RPO apeluje o przesunięcie daty ewaluacji na uczelniach

Naukowcy apelują o przesunięcie ewaluacji jakości działalności naukowej. Argumentują, że resort nauki za późno zajął się choćby przygotowaniem wykazu czasopism i wydawnictw, w których można zamieszczać punktowane publikacje. Rzecznik praw obywatelskich skierował do resortu nauki wystąpienie w tej sprawie.

Pierwsza ewaluację jakości działalności naukowej obejmuje lata 2017-2018 i rozpoczyna się w dniu 1 stycznia 2021 r. Tymczasem wiele kluczowych dla naukowców i uczelni aktów związanych z nową ustawą o szkolnictwie wyższym i nauce (Ustawa 2.0) resort nauki wydał stosunkowo niedawno. Tak jest choćby z wykazami czasopism, w których można publikować punktowane artykuły.

Jest nowy wykaz punktowanych czasopism naukowych>>

Ewaluacja do przesunięcia

W wystąpieniu skierowanym do ministra nauki, RPO przypomina, że podstawowe reguły przeprowadzania ewaluacji środowisko akademickie poznało dopiero w połowie 2019 r.

- W systemie ewaluacji niezwykle dużą rolę odgrywają artykuły naukowe opublikowane w czasopismach z tego wykazu. Biorąc pod uwagę cykl wydawniczy, a także niewielką ilość czasopism w poszczególnych dyscyplinach, artykuły w tych czasopismach ukazać się mogą po roku 2020 - czytamy w wystąpieniu.

RPO przypomina, że dobry wynik ewaluacji to w zasadzie być albo nie być dla dyscypliny oraz dla pracowników naukowych,  bo kategoria C oznacza mniejsze finansowanie, a co za tym idzie zwolnienia pracowników.

-  Z tych względów niezwykle ważne jest staranne przygotowanie się przez poszczególne uczelnie do ewaluacji. Nie sprzyja temu sytuacja, w której zbyt późno uczelnie dowiadują się o zasadach ewaluacji. Sytuacja taka na pewno nie realizuje zasady pewności prawa; by zasadę tę realizować, należy zapewnić jasność, precyzyjność, jednoznaczność regulacji prawnej i nie zaskakiwać adresatów norm prawnych. Prawo, winno w jak największym stopniu zaspokajać potrzebę bezpieczeństwa i stabilności. Zaś podmioty stosujące prawo powinny podejmować działania zgodnie z zasadą przewidywalności - tłumaczy RPO.

Ewaluacja w 2023

Dlatego RPO sugeruje przesunięcie ewaluacji na 2023 r.  Obejmować miałaby lata 2019-2022. 
- Przesunięcie okresu ewaluacji pozwoliłoby wziąć pod uwagę okres, w którym wszyscy zainteresowani znają wszystkie kryteria ewaluacji; umożliwiłoby to również dokładne i racjonalne przygotowanie się do tejże ewaluacji oraz zaplanowanie działania w celu uzyskania jak najlepszej oceny. Zapobiegłoby to także ocenie dorobku na podstawie przypadkowego dorobku. tak oceniać można bowiem dorobek za lata 2017-2018, gdy nieznane były kryteria ewaluacji - argumentuje RPO.

Prosi ministra, by w razie nieuwzględnienia przesunięcia ewaluacji na rok 2023, rozważył przeprowadzenie tej dotyczącej 2017-2018 na zasadach obowiązujących dotychczas.