Szkoła nie może dowolnie ograniczać liczby lekcji religii
Zmniejszenie liczby lekcji religii receptą na przeładowane plany lekcji? Część szkół wyszła z takiego założenia i próbuje wdrożyć w życie to rozwiązanie, ale ani same placówki, ani organy je prowadzące nie mają w tej kwestii dowolności. O zgodę muszą wystąpić do władz kościelnych. A te mają pełną swobodę w reakcji na takie wystąpienia.
Szczegółowe regulacje dotyczące katechezy zawiera art. 12 Konkordatu gwarantujący, że publiczne szkoły i przedszkola zorganizują naukę religii w ramach planu zajęć. Ratyfikując ten dokument, Polska zgodziła się również, aby to Kościół Katolicki decydował o nauczanych treściach.
Państwowa uroczystość nie zawsze warta mszy>>
Ponad 1,5 mld zł na organizację religii
Ograniczenie liczby lekcji przyniosłoby też realne oszczędności. Jak podaje resort edukacji, w odpowiedzi interpelację poselską, liczba katechetów zatrudnionych przez organy samorządu terytorialnego i organy administracji rządowej w roku 2017 wynosiła 21,3 tys., natomiast w roku 2018 – 21,7 tys. Szacunkowy koszt nauczania religii w tych przedszkolach i szkołach wyniósł w 2017 roku 1 399 mln zł, natomiast w 2018 r. - 1 482 mln zł.
- Należy podkreślić, że nie są to koszty rzeczywiste, tylko kalkulacyjne, oszacowane na podstawie liczby etatów nauczycieli religii z Systemu Informacji Oświatowej i średnich wynagrodzeń nauczycieli na poszczególnych stopniach awansu zawodowego (według art. 30 ust. 1 Karty Nauczyciela) wraz z pochodnymi od wynagrodzeń, doskonaleniem zawodowym, dodatkiem wiejskim, ZFŚS - tłumaczył wiceminister edukacji Maciej Kopeć, w odpowiedzi na interpelację.
Dwie lekcje religii w tygodniu
Jak stanowi art. 12 ust. 2 Konkordatu, program oraz podręczniki opracowuje władza kościelna i podaje je do wiadomości kompetentnej władzy państwowej, a przepisy te precyzuje rozporządzenie w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach. Określa ono także liczbę godzin religii - są to dwie lekcje tygodniowo.
- Przepisy są jednoznaczne - mówi Prawo.pl dr hab. Paweł Borecki, specjalista prawa wyznaniowego, nauczyciel akademicki Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. - Takie praktyki nie powinny mieć miejsca. Wymiar lekcji religii może być zmniejszony jedynie za zgodą biskupa diecezjalnego Kościoła Katolickiego. W praktyce wygląda to najczęściej tak, że dyrektor szkoły występuje do proboszcza lub kieruje pismo do kurii biskupiej. W dokumencie podaje, dlaczego chce, by liczbę godzin religii ograniczono - tłumaczy ekspert.
Decyzja uznaniowa
To, jak biskup oceni prośbę o zmniejszenie tygodniowego wymiaru religii, zależy tylko i wyłącznie od jego uznania. Żadnych prawnych ograniczeń ani przesłanek do podjęcia takiej decyzji w przepisach nie ma. W praktyce rozstrzygnięcia są bardzo różne. Jak mówi dr hab. Paweł Borecki, z uzyskaniem pozytywnego rozstrzygnięcia problemu nie mają na ogół szkoły z Łodzi i z Warszawy. Trudniej natomiast uzyskać ja w Gdańsku.
Sprawdź w LEX: Ile godzin tygodniowo powinien realizować w szkole ksiądz uczący religii prawosławnej? >
W niektórych szkołach problem rozwiązuje się samoistnie, bo uczniowie po prostu rezygnują z chodzenia na religie. Mogą to zrobić w każdej chwili - według przepisów lekcje religii organizuje się na życzenie rodziców lub pełnoletnich uczniów szkoła powinna odebrać od rodziców ucznia (lub pełnoletniego ucznia) pisemne oświadczenie (§ 1 ust. 2 r.n.r.) wyrażające wolę uczestniczenia w katechezie. W każdej chwili jednak oświadczenie to można wycofać.
Sprawdź w LEX:
Jak należy prawidłowo zatrudnić nauczycielkę religii w samorządowej szkole lub przedszkolu? >
Czy w szkole publicznej zajęcia z religii może prowadzić osoba bez odpowiednich kwalifikacji? >
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
