Ochrona wzorów rysunkowych i modeli.

DEKRET
o ochronie wzorów rysunkowych i modeli. *

Art.  1.

Twórca nowego rysunku lub modelu, przeznaczonych do odtworzenia w wyrobach fabrycznych lub rzemieślniczych, może sobie zabezpieczyć na czas określony (art. 12) prawo wyłącznego korzystania ze swego pomysłu. Prawo to przysługuje obywatelom Państwa Polskiego i cudzoziemcom, oraz ich spadkobiercom i nabywcom ich praw.

Art.  2.

Rysunki i modele, wykonane w przedsiębiorstwach przemysłowych, uważa się za własność danego przedsiębiorstwa, o ile prawo własności nie jest zastrzeżone na rzecz twórcy mocą umowy specjalnej.

Art.  3.

Celem zabezpieczenia sobie prawa wyłącznego korzystania z wzoru rysunkowego lub modelu w ciągu określonego czasu (art. 12) należy je przed rozpowszechnieniem zgłosić do Urzędu Patentowego trybem w art. 4 i 5 przepisanym.

Art.  4.

Rysunek lub model zgłasza się przez złożenie podania w języku polskim przez petenta lub przez pełnomocnika przy Urzędzie Patentowym. Podanie winno zawierać nazwę pomysłu, imię, nazwisko, zawód oraz miejsce zamieszkania lub też miejscowość, gdzie się znajduje fabryka lub zakład petenta. Przy podaniu winny być załączone trzy egzemplarze rysunku lub modelu, lub też-ze względów dogodności-odbitki lub wzoru, trzy egzemplarze opisu w języku polskim z dokładnem określeniem nowości pomysłu, oraz kwit kasy skarbowej z uiszczonej opłaty (art. 12). Nadto osoba zgłaszająca powinna w podaniu oświadczyć, czy jest twórcą czy też tylko posiadaczem pomysłu innej osoby. Obok wymaganego opisu może być załączony opis w języku obcym, lecz miarodajnym jest tekst polski.

Urząd Patentowy wyda szczegółowe przepisy co do podań i załączników.

Petent, mieszkający zagranicą, winien działać przez pełnomocnika przy Urzędzie Patentowym.

Art.  5.

Zgłoszenie rysunku i modelu, o ile odpowiada wymaganiom art. 4 i nie sprzeciwia się prawu, dobrym obyczajom i bezpieczeństwu publicznemu, zapisuje się do osobnego rejestru według kolei złożenia podania. Dwa egzemplarze rysunku lub modelu z opisem pozostają przy aktach, trzeci zaś wydaje się petentowi wraz ze świadectwem na dowód dokonanego przezeń zgłoszenia.

Świadectwo ochronne, po zaopatrzeniu go we właściwą pieczęć, podpisuje prezes Urzędu Patentowego. Po wydaniu świadectwa ochronnego akta odnośnej sprawy stają się w Urzędzie Patentowym dostępne dla ogółu, z wyjątkiem wypadków, przewidzianych w art. 9. Rejestr, który mogą przeglądać wszyscy zainteresowani, zawierać powinien numer oraz istotne szczegóły świadectwa ochronnego.

Art.  6.

Moc obowiązująca świadectwa ochronnego nie istnieje, jeżeli Urzędowi Patentowemu przedstawiony będzie dowód, że zgłoszony rysunek lub model mocą wyroku sądowego uznany został za nie nowy (art. 7).

Art.  7.

Nie są nowe w myśl art. 6 wszelkie pomysły rysunku lub modelu, jeżeli już były w użyciu w Polsce, bądź też ogłoszone były w druku w Polsce lub zagranicą.

Art.  8.

Wykroczenie przeciwko prawu wyłącznego korzystania z rysunku lub modelu pociąga za sobą, niezależnie od obowiązku wynagrodzenia szkód i strat, odpowiedzialność na zasadzie przepisów, wyłuszczonych w ustawach karnych.

Za podrobienie uważa się wszelkie reprodukcje zgłoszonego rysunku lub modelu w całości lub też tylko w części, w takim samym lub też powiększonym albo zmniejszonym formacie, bez względu na użyty do reprodukcji materjał i sposób.

Art.  9.

Na żądanie zgłaszających lub ze względów wojskowych, rysunki i modele mogą być przechowywane w tajemnicy w przeciągu lat trzech.

Art.  10.

Na wszystkich wyrobach, w których odtworzony jest zgłoszony rysunek lub model, może być odbity w formie pieczęci lub stempla w najdogodniejszem miejscu lub na osobnej, dołączonej do wyrobu plombie, znak przepisanego przez Ministra Przemysłu i Handlu wzoru, z oznaczeniem numeru świadectwa ochronnego.

Art.  11.

O każdem przejściu prawa wyłącznego korzystania z rysunku lub modelu od jednej osoby do drugiej należy zawiadomić Urząd Patentowy, celem uczynienia odpowiedniej adnotacji w rejestrze i na świadectwie.

Art.  12.

