w Królestwie Polskiem z dnia 18 lipca 1917 r. (Dz. Urz. Dep. Spraw. № 1, poz. 1) w brzmieniu ustawy z dnia 18 marca 1921 r. w przedmiocie niektórych zmian w przepisach tymczasowych o urządzeniu sądownictwa w b. Królestwie Polskiem (Dz. U. R. P. № 30, poz. 172) otrzymują brzmienie następujące:

a) "Art. 5. Sąd pokoju składa się z jednego lub więcej sędziów pokoju. W sądzie pokoju rozpoznaje sprawy i pełni poszczególne czynności sędzia pokoju jednoosobowo. Sędzia pokoju, a jeśli jest ich więcej, jeden z nich, wyznaczony przez prezesa sądu okręgowego, jest równocześnie kierownikiem sądu pokoju. Do kierownika należą sprawy administracyjne sądu i nadzór nad kancelarją sądową."

b) "Art. 24. Ławników do kompletów handlowych sądu okręgowego (art. 6) wybiera kupiectwo stosownie do przepisów, obowiązujących przy wyborze sędziów handlowych. Ławnicy ci używają tytułu sędziów handlowych i prócz udziału w sądzeniu spraw handlowych pełnią czynności przez ustawy sędziom handlowym powierzone. Liczbę sędziów handlowych określa Minister Sprawiedliwości.

W okręgach, w których utworzono izby przemysłowo-handlowe w myśl art. 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 15 lipca 1927 r. o izbach przemysłowo - handlowych (Dz. U. R. P. № 67, poz. 591) należy stosować przepis art. 4 pkt. 9 tego rozporządzenia.

Sędzią handlowym może być ten, kto posiada obywatelstwo polskie, używa w pełni praw cywilnych i obywatelskich, jest nieskazitelnego charakteru, ukończył trzydzieści lat życia, włada językiem polskim w słowie i piśmie, oraz posiada praktyczną znajomość obrotu handlowego i zwyczajów handlowych."

Art.  2.

Ustęp pod lit. c) art. 25 przepisów tymczasowych o urządzeniu sądownictwa w Królestwie Polskiem z dnia 18 lipca 1917 r. (Dz. Urz. Dep. Spraw. № 1, poz. 1) otrzymuje brzmienie następujące:

"c) kierownicy sądów pokoju - nad urzędnikami kancelarji sądowej oraz funkcjonarjuszami niższymi tych sądów, któremi kierują".

Art.  3.

Art. 105 ustawy postępowania karnego z 1864 r. w brzmieniu, nadanem art. 8 przepisów przechodnich z dnia 18 lipca 1917 r. do ustawy postępowania karnego (Dz. Urz. Dep. Spraw. № 1, poz. 4), otrzymuje brzmienie następujące:

"Art. 105. Oględzin, badań przedmiotowych, sekwestracyj i rewizyj dokonywa sędzia pokoju".

Art.  4.

W części pierwszej art. 130 ustawy postępowania karnego z 1864 r. w brzmieniu art. 11 ustawy z dnia 25 lutego 1921 r. w przedmiocie zmian w ustawodawstwie karnem, obowiązującem w b. zaborze rosyjskim (Dz. U. R. P. № 30, poz. 169), skreśla się wyraz "ławników".

Część druga powyższego artykułu otrzymuje brzmienie następujące: "Wyrok podpisuje sędzia pokoju."

Art.  5.

W art. 249 ustawy postępowania karnego z 1864 r. w brzmieniu, uzupełnionem art. 22 ustawy z dnia 25 lutego 1921 r. w przedmiocie zmian w ustawodawstwie karnem, obowiązującem w b. zaborze rosyjskim (Dz. U. R. P. № 30, poz. 169), dodaje się jako zdanie drugie części pierwszej postanowienie następujące:

"Minister Sprawiedliwości może zlecić stałe pełnienie obowiązków sędziego śledczego sędziemu pokoju prawnikowi; zlecenie to może odwołać."

