Czy z lekarzem odbywającym specjalizację w ramach rezydentury można zawrzeć umowę zlecenia na świadczenie usług medycznych poza godzinami pracy tj. pełnienie dyżurów medycznych w oddziale?
W celu odpowiedzi na to pytanie należy ustalić na podstawie jakich przepisów lekarza odbywa kształcenie specjalizacyjne w formie rezydentury oraz czy chodzi o dyżury medyczne wynikające z programu specjalizacji, czy też inne dyżury (wszystkie dyżury są pełnione poza normalnymi godzinami pracy danego podmiotu leczniczego). Ustalenie to ma znaczenie dla stwierdzenia, czy lekarz rezydent może pełnić dyżury medyczne na podstawie umowy cywilnoprawnej.
Czy z lekarzem odbywającym specjalizację w ramach rezydentury można zawrzeć umowę zlecenia na świadczenie usług medycznych poza godzinami pracy tj. pełnienie dyżurów medycznych w oddziale?
Przepisy prawne dotyczące odbywania szkolenia specjalizacyjnego, w tym także odbywania dyżurów medycznych wynikających z programu specjalizacji, zmieniały się kilkakrotnie na przestrzeni ostatnich lat.
Biorąc pod uwagę kilka ostatnich lat, należy wskazać, że zgodnie z § 15 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 października 2005 r. w sprawie specjalizacji lekarzy i lekarzy dentystów lekarz pełnił dyżur medyczny w ramach realizacji programu specjalizacji na podstawie umowy o pracę - rezydentury.
Od dnia 26 października 2010 r., w związku ze zmianą tego przepisu, lekarz rezydent mógł pełnić dyżury medyczne wynikające z programu specjalizacji także na podstawie umowy cywilnoprawnej o pełnienie dyżurów medycznych, przy czym decyzja w sprawie wyboru formy umowy należała do kierownika jednostki organizacyjnej prowadzącej specjalizację lub staż kierunkowy. Jednakże lekarze, którzy zostali zakwalifikowani do odbywania specjalizacji przed tym dniem lub byli w trakcie odbywania specjalizacji w tym dniu, odbywają dyżury medyczne na dotychczasowych zasadach (czyli w ramach umowy o pracę).
Natomiast z art. 16i ust. 3 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty, który wszedł w życie z dniem 1 lipca 2011 r., wynika, że lekarz pełni dyżur medyczny w ramach realizacji programu specjalizacji wyłącznie na podstawie umowy o pełnienie dyżurów medycznych, zawartej z podmiotem prowadzącym szkolenie specjalizacyjne lub staż kierunkowy. Lekarze zakwalifikowani do odbywania szkolenia specjalizacyjnego przed dniem wejścia w życie tego przepisuj ustawowego odbywają szkolenie specjalizacyjne na podstawie dotychczasowych przepisów. Potwierdzenie odbycia określonej liczby dyżurów medycznych następuje w karcie szkolenia specjalizacyjnego, której wzór został określony w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 2 stycznia 2013 r. w sprawie specjalizacji lekarzy i lekarzy dentystów.
W związku z powyższym, jeżeli lekarz odbywający specjalizację w ramach rezydentury pełni dyżury medyczne wynikające z programu specjalizacji na podstawie umowy o pracę zawartej w celu realizacji programu specjalizacji (czyli rezydentury), to zawarcie przez niego umowy cywilnoprawnej na pełnienie dodatkowych dyżurów medycznych z podmiotem leczniczym, z którym wiąże go umowa o rezydenturę, należałoby znać za naruszenie przepisów prawa pracy (pracodawca może bowiem zawrzeć z własnym pracownikiem umowę o świadczenie usług, tylko wówczas, gdy umowa ta nie ma cech umowy o pracę oraz dotyczy innych rodzajowo prac niż te, które wykonywane są przez tę osobę w ramach stosunku pracy). Ewentualnie można by rozważać zawarcie umowy cywilnoprawnej na dyżury pełnione na innym oddziale niż lekarz odbywa szkolenie specjalizacyjne, biorąc pod uwagę, że umowa o rezydenturę jest umową o pracę szczególnego rodzaju i w jej ramach lekarz musi odbyć określona liczbą dyżurów medycznych. Natomiast nie ma żadnych przeszkód, aby lekarz zawarł umowę cywilnoprawną o pełnie dyżurów medycznych z innym podmiotem leczniczym niż ten, z którym jest związany umową rezydentury.
Natomiast jeżeli lekarz rezydent pełni dyżury medyczne w ramach realizacji programu specjalizacji na podstawie cywilnoprawnej umowy o pełnienie dyżurów medycznych, wówczas możliwe jest zawarcie dodatkowej umowy cywilnoprawnej na pełnienie dyżurów poza programem specjalizacji.