Prawo wyłącznego korzystania z rysunku lub modelu rozpoczyna się z dniem ich zgłoszenia i trwa od lat trzech do dwunastu. Opłata za zgłoszenie i pierwszy okres trzyletni wynosi dwadzieścia marek polskich, za drugi okres trzyletni sześćdziesiąt, za trzeci okres trzyletni dwieście i za czwarty okres trzyletni pięćset marek polskich. Opłata może być wniesiona za kilka okresów z góry.

Podanie o przedłużenie winno nastąpić przed upływem opłaconego terminu ochrony. Opłaty winny być uiszczane do kasu skarbowej, kwity zaś przedstawiane do Urzędu Patentowego.

Art.  13.

Za przepisanie świadectwa na imię nowego posiadacza pobiera się opłatę w wysokości dziesięciu marek polskich. Opłata winna być wniesiona do kasy skarbowej, kwit zaś załączony do podania do Urzędu Patentowego.

Art.  14.

O wydaniu świadectwa na prawo własności rysunków i modeli, o przedłużeniu (art. 12) i ustaniu mocy obowiązującej świadectwa wydanego (art. 6) oraz o każdem przejściu prawa własności ogłasza się w gazecie urzędowej.

Art.  15.

Świadectwa na wzory rysunkowe i modele, zgłoszone przed wprowadzeniem ustawy niniejszej na zasadzie ustaw, obowiązujących dotychczas w Polsce lub częściach Polski, i nie utrzymywane w tajemnicy, zachowują, z zastrzeżeniem praw osób trzecich, swą moc i trwają, zgodnie z przepisami art. 12, najwyżej lat 12, o ile posiadacze w ciągu sześciu miesięcy od daty uzyskania mocy obowiązującej przez ustawę niniejszą zgłoszą je do Urzędu Patentowego, zgodnie z wymaganiami art. 4, oraz załączą kwit kasy skarbowej z uiszczenia odpowiedniej opłaty (art. 12). Ministrowi Przemysłu i Handlu przysługuje prawo przedłużenia terminu powyższego.

Z chwilą wydania świadectw w Polsce wspomniane wyżej rysunki i modele podlegają przepisom ustawy niniejszej. Bieg świadectw uważa się za rozpoczęty w terminie przez świadectwa pierwotne oznaczonym.

Art.  16.

Ustawa niniejsza zyskuje moc obowiązującą z dniem jej ogłoszenia w Dzienniku Praw Państwa Polskiego.

Dan w Warszawie, dnia 4 lutego 1919 r.

* Z dniem 25 czerwca 1920 r. termin składania podań o patenty na wynalazki, o ochronę wzorów rysunkowych i modeli, tudzież o ochronę znaków towarowych, zgłaszanych na zasadzie art. 33 nin. dekretu wyznaczony ostatnio rozporządzeniem Ministra Przemysłu i Handlu na dzień 30 czerwca 1920 roku, przedłuża się niniejszem do dnia 10 stycznia 1921 r. zgodnie z rozporządzeniem z dnia 12 maja 1920 r. w przedmiocie przedłużenia mocy prawnej patentów na wynalazki, ochrona wzorów rysunkowych i modeli oraz ochrona znaków towarowych, zgłaszanych na zasadzie poprzednio obowiązujących ustaw (Dz.U.20.45.277).

Z dniem 6 lutego 1921 r. termin składania podań o patenty na wynalazki, o ochronę wzorów rysunkowych i modeli, tudzież o ochronę znaków towarowych, zgłaszanych na zasadzie art. 33 nin. dekretu przedłużony ostatnio rozporządzeniem Ministra Przemysłu i Handlu do dnia 10 stycznia 1921 r., przedłuża się, dla obszaru b. zaboru rosyjskiego, do dnia dziesiątego lipca tysiąc dziewięćset dwudziestego pierwszego roku, zgodnie z rozporządzeniem z dnia 10 stycznia 1921 r. w przedmiocie przedłużenia mocy prawnej patentów na wynalazki, ochrony wzorów rysunkowych i modeli oraz ochrony znaków towarowych, zgłaszanych na zasadzie poprzednio obowiązujących ustaw (Dz.U.21.9.47).

Z dniem 12 sierpnia 1921 r. termin składania podań o patenty na wynalazki, o ochronę wzorów rysunkowych i modeli, tudzież o ochronę znaków towarowych, zgłaszanych na zasadzie art. 33 nin. dekretu przedłużony ostatnio, rozporządzeniem Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 10 stycznia 1921 r. dla obszaru b. zaboru rosyjskiego do dnia 10 lipca 1921 r., przedłuża się dla tegoż obszaru do dnia trzydziestego pierwszego grudnia tysiąc dziewięćset dwudziestego pierwszego roku, zgodnie z rozporządzeniem z dnia 9 lipca 1921 r. w przedmiocie przedłużenia mocy prawnej patentów na wynalazki oraz świadectw ochronnych na wzory rysunkowe, modele i znaki towarowe, udzielonych na zasadzie poprzednio obowiązujących ustaw (Dz.U.21.64.409).

