Odrzucenie oferty wykluczonego wykonawcy

Krajowa Izba Odwoławcza przypomniała, że zastosowanie art. 89 ust. 1 pkt 5 p.z.p. jest dopuszczalne wyłącznie w tych przypadkach, w których etap oceny wykonawców i etap oceny ofert przebiega w odrębnych fazach postępowania.

Zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 5 p.z.p. obligatoryjnie odrzuca się ofertę złożoną przez wykonawcę wykluczonego z postępowania lub niezaproszonego do składania ofert.

W praktyce przywołana przesłanka jest różnie interpretowana. Część zamawiających stosuje przedmiotową przesłankę do wykonawców, których wykluczyli z postępowania prowadzonego np. w trybie przetargu nieograniczonego. W tej koncepcji eliminacja przedsiębiorcy z postępowania nie ogranicza się wyłącznie do wykluczenia wykonawcy, ale jest dodatkowo wzmacniana odrzuceniem złożonej przez niego oferty. Takie postępowanie nie jest prawidłowe. Odrzucanie oferty wykonawcy wykluczonego z przetargu nieograniczonego nie znajduje uzasadnienia na gruncie przepisów ustawy.

Zgodnie z art. 24 ust. 4 p.z.p. ofertę wykonawcy wykluczonego uznaje się za odrzuconą. W tej sytuacji, w stosunku do oferty wykluczonego wykonawcy nie przeprowadza się czynności oceny oferty, a więc ostatecznie oferty nie można odrzucić. Ofertę wykluczonego wykonawcy uznaje się za odrzuconą już po przeprowadzeniu czynności oceny samych wykonawców.

Jak słusznie uzasadniała KIO w przetargu nieograniczonym powyższe oceny dokonywane są na jednym etapie procedury, stąd też nie mamy do czynienia z wykonawcą wykluczonym, który złożyłby ofertę. Stwierdzenie aktualizacji podstaw do wykluczenia wykonawcy z postępowania powoduje, iż ofertę z mocy prawa uznaje się za odrzuconą (art. 24 ust. 4 p.z.p.). Instytucja wykluczenia wykonawcy jest ściśle powiązana z uchybieniami związanymi z właściwościami podmiotu ubiegającego się publiczny kontrakt, zaś instytucja odrzucenia oferty - ze stroną przedmiotową oferty (przedmiotem świadczenia), co powoduje, że nie można łączyć obydwu podstaw eliminacji z postępowania prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego.

Prawidłowa interpretacja omawianej podstawy odrzucenia oferty polega na jej zastosowaniu tylko w trybach, w których etap oceny wykonawców i etap oceny ofert przebiega w odrębnych fazach postępowania. Odrzuca się więc ofertę wykonawcy wykluczonego z postępowania wtedy, gdy ofertę składa przedsiębiorca wykluczony w postępowaniu prowadzonym w trybie przetargu ograniczonego, negocjacji z ogłoszeniem lub dialogu konkurencyjnego. Odrzuca się ofertę wykonawcy niezaproszonego do składania ofert wtedy, gdy ofertę w zapytaniu o cenę lub negocjacjach bez ogłoszenia składa podmiot, do którego nie było wystosowane zaproszenie do udziału w postępowaniu.

Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 24 kwietnia 2014 r., KIO 545/14; KIO 554/14