Art.  6.

Część pierwsza art. 288 ustawy postępowania karnego z 1864 r. otrzymuje brzmienie następujące:

"Sędzia śledczy lub sędzia pokoju, któremu zlecono stałe pełnienie obowiązków sędziego śledczego, - prowadzą śledztwa wstępne w wyznaczonych sobie okręgach śledczych. Granice okręgów śledczych określa Minister Sprawiedliwości."

Art.  7.

Art. 626 ustawy postępowania karnego z 1864 r. otrzymuje brzmienie następujące:

"Nie zabrania się odczytywać podczas rozprawy głównej zeznań pisemnych świadków, którzy nie stawili się do sądu z powodu śmierci, choroby, bardzo podeszłego wieku lub znacznej odległości miejsca pobytu, oraz tych, których miejsce pobytu nie jest wiadome, którym przysługuje prawo zakrajowości, lub którzy odmawiają zeznań bez podstawy prawnej. Za zgodą stron odczytywać można zeznania innych świadków, którzy nie stawili się do sądu."

Art.  8.

Wprowadza się do ustawy postępowania karnego z 1864 r. następujące postanowienia:

a)
Art. 633 u. p. k. otrzymuje brzmienie następujące:

"Rozprawa główna w każdej sprawie winna odbywać się bez przerwy, prócz wypadków niżej wymienionych."

b)
Wprowadza się art. 6331 u. p. k. w brzmieniu następującem:

"Przerwy niezbędne dla wypoczynku zarządza przewodniczący".

c)
Art. 634 u. p. k. otrzymuje brzmienie następujące:

"Jeśli sąd uzna za niezbędne przerwać rozprawę w celu zebrania dodatkowych wiadomości lub ściągnięcia dodatkowych dowodów, zwłaszcza w celu wezwania lub przymusowego sprowadzenia świadków lub biegłych, którzy nie stawili się, wówczas przerwana rozprawa po jej podjęciu toczy się w dalszym ciągu, poczynając od czynności, na której ją przerwano."

d)
Wprowadza się art. 6341 - 6343 u. p. k. w brzmieniu następującem:

"Art. 6341 u. p. k. "Rozprawą przerwać można raz lub więcej razy, ogłaszając natychmiast ustnie o jej następnym terminie. Przed przystąpieniem do dalszej rozprawy przewodniczący lub jeden z sędziów przedstawia ustnie dotychczasowy jej przebieg na podstawie akt sprawy."

Art. 6342 u. p. k. "W czasie przerwy, przewidzianej w art. 634, sędziowie mogą brać udział w innych rozprawach i czynnościach urzędowych."

Art. 6343 u. p. k. "W razie podjęcia przerwanej przez sąd rozprawy (art. 634) każdy sędzia może zażądać powtórzenia bądź całej rozprawy, bądź poszczególnych czynności. O wnioskach w tym względzie prokuratora i stron orzeka sąd."

e)
Art. 635 u. p. k. otrzymuje brzmienie następujące:

"Rozprawę należy przeprowadzić od początku, jeśli skład sędziów ulegnie zmianie, lub gdy od czasu ostatniej przerwy do podjęcia rozprawy minęło więcej czasu niż czternaście dni."

f)
Art. 640 u. p. k. uzupełnia się dodaniem na końcu wyrazów: "albo postanawia przeprowadzić rozprawę częściowo i w razie potrzeby przerwać ją w myśl art. 634".
Art.  9.

Wykonanie rozporządzenia niniejszego porucza się Ministrowi Sprawiedliwości.

Art.  10.

Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1928 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1927.114.971

Rodzaj: Rozporządzenie z mocą ustawy
Tytuł: Zmiana niektórych przepisów o urządzeniu sądownictwa i o postępowaniu karnem w okręgach sądów apelacyjnych: w Warszawie, Lublinie i Wilnie.
Data aktu: 19/12/1927
Data ogłoszenia: 23/12/1927
Data wejścia w życie: 01/01/1928