Komentarz szczegółowo omawia pojęcie płacy nauczycielskiej, jako wynagrodzenia ze stosunku pracy. Tekst koncentruje się na ukazaniu składników wynagrodzenia nauczycielskiego oraz na określeniu podstaw prawnych.

Urlop wypoczynkowy jako urlop płatnyZ każdym stosunkiem pracy, bez względu na sposób jego nawiązania, łączy się ściśle prawo do urlopu wypoczynkowego. Urlop wypoczynkowy to okres niewykonywania pracy i usprawiedliwionej nieobecności, za który przysługuje wynagrodzenie, ustalone zgodnie z przepisami prawa pracy. Urlopy nauczycielskie są uregulowane wyłącznie w ustawie z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674, z późn. zm. dalej K.N.). Wobec faktu, że regulacja ta ma charakter kompleksowy, przeważnie nie można wobec nauczycieli stosować przepisów Kodeksu pracy (od tej reguły istnieją jednak wyjątki, dotyczące zwłaszcza nauczycieli placówek nieferyjnych).

Dodatek za wysługę lat (niekiedy określany też jako dodatek stażowy) jest jednym z podstawowych składnikw wynagrodzenia nauczycielskiego, ma on charakter obligatoryjny. Zgodnie z art. 33 ust. 1 Karty Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674) dodatek ten przyznawany jest od 4 roku pracy, w wysokości 1% wynagrodzenia zasadniczego za każdy rok pracy. W praktyce oznacza to, że najniższa stawka dodatku stażowego to 4%. Maksymalna wysokość dodatku stażowego to 20% wynagrodzenia zasadniczego. Dodatek stażowy, tak jak wynagrodzenie zasadnicze, podlega wypłacie miesięcznie z gry (uchwała Sądu Najwyższego z 26 czerwca 1985 r., III PZP 23/85, OSNC 1986/1-2/8).

W niniejszym komentarzu zostaną omówione wymagania kwalifikacyjne stawiane osobom zatrudnionym na stanowisku nauczyciela w przedszkolach specjalnych, szkołach specjalnych, specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych i specjalnych ośrodkach wychowawczych dla dzieci i młodzieży, a także do prowadzenia zajęć rewalidacyjno-wychowawczych z dziećmi i młodzieżą z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim. Z problemem posiadania właściwych kwalifikacji przez daną osobę każdy dyrektor szkoły/placówki specjalnej spotyka się przede wszystkim w momencie jej zatrudniania oraz ubiegania się tej osoby o kolejny stopień awansu zawodowego. Spełnianie przez nauczycieli kwalifikacji uzależnione jest od nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć oraz typu szkoły lub placówki w jakiej są zatrudnieni. Przepisy dotyczące kwalifikacji nauczycieli nie obejmują precyzyjnie i jednoznacznie wszystkich możliwych przypadków, jakie mogą wystąpić w tym zakresie w szkołach. Zawsze, gdy to nie wynika w sposób jednoznaczny z przepisów prawnych, interpretacja posiadanych kwalifikacji przez konkretnego nauczyciela wydana przez poszczególne osoby może być różna. Tym bardziej, że wykładnie różnych instytucji w tym zakresie bywają różne. Jednak w przypadkach niejednoznacznych ostateczną decyzję o uznaniu kwalifikacji podejmuje dyrektor szkoły.

Pomoc materialna stanowi najważniejszą formę wyrwnywania szans edukacyjnych uczniw z rodzin najuboższych i znaczący instrument wspierania rozwoju uczniw zdolnych. Celem pomocy materialnej jest zmniejszenie rżnic w dostępie do edukacji, umożliwienie pokonywania barier dostępu do edukacji wynikających z trudnej sytuacji materialnej ucznia, a także wspieranie edukacji uczniw zdolnych. Z dniem 1 stycznia 2005 r. zaczęły obowiązywać nowe zasady udzielania pomocy materialnej dla uczniw, wprowadzone ustawą z dnia 16 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz ustawy o podatku dochodowym od osb fizycznych (Dz. U. Nr 281, poz. 2781). Powyższy akt prawny wprowadza do ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z pźn. zm.) nowy rozdział 8a zatytułowany Pomoc materialna dla uczniw.

Typowe wypowiedzenie stosunku pracy, przypominające wypowiedzenie określone w Kodeksie pracy dotyczy praktycznie tylko nauczycieli zatrudnionych na podstawie umów o pracę, tj. nauczycieli kontraktowych albo nauczycieli mianowanych i dyplomowanych zatrudnionych w niepełnym wymiarze zajęć. W przypadku nauczycieli placówek, w których nie są przewidziane ferie szkolne, okres wypowiedzenia liczy się od złożenia wypowiedzenia, na zasadach ogólnych.

Przeniesienie w stan nieczynny jest szczególnym uprawnieniem nauczyciela, z którego może skorzystać w sytuacji, gdy następuje częściowa likwidacja szkoły lub innej placówki oświatowej w której jest zatrudniony.