Z dniem 15 stycznia 1922 r. termin składania podań o patenty na wynalazki, o ochronę wzorów rysunkowych i modeli, tudzież o ochronę znaków towarowych, zgłaszanych na zasadzie art. 33 nin. dekretu przedłużony ostatnio rozporządzeniem Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 9 lipca 1921 r. dla obszaru b. zaboru rosyjskiego do dnia 31 grudnia 1921 r., przedłuża się dla tegoż obszaru do dnia trzydziestego czerwca tysiąc dziewięćset dwudziestego drugiego roku, zgodnie z rozporządzeniem z dnia 23 grudnia 1921 r. w przedmiocie przedłużenia mocy prawnej patentów na wynalazki oraz świadectwa ochronne na wzory rysunkowe, modele i znaki towarowe, udzielone na zasadzie poprzednio obowiązujących ustaw (Dz.U.21.108.797).

Z dniem 10 marca 1922 r. opłaty ustanowione w nin. dekrecie podwyższa się pięćdziesięciokrotnie, zgodnie z ustawą z dnia 31 stycznia 1922 r. w przedmiocie podwyższenia opłat, ustanowionych w dekretach z dnia 4 lutego 1919 roku o patentach na wynalazki, o ochronie wzorów rysunkowych i modeli i o ochronie znaków towarowych (Dz. P. P. P. № 13, poz. 137,138 i 139) (Dz.U.22.11.89).

Z dniem 2 sierpnia 1922 r. termin do składania podań o patenty na wynalazki, o ochronę wzorów rysunkowych i modeli, tudzież o ochronę znaków towarowych, zgłaszanych do Urzędu Patentowego na zasadzie art. 33 dekretu z dnia 4 lutego 1919 r. o patentach na wynalazki, dla obszaru b. zaboru rosyjskiego do dnia 30 czerwca 1922 r., przedłuża się dla tegoż obszaru do dnia trzydziestego września tysiąc dziewięćsetdwudziestego drugiego roku, zgodnie z rozporządzenia z dnia 28 czerwca 1922 r. o przedłużeniu mocy prawnej patentów na wynalazki oraz świadectw ochronnych na wzory rysunkowe, modele i znaki towarowe, udzielonych na zasadzie poprzednio obowiązujących ustaw (Dz.U.22.53.490).

Z dniem 4 listopada 1922 r. opłaty ustanowione w nin. dekrecie podwyższa się o sto procent, zgodnie z ustawą z dnia 31 stycznia 1922 r. w przedmiocie podwyższenia opłat, ustanowionych w dekretach z dnia 4 lutego 1919 roku o patentach na wynalazki, o ochronie wzorów rysunkowych i modeli i o ochronie znaków towarowych (Dz.U.22.11.89).

Z dniem 26 maja 1923 r. opłaty ustanowione w nin. dekrecie podwyższa się o dziewięćset procent, zgodnie z ustawą z dnia 31 stycznia 1922 r. w przedmiocie podwyższenia opłat, ustanowionych w dekretach z dnia 4 lutego 1919 roku o patentach na wynalazki, o ochronie wzorów rysunkowych i modeli i o ochronie znaków towarowych (Dz.U.22.11.89).

Z dniem 15 września 1923 r. opłaty ustanowione w nin. dekrecie podwyższa się o 3.900%, zgodnie z ustawą z dnia 31 stycznia 1922 r. w przedmiocie podwyższenia opłat, ustanowionych w dekretach z dnia 4 lutego 1919 roku o patentach na wynalazki, o ochronie wzorów rysunkowych i modeli i o ochronie znaków towarowych (Dz.U.22.11.89).

Z dniem 27 listopada 1923 r. opłaty ustanowione w nin. dekrecie podwyższa się o 39.900%, zgodnie z ustawą z dnia 31 stycznia 1922 r. w przedmiocie podwyższenia opłat, ustanowionych w dekretach z dnia 4 lutego 1919 roku o patentach na wynalazki, o ochronie wzorów rysunkowych i modeli i o ochronie znaków towarowych (Dz.U.22.11.89).

Z dniem 25 lutego 1924 r. opłaty określone w nin. dekrecie przelicza się na franki złote według kursu w miesiącu listopadzie 1923 r., w stosunku 360.541,6 mk. = 1 frankowi złotemu, zgodnie z art. 1 rozporządzenia z dnia 7 lutego 1924 r. o zastosowaniu stałej jednostki do przeliczenia opłat ustanowionych w dekretach z dnia 4 lutego 1919 r. o patentach na wynalazki, o ochronie wzorów rysunkowych i modeli i o ochronie znaków towarowych, podwyższonych ustawą z dnia 31 stycznia 1922 r. i rozporządzeniem Rady Ministrów z dn. 29 października 1923 r. (Dz.U.24.16.162).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz. Praw P. Pol.1919.13.138

Rodzaj: Dekret
Tytuł: Ochrona wzorów rysunkowych i modeli.
Data aktu: 04/02/1919
Data ogłoszenia: 07/02/1919
Data wejścia w życie: 07/02/1919